Światowy Dzień Sprzątania obchodzimy 20 września, a w Polsce od lat trwa w tym czasie akcja „Sprzątanie świata - Polska”, której finał przypada w trzeci weekend września. Przedszkola i szkoły świętują zwykle w piątek tego weekendu, wychodząc z rękawicami na swój teren, do parku albo na pobliski skwer. Dzień sprzątania świata w przedszkolu to jednak coś więcej niż zbieranie papierków. To lekcja o tym, że śmieci nie znikają same, że szkodzą zwierzętom i że każdy, nawet najmłodszy, może coś zmienić. A także lekcja bezpieczeństwa, bo nie wszystko, co leży na trawie, wolno podnieść.
We wpisie znajdziesz historię akcji i święta, ciekawostki do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Do tego prace plastyczne, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, rymowanki i pomysły na współpracę z rodzicami. Segregację odpadów zostawiamy na Dzień Recyklingu i Dzień Ziemi, a tu skupiamy się na tym, skąd biorą się śmieci w przyrodzie, jak bezpiecznie je zbierać i jak nie śmiecić. Tam, gdzie trzeba uważać, piszemy o tym wprost.
W skrócie
- Data: 20 września to Światowy Dzień Sprzątania ONZ, a polska akcja „Sprzątanie świata” ma finał w trzeci weekend września (w 2026 roku 18-20 września).
- Zasięg: światowy dzień ustanowiony przez ONZ oraz ogólnopolska akcja Fundacji Nasza Ziemia, w której co roku biorą udział przedszkola i szkoły.
- Od kiedy: akcja w Polsce od 1994 roku, dzień ONZ od 2024 roku.
- Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
- Czego potrzebujesz: rękawice dla dzieci, worki (trzyma dorosły), gazety, pudła, papier, kredki, farby, obręcze, chusta animacyjna, bębenek.
Historia Dnia Sprzątania Świata
Wszystko zaczęło się w Australii. W 1989 roku żeglarz i biznesmen Ian Kiernan razem z Kim McKay zorganizowali akcję Clean Up Australia, w której mieszkańcy wspólnie sprzątali swoje okolice. Pomysł spodobał się tak bardzo, że szybko wyszedł poza Australię jako Clean Up the World, czyli Sprzątanie świata, a w 1993 roku akcję objęła patronatem Organizacja Narodów Zjednoczonych. Dziś odbywa się w ponad stu krajach. To dobry przykład dla dzieci, że jedna osoba z pomysłem może poruszyć cały świat.
Do Polski akcję przyniosła Mira Stanisławska-Meysztowicz, Polka mieszkająca na stałe w Australii, która założyła Fundację Nasza Ziemia. Pierwsza polska edycja odbyła się w trzeci weekend września 1994 roku i od tamtej pory termin się nie zmienia. Według organizatora przez wszystkie lata wzięło w niej udział ponad 24 miliony osób, a szkoły i przedszkola co roku biorą w niej udział bardzo licznie. Każda edycja ma swoje hasło, a fundacja przygotowuje materiały dla nauczycieli. W 2026 roku finał akcji przypada na 18-20 września.
Obok polskiej akcji istnieje też Światowy Dzień Sprzątania (World Cleanup Day). Wyrósł z ruchu Let’s Do It! World, który ma siedzibę w Tallinie w Estonii, a pierwszy taki dzień odbył się 15 września 2018 roku i zgromadził miliony ludzi na całym świecie. 8 grudnia 2023 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję 78/122, która ustanowiła 20 września Światowym Dniem Sprzątania, obchodzonym co roku od 2024. W polskich przedszkolach i szkołach najczęściej świętuje się jednak piątek trzeciego weekendu września, razem z akcją Fundacji Nasza Ziemia. Oba terminy leżą blisko siebie, więc łatwo je połączyć w jeden tydzień o czystym świecie.
Po co obchodzić Dzień Sprzątania Świata z dziećmi
Dzieci widzą śmieci na co dzień: na placu zabaw, w parku, przy przystanku. Rzadko jednak zastanawiają się, skąd się tam wzięły i co się z nimi stanie. Dzień Sprzątania Świata pozwala połączyć to, co widzą, z prostą myślą: ktoś to wyrzucił, więc ktoś musi to sprzątnąć, a najlepiej, żeby nikt tego nie wyrzucał. W sferze społecznej dzieci uczą się odpowiedzialności za wspólną przestrzeń i szacunku dla pracy ludzi, którzy sprzątają nasze ulice. W sferze emocjonalnej przeżywają satysfakcję z czegoś, co zrobiły razem i co widać od razu: przed sprzątaniem trawnik był brudny, a po nim jest czysty.
W sferze poznawczej dzieci dowiadują się, dlaczego niektóre śmieci leżą w przyrodzie bardzo długo i jak szkodzą zwierzętom, a starsze uczą się liczyć, porównywać i planować. W sferze fizycznej sprzątanie terenu to spacer, schylanie się, noszenie i praca rąk w rękawicach. Równie ważne jest bezpieczeństwo, bo dziecko musi wiedzieć, czego nigdy nie podnosi: szkła, igieł i strzykawek, ostrych puszek, martwych zwierząt i niczego, czego nie zna. Ta zasada przyda mu się na całe życie, także poza akcją. Dlatego w tym wpisie wraca kilka razy.
Ciekawostki o śmieciach i sprzątaniu dla dzieci
Przeczytaj dzieciom trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie, a resztę zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, co się dzieje z butelką, którą ktoś zostawi w lesie?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź.
- Sprzątanie świata zaczęło się od jednego żeglarza. Australijczyk Ian Kiernan chciał, żeby jego kraj był czystszy, i zaprosił sąsiadów do wspólnego sprzątania. Dziś sprząta się w ponad stu krajach.
- W Polsce w akcji wzięło udział ponad 24 miliony osób. Tak liczy organizator, czyli Fundacja Nasza Ziemia, od pierwszej akcji w 1994 roku.
- Plastikowa butelka zostawiona w lesie nie zniknie przez setki lat. Rozpada się na coraz mniejsze kawałeczki, ale nie znika całkiem.
- Niedopałek papierosa to też śmieć. Ma filtr z tworzywa, który długo leży w ziemi i w wodzie.
- Zwierzęta mylą śmieci z jedzeniem. Żółwie morskie biorą pływające w wodzie torebki foliowe za meduzy, a ptaki połykają kawałki plastiku.
- Jeż może utknąć w kubeczku po jogurcie albo w słoiku. Wkłada głowę do środka, żeby wylizać resztki, i nie umie jej wyciągnąć.
- Śmieci z ulicy wędrują do morza. Deszcz spłukuje je do studzienek, potem do rzek, a rzeki niosą je do morza.
- Szkło można przetapiać wiele razy. Stara butelka może stać się nową butelką, jeśli trafi do właściwego pojemnika, a nie do lasu.
- Pierwszy Światowy Dzień Sprzątania odbył się w 2018 roku. Tego dnia sprzątały miliony ludzi na całym świecie.
- Najlepszy śmieć to ten, którego nie ma. Kanapka w pudełku zamiast w folii i woda w bidonie zamiast w butelce to mniej śmieci do sprzątania.
Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)
Najmłodsze dzieci nie zbierają prawdziwych śmieci. Ćwiczą porządek w sali i to, że papierek ma swój kosz. Nie dajemy im worków foliowych ani drobnych przedmiotów, które mieszczą się w buzi.
Głodny kosz
Postaw na środku sali duże pudło z wyciętą buzią i narysowanymi oczami, które jest Głodnym Koszem. Rozrzuć po dywanie kule z gazety, duże pogniecione kartki i kilka zabawek, na przykład misia i duży klocek. Powiedz, że Kosz jest bardzo głodny, ale je tylko papierki, a zabawek nie lubi. Dzieci karmią Kosz papierowymi kulami, a zabawki odnoszą na półkę, i za każdym razem Kosz mówi twoim głosem „mniam, dziękuję”. Zabawa uczy odróżniania śmieci od rzeczy, które mają swoje miejsce, i daje radość ze sprzątania.
Piknik misia
Rozłóż koc i posadź na nim pluszowego misia, a wokół połóż duże papierowe talerze, kubki i serwetki po udawanym pikniku. Opowiedz, że miś zjadł pyszny obiad na łące i chce iść do domu, a na trawie zostało dużo papierków. Zapytaj dzieci, co trzeba zrobić, i razem zbierzcie wszystko do torby z papieru, którą niesie miś. Na koniec miś sprawdza, czy łąka jest czysta, i dziękuje każdemu dziecku. Zabawa uczy, że po zabawie i jedzeniu w parku zabieramy swoje śmieci ze sobą.
Ptaszek szuka jedzenia
Przygotuj pacynkę albo pluszowego ptaszka i rozłóż na dywanie duże obrazki: okruszki chleba, ziarna, robaczka oraz papierek, nakrętkę i sreberko. Ptaszek fruwa nad obrazkami i chce zjeść każdy, a dzieci wołają „nie, to nie jedzenie!”, gdy ptaszek chce połknąć śmieć. Wtedy dziecko zabiera obrazek ze śmieciem i wrzuca go do kosza. Na koniec ptaszek najedzony dziękuje, że dzieci go uratowały. Zabawa w prosty sposób pokazuje, że śmieci są groźne dla zwierząt.
Zabawy dla 3- i 4-latków
W tym wieku dzieci mogą już poznać zasady bezpiecznego sprzątania i ćwiczyć spostrzegawczość, zanim wyjdą z grupą na prawdziwą akcję.
Rękawice na start
Rozdaj dzieciom rękawice ochronne w ich rozmiarze i pokaż, jak je założyć i zdjąć, ściągając od nadgarstka. Potem rozłóż na dywanie duże obrazki rzeczy, które można spotkać na trawniku: papierek, kartonik, plastikowa butelka, rozbita butelka, igła ze strzykawką, puszka z ostrym brzegiem, martwy ptak, nieznane pudełko. Dzieci w rękawicach podnoszą tylko obrazki rzeczy, które wolno zebrać, a przy groźnych podnoszą rękę i wołają „Proszę pani, tego nie dotykam!”. Na koniec ćwiczycie zdejmowanie rękawic i mycie rąk. Zabawa uczy najważniejszej zasady akcji: nie wszystko podnosimy, a groźne rzeczy zgłaszamy dorosłemu.
Gdzie jest śmieć?
Przygotuj duży obrazek parku albo placu zabaw, na którym narysowałaś kilkanaście ukrytych śmieci: papierek w trawie, butelkę pod ławką, torebkę na drzewie. Dzieci po kolei szukają śmieci i zaznaczają je, kładąc na nich kolorowe kółka z papieru. Potem liczycie razem kółka i sprawdzacie, czy nic nie zostało. Zapytaj też dzieci, kto mógł zostawić te śmieci i co mógł zrobić zamiast tego. Zabawa ćwiczy spostrzegawczość, liczenie i przygotowuje do prawdziwego wyjścia.
Jeżyk w kłopocie
Opowiedz historię jeżyka, który szukał jedzenia wieczorem w parku i znalazł kubeczek po jogurcie. Włożył do niego głowę, żeby zlizać resztki, i nie mógł jej wyjąć. Na szczęście zobaczyła go dziewczynka, zawołała tatę, a tata ostrożnie w rękawicach zdjął kubek. Dzieci siedzą w kole i odpowiadają na pytania: dlaczego jeżyk utknął, co zrobiła dziewczynka i czy mogła sama podnieść jeża. Na koniec ustalcie zasadę, że zwierząt w kłopocie nie dotykamy, tylko wołamy dorosłego. Opowieść pokazuje, że jeden porzucony kubek może skrzywdzić zwierzę.
Zabawy dla 5- i 6-latków
Starsze przedszkolaki mogą już wyjść na teren przedszkola i badać, gdzie gromadzą się śmieci i dlaczego.
Mapa czystości
Narysuj na dużym arkuszu prosty plan terenu przedszkola: budynek, piaskownica, huśtawki, ławki, płot i brama. Wyjdźcie razem na obchód i niech dzieci wskazują miejsca, gdzie leżą śmieci, a ty albo dziecko z pomocą zaznaczacie je na mapie czerwonymi kropkami. Po powrocie zastanówcie się, dlaczego najwięcej śmieci jest przy płocie albo przy bramie: może wiatr je tam przynosi, może ktoś wyrzuca przez płot. Po sprzątaniu zróbcie drugi obchód i zamieńcie czerwone kropki na zielone. Zabawa uczy czytania planu, obserwacji i szukania przyczyn.
Co porwał wiatr?
Postaw na stoliku otwarte pudełko, które udaje kosz bez pokrywy, i włóż do niego lekkie papierki, pogniecioną bibułę, kartonik i kamień owinięty w papier. Dzieci dmuchają w pudełko albo machają nad nim tekturą jak wachlarzem i patrzą, co wylatuje. Potem przykryjcie pudełko pokrywą i spróbujcie jeszcze raz. Porozmawiajcie, dlaczego kosze na podwórku powinny mieć pokrywy i dlaczego nie wkładamy śmieci do pełnego kosza, z którego już się wysypują. Doświadczenie pokazuje, że część śmieci trafia do parku nie przez złośliwość, ale przez wiatr i nieuwagę.
Patrol czystego podwórka
Po prawdziwym sprzątaniu terenu zaproponuj dzieciom, żeby przez tydzień były patrolem czystego podwórka. Każdego dnia dwoje dzieci z odznakami patrolu obchodzi z tobą plac zabaw przed wyjściem na zabawę i sprawdza, czy nic nie leży na ziemi. Jeśli znajdą papierek, zbierają go w rękawicach, a jeśli coś groźnego, zgłaszają tobie. Pod koniec tygodnia patrol opowiada grupie, co udało się znaleźć i czy podwórko było czystsze niż przed akcją. Zabawa uczy, że o czystość dba się codziennie, a nie tylko raz w roku.
Zajęcia dla klas 1-3
Uczniowie mogą zaplanować akcję od początku do końca i zobaczyć, że sprzątanie świata to także sprawa urzędu, sąsiadów i przepisów.
Planujemy akcję
Uczniowie w grupach przygotowują plan klasowego sprzątania okolicy szkoły. Muszą odpowiedzieć na pytania: gdzie sprzątamy, kto nam pozwoli, czego potrzebujemy, jakie są zasady bezpieczeństwa, kto odbierze pełne worki i co zrobimy po powrocie. Podpowiedz, że worki i rękawice często można dostać bezpłatnie od organizatora akcji albo od gminy, a odbiór śmieci trzeba ustalić wcześniej. Grupy przedstawiają plany, a klasa wybiera najlepsze pomysły i tworzy wspólną listę zadań z nazwiskami odpowiedzialnych. Zajęcia uczą planowania, dzielenia się pracą i pokazują, że dobra akcja zaczyna się przy biurku.
Wywiad z opiekunem szkolnego terenu
Zaproś do klasy osobę, która dba o teren szkoły, na przykład woźnego, konserwatora albo panią sprzątającą. Uczniowie wcześniej przygotowują pytania: ile czasu zajmuje sprzątanie boiska, jakie śmieci zbiera najczęściej, co ją najbardziej smuci, a co cieszy. Po rozmowie uczniowie piszą krótką notatkę albo rysują komiks „Dzień w pracy naszego pana woźnego”. Na koniec klasa może przygotować podziękowanie. Zajęcia uczą zadawania pytań, słuchania i szacunku dla pracy, której często nie zauważamy.
List do urzędu
Jeśli podczas akcji uczniowie zauważyli problem, na przykład brak kosza przy przystanku albo dzikie wysypisko w krzakach, niech napiszą w sprawie list do urzędu gminy albo do rady osiedla. Wspólnie ustalcie, co musi znaleźć się w takim liście: kto pisze, gdzie jest problem, dlaczego to przeszkadza i o co prosimy. Każda grupa pisze swoją wersję, a klasa wybiera jedną do wysłania, z podpisami uczniów i nauczyciela. Jeśli przyjdzie odpowiedź, przeczytajcie ją razem. Zajęcia uczą pisania listu formalnego i pokazują, że głos dzieci może coś zmienić w okolicy.
Prace plastyczne
Przy nożyczkach dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.
Głodny Kosz z pudła
- duże pudło kartonowe, na przykład po owocach
- farby plakatowe, pędzle, gąbki
- kolorowy papier, klej, nożyczki (wycina dorosły)
Dorosły wycina w ściance pudła dużą owalną buzię. Dzieci malują pudło farbami, gąbkami robią futro albo łaty, a z kolorowego papieru przyklejają oczy, zęby i uszy. Starsze dzieci mogą dokleić tabliczkę z imieniem Kosza, które wybierze cała grupa. Gotowy Kosz zostaje w sali na papierowe śmieci i przydaje się w zabawie z najmłodszymi. Praca pokazuje, że kosz może być przyjacielem, a nie tylko pojemnikiem.
Odznaka strażnika czystości
- kółko z tektury wielkości dłoni
- zielony papier, flamastry, klej
- agrafka albo taśma dwustronna (przypina dorosły)
Dzieci oklejają kółko zielonym papierem i rysują na nim swój znak strażnika: liść, drzewo, jeża albo uśmiechniętą Ziemię. Starsze dzieci piszą swoje imię i słowa „Strażnik czystości”. Dorosły przypina odznakę dziecku na ubraniu na czas akcji, najlepiej taśmą, a agrafki nie dajemy dzieciom do rąk. Odznaki przydadzą się w zabawie w patrol czystego podwórka. Dla dzieci to ważny symbol, że są częścią akcji.
Park przed i po
- kartka A4 złożona na pół jak książeczka
- kredki, flamastry
- małe kawałki kolorowego papieru i klej
Na lewej stronie książeczki dzieci rysują park przed sprzątaniem: drzewa, ławkę, trawę, a między nimi śmieci naklejone z małych kawałków kolorowego papieru. Na prawej stronie rysują ten sam park po sprzątaniu, czysty, z kwiatami i zwierzętami, które wróciły. Na okładce piszą albo dyktują tytuł, na przykład „Nasz park” albo „Posprzątaliśmy”. Z książeczek zróbcie wystawę w szatni, żeby rodzice zobaczyli efekt pracy. Praca utrwala myśl, że zmianę widać gołym okiem.
Zabawy ruchowe i muzyczne
Te zabawy dobrze sprawdzają się przed wyjściem na prawdziwe sprzątanie, jako rozgrzewka, albo po powrocie, gdy trzeba rozładować emocje.
Czysty ogródek
Podziel salę ławką albo szarfami na dwa ogródki i podziel grupę na dwie drużyny. Każda drużyna ma po kilka kul z gazety, które są śmieciami, i na sygnał przerzuca je do ogródka sąsiadów. Gdy muzyka milknie, wszyscy się zatrzymują i liczycie, ile śmieci leży w każdym ogródku. Potem zapytaj, czy w ten sposób świat robi się czystszy, i zakończcie grę wspólnym sprzątaniem wszystkich kul do Głodnego Kosza. Zabawa rozwija rzut i refleks, a jej morał dzieci rozumieją same: przerzucanie śmieci do sąsiada nic nie daje.
Zamiatacze
Rozrzuć po sali kule z gazety, a na środku połóż obręcz, która jest śmietnikiem. Dzieci w parach dostają zwiniętą w rulon gazetę i jak miotłą przesuwają nią kule do obręczy, nie dotykając ich rękami. Para musi współpracować, bo jedno dziecko zamiata, a drugie pilnuje, żeby kula nie uciekła w bok, a potem się zamieniają. Gra trwa, dopóki wszystkie kule nie trafią do obręczy. Zabawa ćwiczy koordynację wzrokowo-ruchową i współpracę w parze.
Sprzątanie w rytmie
Rozłóż na podłodze kule z gazety i włącz wesołą muzykę. Dopóki muzyka gra, dzieci tańczą między kulami, a gdy przestaje, każde dziecko podnosi jedną kulę i zanosi do kosza, a potem wraca na parkiet. Za każdym razem kul jest mniej, a na końcu parkiet jest czysty i wszyscy tańczą razem ostatni taniec. Dla starszych możesz dodać zasadę, że kulę trzeba zanieść w określony sposób: na głowie, na plecach, pod pachą. Zabawa uczy słuchania muzyki i reagowania na ciszę, a przy okazji sprząta salę.
Scenariusz zajęć na Dzień Sprzątania Świata
| Temat | Sprzątamy nasz kawałek świata |
| Grupa wiekowa | 4-5 lat |
| Czas | około 45 minut |
| Cele | dziecko wie, że śmieci w przyrodzie szkodzą zwierzętom; zna rzeczy, których nie wolno podnosić, i wie, że zgłasza je dorosłemu; bezpiecznie zbiera śmieci w rękawicach; odczuwa satysfakcję ze wspólnej pracy |
| Pomoce | obrazki do zabawy „Rękawice na start”, rękawice ochronne dla dzieci, worki trzymane przez dorosłych, pluszowy jeż, kubek po jogurcie, kule z gazety, obręcz, kartki złożone na pół, kredki |
| Przebieg | 1. Powitanie (4 minuty): pluszowy jeż z kubkiem na nosie prosi dzieci o pomoc. 2. Jeżyk w kłopocie (6 minut): opowieść i rozmowa o tym, co zrobić, gdy zwierzę ma kłopot. 3. Ciekawostki (5 minut): trzy ciekawostki (butelka w lesie, śmieci wędrują do morza, Sprzątanie świata zaczęło się od żeglarza). 4. Rękawice na start (7 minut): zakładanie rękawic i wybór obrazków, które wolno podnieść. 5. Sprzątanie terenu (12 minut): wyjście na plac przedszkola, dorośli trzymają worki, dzieci zbierają papierki w rękawicach. 6. Mycie rąk i Zamiatacze (5 minut): po powrocie dokładne mycie rąk i krótka zabawa ruchowa. 7. Park przed i po (6 minut): dzieci zaczynają rysunek, który dokończą po południu. |
| Zakończenie | Dzieci siadają w kole, a jeż bez kubka na nosie dziękuje im za czysty plac. Każde dziecko mówi, co zebrało, i jedną rzecz, której nie wolno podnosić. |
| Ewaluacja | Pokaż trzy obrazki: papierek, szkło i strzykawkę, a dzieci pokazują kciuk w górę przy tym, co można zebrać, i dłoń „stop” przy tym, czego nie dotykamy. Obserwuj, kto podczas sprzątania sam zawołał dorosłego do groźnej rzeczy. |
Przed wyjściem na teren sprawdź go sama, najlepiej rano, i usuń rzeczy niebezpieczne, zanim dzieci wyjdą. Na jednego dorosłego nie powinno przypadać zbyt wiele dzieci, a dorosły ma zawsze grupę w zasięgu wzroku. Worki trzymają dorośli, a dzieci ich nie zakładają na siebie ani nie wkładają do nich głowy. Jeśli sprzątacie poza terenem przedszkola, na przykład w parku przy ulicy, dzieci idą w kamizelkach odblaskowych, parami i wyznaczoną trasą. Po powrocie wszyscy myją ręce mydłem, nawet jeśli mieli rękawice.
Książki, wiersze i piosenki
Do tego tematu nie wskazujemy konkretnych książek, bo zależy nam na tytułach, których istnienia jesteśmy pewni, a oferta bibliotek szybko się zmienia. Materiały dla nauczycieli, w tym hasło bieżącej edycji, co roku publikuje na swojej stronie Fundacja Nasza Ziemia, organizator akcji w Polsce. Dzieciom proponujemy dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie. Pierwsza dobrze pasuje do zabawy z Głodnym Koszem, a druga do wyjścia na teren. Możecie je powtarzać, zakładając rękawice.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Mały papierek, wielki kłopot, leży w trawie, psuje spokój. Weź go w rękawice, podnieś zręcznie, do kosza wrzuć, będzie pięknie.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Szkła i igły nie ruszamy, tylko panią zawołamy. Papierek zbieram, choć jest mały, niech będzie czysty świat nasz cały.
Jak zaangażować rodziców
Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „W piątek bierzemy udział w akcji Sprzątanie świata. Będziemy sprzątać teren przedszkola i rozmawiać o tym, jak śmieci szkodzą zwierzętom. Prosimy o wygodne ubranie, które może się pobrudzić, a jeśli to możliwe, o rękawice ochronne w rozmiarze dziecka, podpisane imieniem.”. Jako zadanie do domu zaproponuj rodzinne sprzątanie jednego miejsca w okolicy, na przykład trawnika przed blokiem, i zdjęcie przed i po. W klasach 1-3 uczniowie mogą z rodzicami policzyć, ile śmieci wynoszą z domu w ciągu tygodnia.
Rodzice mogą też pomóc przy samej akcji: kilkoro dorosłych więcej na spacerze to bezpieczniejsza grupa. Jeśli planujecie sprzątanie poza terenem przedszkola, zapytaj chętnych rodziców, czy dołączą jako opiekunowie, i ustal z nimi zasady wcześniej. Warto też poprosić, żeby w domu rodzice pokazali dziecku, gdzie w okolicy stoją kosze, i nie wyrzucali niczego przez okno samochodu, bo dzieci wszystko widzą. Udział w zadaniach domowych jest dobrowolny. Zdjęcia z rodzinnego sprzątania zbierzcie na wystawę pod hasłem „Nasze czyste miejsca”.
Najczęstsze pytania
Światowy Dzień Sprzątania ONZ przypada 20 września. Polska akcja „Sprzątanie świata” ma finał w trzeci weekend września, w 2026 roku 18-20 września, a przedszkola i szkoły świętują zwykle w piątek tego weekendu.
Zaczęła się w 1989 roku w Australii od akcji Clean Up Australia Iana Kiernana. Do Polski przeniosła ją w 1994 roku Mira Stanisławska-Meysztowicz, założycielka Fundacji Nasza Ziemia. Światowy Dzień Sprzątania ONZ ustanowiło w 2023 roku, a obchodzi się go od 2024.
Najpierw przećwicz z dziećmi zasady bezpieczeństwa, potem wyjdźcie w rękawicach na teren przedszkola, a po powrocie porozmawiajcie o tym, co zebraliście. Dobrze sprawdzają się też opowieść o zwierzęciu w kłopocie i praca plastyczna „przed i po”. Gotowy scenariusz na 45 minut znajdziesz powyżej.
Wygodne ubranie, które może się pobrudzić, pełne buty i rękawice ochronne w swoim rozmiarze, jeśli przedszkole o nie prosi. Przy sprzątaniu poza terenem przedszkola przydaje się kamizelka odblaskowa. Worki zapewniają dorośli.
Szkła, igieł i strzykawek, puszek z ostrymi brzegami, martwych zwierząt, nieznanych pojemników i niczego, co budzi wątpliwości. Takie rzeczy dziecko zgłasza dorosłemu, a dorosły usuwa je sam w odpowiednim sprzęcie.
Dodaj komentarz