Światowy Dzień Pszczół obchodzimy 20 maja, czyli w porze, gdy za oknem kwitną sady, mniszki i rzepak, a pszczoły mają najwięcej pracy. Dla dzieci pszczoła to często tylko owad, który może użądlić, więc warto pokazać ją z drugiej strony: jako pracowitą sąsiadkę, bez której nie byłoby wielu owoców i warzyw. Dzień pszczoły w przedszkolu to dobra okazja, żeby połączyć przyrodę z ruchem, liczeniem i rozmową o tym, jak bezpiecznie zachować się przy owadach. Maj sprzyja też zajęciom na dworze, bo pszczoły można obserwować z bliska, bez wychodzenia poza teren przedszkola. Wystarczy kwitnący krzew i trochę cierpliwości.
We wpisie znajdziesz historię święta z wyjaśnieniem, czym różni się od polskiego Wielkiego Dnia Pszczół, ciekawostki do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Dalej są prace plastyczne z materiałów z szafy, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, sprawdzone tytuły książek i pomysły na współpracę z rodzicami. Każdą zabawę opisaliśmy tak, żeby dało się ją przeprowadzić na podstawie samego opisu. Tam, gdzie w grę wchodzą alergie albo jedzenie, piszemy o tym wprost.
W skrócie
- Data: 20 maja (Światowy Dzień Pszczół), w Polsce także 8 sierpnia (Wielki Dzień Pszczół).
- Zasięg: święto międzynarodowe ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych.
- Od kiedy: ustanowione w 2017 roku, obchodzone od 2018 roku.
- Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
- Czego potrzebujesz: żółty i czarny papier, bibuła, farby, rolki, wytłaczanki po jajkach, szarfy, chusta animacyjna, woreczki gimnastyczne.
Historia Dnia Pszczoły
Światowy Dzień Pszczół ustanowiło Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych. Rezolucję przyjęto jednogłośnie 20 grudnia 2017 roku, a pierwsze obchody odbyły się 20 maja 2018 roku. Pomysł wyszedł ze Słowenii, a dokładnie od słoweńskiego związku pszczelarzy, który rozpoczął starania w 2014 roku. Poparła je międzynarodowa organizacja pszczelarska Apimondia, a potem rząd Słowenii przedstawił projekt na forum ONZ. Celem święta jest przypominanie, jak ważne są pszczoły i inne owady zapylające dla przyrody i dla tego, co ludzie jedzą.
Data 20 maja nie jest przypadkowa. Tego dnia w 1734 roku urodził się Anton Janša, Słoweniec uważany za pioniera nowoczesnego pszczelarstwa, który uczył innych, jak dbać o pszczoły. Do tego maj to w naszej części świata miesiąc, w którym pszczoły są najbardziej aktywne, bo kwitnie najwięcej roślin. Dlatego majowe święto dobrze pasuje do zajęć w terenie: dzieci mogą zobaczyć pszczoły na kwiatach tego samego dnia, w którym o nich rozmawiają. Słowenia to kraj z bardzo silną tradycją pszczelarską, więc to naturalne, że właśnie stamtąd wyszła ta inicjatywa.
W Polsce mamy też drugie, własne święto: Wielki Dzień Pszczół obchodzony 8 sierpnia. Po raz pierwszy świętowano go w 2013 roku, a jego celem jest przypominanie o roli owadów zapylających i o tym, że wielu z nich zagraża wyginięcie. To osobne święto, a nie druga data tego samego dnia, więc nie warto ich mylić. Przedszkola i szkoły częściej wybierają 20 maja, bo w sierpniu dzieci są na wakacjach, a w maju łąki i sady tętnią życiem. Ten materiał przygotowaliśmy na majowy termin, ale większość zabaw sprawdzi się także latem.
Po co obchodzić Dzień Pszczoły z dziećmi
Pszczoła to świetny temat do rozmowy o zależnościach w przyrodzie. Dziecko może zrozumieć prosty łańcuch: pszczoła odwiedza kwiat, przenosi pyłek, z kwiatu wyrasta owoc, a my jemy jabłko albo truskawkę. To rozwój poznawczy w najlepszym wydaniu, bo abstrakcyjne słowo „zapylanie” zamienia się w obrazek, który można narysować i odegrać. Przy okazji dzieci liczą, porównują kształty (sześciokąty w plastrze), poznają nowe słowa i ćwiczą opowiadanie. Starsze dzieci mogą już zrozumieć, że pszczołom szkodzą środki chemiczne i brak kwiatów, więc temat otwiera też drogę do ekologii.
Drugi ważny cel jest emocjonalny i dotyczy bezpieczeństwa. Wiele dzieci boi się pszczół i na widok owada zaczyna machać rękami, co tylko zwiększa ryzyko użądlenia. Zajęcia pomagają oswoić lęk i nauczyć stałych zasad: przy pszczole stoimy spokojnie albo powoli odchodzimy, nie łapiemy jej i nie zaglądamy do uli. W sferze społecznej rodzina pszczela jest pięknym przykładem współpracy, bo każda pszczoła ma swoje zadanie, a razem dbają o cały ul. Zabawy ruchowe w latanie, zbieranie nektaru i taniec pszczół ćwiczą z kolei koordynację, równowagę i orientację w przestrzeni.
Ciekawostki o pszczołach dla dzieci
Przeczytaj dzieciom trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie, a pozostałe zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, ile oczu ma pszczoła?”, i dopiero wtedy przeczytaj odpowiedź. Dzieci chętniej zapamiętują to, co najpierw same próbowały odgadnąć.
- Pszczoły mieszkają w dużych rodzinach. W jednym ulu żyje jedna królowa, bardzo dużo pszczół robotnic i trochę samców, które nazywają się trutnie.
- Królowa składa jajeczka. Jest większa od innych pszczół i przez całe życie zajmuje się przede wszystkim składaniem jajeczek, z których wylęgają się nowe pszczoły.
- Pszczoła ma pięć oczu. Dwa duże oczy są po bokach głowy, a trzy maleńkie na czubku głowy.
- Pszczoły tańczą. Pszczoła, która znalazła dużo kwiatów, wraca do ula i wykonuje specjalny taniec. Z tego tańca inne pszczoły dowiadują się, w którą stronę lecieć.
- Plaster miodu składa się z sześciokątów. Pszczoły budują komórki z wosku, który wytwarza ich własne ciało. W komórkach przechowują miód i pyłek oraz wychowują młode.
- Miód powstaje z nektaru. Nektar to słodki sok z kwiatów. Pszczoły przynoszą go do ula i tam zamieniają w gęsty miód.
- Pszczoły przenoszą pyłek. Kiedy pszczoła siada na kwiatach, pyłek przykleja się do jej włosków i trafia na kolejny kwiat. Dzięki temu z kwiatów mogą powstać owoce.
- Pszczoła żądli tylko wtedy, gdy się broni. Nie atakuje człowieka dla zabawy. Najczęściej żądli, kiedy ktoś ją przyciśnie, złapie albo gwałtownie macha rękami.
- Pszczoły wracają do domu. Potrafią odlecieć daleko od ula i trafić z powrotem, bo zapamiętują drogę i kierują się słońcem.
Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)
U najmłodszych stawiaj na naśladowanie, dźwięki i duże, miękkie pomoce. Wszystkie elementy mają być większe niż pięść dziecka, bez koralików, pomponików i drobnych nakrętek, które mieszczą się w buzi.
Bzyczące pszczółki
Usiądź z dziećmi na dywanie i pokaż, jak brzmi pszczoła: przyłóż palec do ust i powiedz długie „bzzzz”. Potem zmieniaj sposób bzyczenia, a dzieci powtarzają: pszczółka blisko bzyczy głośno, daleko cichutko, zmęczona powoli, a wesoła szybko. Na hasło „pszczółka śpi w ulu” wszyscy zwijają się na dywanie i robi się cisza. Zabawa ćwiczy narządy mowy, bo głoska „z” przedłużona w „bzzz” to dobra rozgrzewka dla języka. Uczy też reagowania na polecenie i daje dzieciom poczucie, że pszczoła to zwykły mieszkaniec łąki, a nie straszny potwór.
Pszczółka leci do kwiatka
Rozłóż na podłodze cztery duże kwiaty wycięte z kolorowego kartonu: czerwony, żółty, niebieski i biały. Każde dziecko dostaje szarfę albo kawałek bibuły, który jest skrzydełkami, i fruwa po sali przy spokojnej muzyce. Kiedy muzyka milknie, mówisz „pszczółki lecą do żółtego kwiatka”, a dzieci biegną i przykucają przy wskazanym kolorze. Najmłodszym możesz pokazywać kwiat ręką, a starszym tylko go nazywać. Zabawa uczy rozpoznawania kolorów, słuchania prostych poleceń i poruszania się w grupie bez wpadania na siebie.
Miodek dla misia
Przygotuj duży karton, który będzie ulem, pluszowego misia i kilka żółtych woreczków gimnastycznych, które udają krople miodu. Opowiedz, że miś bardzo chce spróbować miodu, a pszczółki postanowiły się z nim podzielić. Dzieci po kolei wyjmują z ula jeden woreczek, zanoszą go misiowi i mówią „proszę, misiu”. Na końcu miś dziękuje każdemu dziecku z imienia. Zabawa uczy prostych zwrotów grzecznościowych, ćwiczy chwyt i przenoszenie przedmiotu, a przy okazji pokazuje, że pszczoły robią coś dobrego.
Zabawy dla 3- i 4-latków
Trzy- i czterolatki lubią role i proste reguły, więc to dobry wiek, żeby przećwiczyć w zabawie, jak zachować się przy pszczole i czym zajmują się pszczoły w ulu.
Pszczoła przyleciała, co robimy?
Jedno dziecko jest pszczołą i ma na głowie opaskę z czułkami, a reszta siedzi na ławce w parku, czyli na krzesełkach. Pszczoła powoli przelatuje obok, a dzieci ćwiczą właściwe zachowanie: siedzą spokojnie, nie machają rękami i nie krzyczą. Potem odegrajcie wersję „źle”, w której ktoś macha rękami, i zapytaj, co może się wtedy stać. Na koniec ustalcie trzy zasady i powtarzajcie je jak wierszyk: stoję spokojnie, nie łapię, powoli odchodzę. Powiedz też, że dziecko, które zostało użądlone, od razu mówi o tym dorosłemu. Zabawa zmniejsza lęk i uczy zachowania, które naprawdę chroni przed użądleniem.
Z kwiatka na kwiatek
Rozłóż po sali kilka obręczy albo szarf ułożonych w koło, a w każdej połóż kwiat z papieru i kilka żółtych kulek z pogniecionej bibuły, które są pyłkiem. Dzieci są pszczołami i odwiedzają kwiaty, za każdym razem przenosząc jedną kulkę pyłku do następnego kwiatka. Po kilku minutach zatrzymaj zabawę i pokaż, że pyłek przewędrował między kwiatami. Wyjaśnij prostymi słowami, że tak samo robią prawdziwe pszczoły i dzięki temu z kwiatów wyrastają owoce. Zabawa w prosty sposób pokazuje zapylanie, a do tego ćwiczy chwyt i uważne poruszanie się. Bibuła ma być zgnieciona w dużą kulkę, a nie w drobne kawałki.
Kto mieszka w ulu?
Przygotuj trzy duże obrazki: królową, robotnicę i trutnia. Królowa ma koronę i jest największa, robotnica ma koszyczek na pyłek, a truteń jest grubszy i ma duże oczy. Pokaż je dzieciom, powiedz, kto co robi w ulu, a potem rozdaj role: jedno dziecko jest królową i siedzi na tronie, kilkoro to robotnice, które sprzątają, karmią i przynoszą jedzenie, a kilkoro to trutnie. Na twoje hasło robotnice wykonują zadania, na przykład „karmimy królową” albo „sprzątamy ul”. Zabawa uczy, że w rodzinie pszczół każdy ma swoją rolę, i ćwiczy odgrywanie scenek.
Zabawy dla 5- i 6-latków
Starsze przedszkolaki potrafią już liczyć, porównywać i planować, więc tu wprowadzamy więcej wiedzy o pracy pszczół i o tym, dlaczego są ważne dla ludzi.
Taniec pszczół
Opowiedz, że pszczoła, która znalazła dużo kwiatów, wraca do ula i tańcem pokazuje innym, gdzie lecieć. Ukryj w sali kilka papierowych kwiatów, a jedno dziecko, które widziało kryjówkę, wraca do grupy i bez słów, tylko ruchem, pokazuje kierunek i odległość. Umówcie się, że im szybciej dziecko się kręci, tym kwiat jest bliżej, a ręka wskazuje kierunek. Reszta grupy próbuje odczytać ten taniec i odnaleźć kwiaty. Zabawa ćwiczy porozumiewanie się bez słów, uważną obserwację i orientację w przestrzeni. Po niej zapytaj, co było trudne, i powiedz, że prawdziwe pszczoły robią to jeszcze dokładniej.
Co by było bez pszczół?
Przygotuj obrazki różnych produktów: jabłko, truskawki, gruszkę, dynię, ogórka, miód, a do tego kilka rzeczy, które z pszczołami nie mają nic wspólnego, na przykład kamień, wodę i sól. Dzieci w małych grupach dzielą obrazki na dwie kupki: to, co zawdzięczamy pszczołom i innym owadom zapylającym, oraz to, co bez nich też będzie. Potem porozmawiajcie, jak wyglądałoby śniadanie, gdyby zabrakło owoców. Nie strasz dzieci, tylko pokaż, że pszczoły pomagają nam na co dzień i dlatego warto o nie dbać. Zadanie uczy klasyfikowania i rozumowania przyczynowo-skutkowego.
Budujemy plaster
Wytnij z żółtego kartonu kilkanaście jednakowych sześciokątów, najlepiej wielkości dłoni. Pokaż dzieciom, że sześciokąty idealnie do siebie pasują i nie zostawiają dziur, dlatego pszczoły budują z nich plastry. Dzieci w parach układają na podłodze wspólny plaster, a potem w niektórych komórkach kładą karteczki z cyframi od 1 do 6 i odpowiednią liczbą kropek. Na koniec liczą, ile komórek ma cały plaster i ile jest pustych. Zabawa ćwiczy rozpoznawanie figur, liczenie i współpracę w parze.
Zagadki z ula
Przygotuj kilka krótkich zagadek o pszczołach, na przykład „Jestem słodki i złoty, pszczoły robią mnie z nektaru” (miód) albo „Mam koronę, mieszkam w ulu i składam jajeczka” (królowa). Dzieci siedzą w kole, a kto zgadnie, dostaje papierowy sześciokąt do wspólnego plastra na tablicy. Kiedy zagadki się skończą, poproś, żeby dzieci same wymyśliły zagadkę o łące albo o kwiatach. Zabawa rozwija mowę, logiczne myślenie i utrwala słowa poznane w ciekawostkach.
Zajęcia dla klas 1-3
Uczniowie potrafią już czytać, mierzyć i zapisywać obserwacje, więc Dzień Pszczoły może zamienić się w mały projekt przyrodniczy, który trwa kilka dni.
Obserwatorzy owadów
Wybierz na terenie szkoły kwitnący krzew albo kawałek trawnika z mniszkami. Uczniowie w parach dostają kartę obserwacji z rubrykami: godzina, pogoda, liczba owadów na kwiatach w ciągu pięciu minut i jaki to był owad. Obserwują z odległości co najmniej kroku i nie dotykają owadów. Przed wyjściem zapytaj, czy ktoś ma uczulenie na użądlenia, i ustal, że dziecko uczulone zostaje z tyłu grupy albo prowadzi zapiski. Po powrocie porównajcie wyniki i porozmawiajcie, czy w słońcu owadów było więcej niż w cieniu. Zajęcia uczą prowadzenia prostych obserwacji i zapisywania danych.
Droga od kwiatu do słoika
Przygotuj pięć kartek z krótkimi zdaniami opisującymi, jak powstaje miód: pszczoła zbiera nektar, przynosi go do ula, pszczoły przerabiają nektar na miód, zamykają komórki woskiem, pszczelarz zbiera plastry i przelewa miód do słoików. Uczniowie w grupach układają zdania w dobrej kolejności, a potem ilustrują każdy etap. Z gotowych kartek zróbcie komiks na tablicy. Porozmawiajcie też o pracy pszczelarza i o tym, dlaczego ma na sobie strój ochronny. Zajęcia ćwiczą czytanie ze zrozumieniem i porządkowanie wydarzeń.
Hotel dla pszczół na papierze
Opowiedz, że oprócz pszczół miodnych żyje wiele dzikich pszczół, które mieszkają samotnie, na przykład w dziurkach w drewnie albo w pustych łodygach. Ludzie budują dla nich domki nazywane hotelami dla owadów. Uczniowie projektują taki hotel na kartce: rysują skrzynkę z przegródkami, w które wpisują, czym je wypełnić (pocięte łodygi, szyszki, klocki drewna z dziurkami). Jeśli szkoła ma ogródek, projekt można zbudować razem z rodzicami. Zadanie uczy projektowania i pokazuje, że każdy może pomóc owadom.
Rachunki z plastra
Przygotuj zadania tekstowe dopasowane do klasy, na przykład „Pszczoła odwiedziła rano 8 kwiatów, a po południu 7. Ile kwiatów odwiedziła razem?” albo „W plastrze są 4 rzędy po 5 komórek. Ile jest komórek?”. Uczniowie rozwiązują zadania w parach, a za każde dobre rozwiązanie kolorują jedną komórkę na wspólnym plakacie z plastrem. Kiedy plaster się zapełni, cała klasa „zebrała miód”. Zadanie łączy temat z dodawaniem, mnożeniem i pracą w zespole.
Prace plastyczne
Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama. Prace z najmłodszymi robisz bez drobnych ozdób.
Pszczółka z rolki
- rolka po papierze toaletowym
- żółta i czarna farba plakatowa, pędzel
- biały papier albo kalka na skrzydła
- kredki, klej
Dzieci malują rolkę na żółto i zostawiają do wyschnięcia, a potem malują na niej dwa albo trzy czarne paski. Z białego papieru albo kalki wycinają dwa skrzydełka w kształcie kropli i przyklejają je z tyłu rolki. Na górze rysują oczy i uśmiech, a z paska czarnego papieru robią czułki. Gotowe pszczółki można ustawić na parapecie wokół papierowego ula.
Plaster z wytłaczanki
- wytłaczanka po jajkach (tekturowa)
- żółta i pomarańczowa farba
- pędzle, gąbki
- papierowe pszczółki narysowane przez dzieci
Wytłaczanka ma wgłębienia, które przypominają komórki plastra. Dzieci malują je na żółto i pomarańczowo, mieszając kolory tak, żeby wyglądały jak miód. Gdy farba wyschnie, przyklejają na brzegu wytłaczanki narysowane i wycięte pszczółki. Praca nadaje się już dla trzylatków, a starszym możesz podpowiedzieć, żeby policzyli komórki.
Łąka odciskana palcami
- duży arkusz papieru (na całą grupę)
- farby w kilku kolorach
- zielona bibuła albo kredki
- czarny flamaster (używa dorosły albo starsze dzieci)
Narysuj na arkuszu łodygi i liście albo poproś o to starsze dzieci. Dzieci maczają palce w farbie i odciskają płatki kwiatów wokół łodyg, a potem żółtymi odciskami robią tułowia pszczół. Gdy farba wyschnie, dorysowujesz albo dzieci dorysowują czarne paski, skrzydełka i czułki. Wspólna łąka zawiśnie na korytarzu jako zaproszenie na Dzień Pszczoły. Taka praca łączy całą grupę i daje najmłodszym poczucie, że zrobili coś razem ze starszymi.
Opaska z czułkami
- pasek z żółtego brystolu dopasowany do obwodu głowy
- dwa paski czarnego papieru na czułki
- kółka z żółtego papieru na końce czułków
- kredki, klej, zszywacz (obsługuje dorosły)
Dzieci rysują na pasku czarne paski, a na końcach czarnych czułków naklejają żółte kółka. Czułki przyklejają od środka paska tak, żeby sterczały do góry. Dorosły mierzy opaskę na głowie dziecka i zszywa końce, tak żeby leżała luźno. Opaski przydadzą się w zabawach ruchowych i w scenariuszu.
Zabawy ruchowe i muzyczne
Najlepiej, gdy dzieci mają na głowach opaski z czułkami, bo rola od razu dodaje im energii i pomaga wejść w zabawę.
Pszczoły i niedźwiedź
Wyznacz w rogu sali ul, na przykład z maty, a na drugim końcu łąkę. Pszczoły fruwają po łące przy muzyce i zbierają nektar, dotykając papierowych kwiatów. Kiedy usłyszą uderzenie w bębenek, do łąki zbliża się niedźwiedź, czyli nauczyciel albo wybrane dziecko, i wszystkie pszczoły wracają do ula. Kogo niedźwiedź dotknie przed ulem, ten zostaje jego pomocnikiem. Zabawa ćwiczy szybką reakcję na sygnał, bieg ze zmianą kierunku i orientację w przestrzeni.
Pszczela chusta
Dzieci trzymają chustę animacyjną, która jest ulem. Na środek wrzuć kilka żółtych woreczków gimnastycznych, czyli kropel miodu. Na hasło „wiatr” dzieci lekko falują chustą, a na hasło „burza” mocno nią potrząsają, tak żeby krople miodu nie spadły. Potem pszczoły po kolei wbiegają pod uniesioną chustę, gdy wywołasz ich kolor albo imię. Zabawa uczy współpracy, bo miód zostaje na chuście tylko wtedy, gdy wszyscy trzymają ją równo.
Bzycząca orkiestra
Podziel dzieci na trzy grupy: pszczoły bzyczą „bzzz”, trzmiele mruczą niskie „mmm”, a kwiaty szeleszczą, pocierając dłonie. Ty dyrygujesz ręką: wskazujesz grupę, podniesiona dłoń oznacza głośniej, opuszczona ciszej, a zaciśnięta pięść to cisza. Potem dodaj do orkiestry proste instrumenty, na przykład grzechotki z nakrętek zamkniętych w butelce (u najmłodszych tylko szczelnie zaklejone przez dorosłego). Na koniec dzieci same próbują dyrygować. Zabawa ćwiczy słuch, reagowanie na gest i poczucie rytmu.
Scenariusz zajęć: Dzień Pszczoły w przedszkolu
| Temat | Pracowite pszczoły i nasze owoce |
| Grupa wiekowa | 4-5 lat |
| Czas | około 45 minut |
| Cele | dziecko wie, że pszczoły przenoszą pyłek i dzięki temu powstają owoce; zna trzy zasady zachowania przy pszczole; wie, kto mieszka w ulu; naśladuje ruchem lot i taniec pszczół |
| Pomoce | opaski z czułkami, papierowe kwiaty, kulki z bibuły jako pyłek, obrazki królowej, robotnicy i trutnia, obrazki owoców i warzyw, chusta animacyjna, bębenek, kartki i kredki |
| Przebieg | 1. Powitanie (5 minut): dzieci zakładają opaski z czułkami i witają się bzyczeniem, a nauczyciel mówi, że dziś jest święto pszczół. 2. Ciekawostki (7 minut): trzy ciekawostki (pięć oczu, taniec, miód z nektaru), przed każdą pytanie do dzieci. 3. Kto mieszka w ulu? (7 minut): obrazki i krótka scenka z królową, robotnicami i trutniami. 4. Z kwiatka na kwiatek (8 minut): przenoszenie pyłku i rozmowa o tym, skąd biorą się owoce. 5. Pszczoła przyleciała, co robimy? (6 minut): ćwiczenie spokojnego zachowania i powtórzenie trzech zasad. 6. Pszczoły i niedźwiedź (7 minut): zabawa ruchowa z reakcją na sygnał. 7. Rysunek (5 minut): dzieci rysują pszczołę na kwiatku albo owoc, który zawdzięczamy pszczołom. |
| Zakończenie | Dzieci siadają w kole i każde mówi jedną rzecz, za którą dziękuje pszczołom, a na koniec cała grupa bzyczy coraz ciszej, aż zapada cisza jak w śpiącym ulu. |
| Ewaluacja | Dzieci pokazują kciuk w górę, w bok albo w dół przy pytaniach: czy wiesz, co zrobić, gdy obok leci pszczoła, i skąd się bierze miód. Obserwuj, które dzieci potrafią bez podpowiedzi powiedzieć, po co pszczoły odwiedzają kwiaty. |
Jeśli chcesz, żeby dzieci spróbowały miodu, najpierw zapytaj rodziców o alergie i uzyskaj ich pisemną zgodę. Miodu nie podaje się dzieciom poniżej pierwszego roku życia, a w żłobku ten temat najlepiej zostawić całkiem na obrazkach. Porcje mają być małe, podane na łyżeczce albo na kawałku chleba, a każde dziecko ma własną łyżeczkę. Przed zajęciami na dworze sprawdź w dokumentacji, czy w grupie jest dziecko uczulone na jad pszczeli i jakie leki powinny być wtedy pod ręką. Dobrym pomysłem jest zaproszenie pszczelarza, który przyniesie pusty plaster, strój i podkurzacz, ale bez żywych pszczół.
Książki, wiersze i piosenki
Z młodszymi dziećmi oglądajcie ilustracje z książki Piotra Sochy „Pszczoły”, dużej książki obrazkowej o życiu pszczół i o pszczelarstwie. Nie trzeba jej czytać w całości, wystarczy wybrać kilka rozkładówek, na przykład o ulu i o tańcu pszczół. Starszym przedszkolakom i uczniom klas 1-3 przeczytaj fragmenty „Pszczółki Mai” Waldemara Bonselsa, książki, od której wzięła się znana z telewizji postać. Przy okazji porozmawiajcie, co w tej historii jest prawdą o pszczołach, a co bajką. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Bzy, bzy, pszczółka mała, cały dzień na łące działa. Z kwiatka na kwiat pyłek niesie, żeby jabłko było w lesie.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Gdy pszczółka blisko leci, stójcie cicho, drogie dzieci. Nie machamy, nie łapiemy, spokojnie dalej odejdziemy.
Jak zaangażować rodziców
Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „20 maja obchodzimy Światowy Dzień Pszczół. Będziemy rozmawiać o tym, jak pszczoły pomagają przyrodzie i jak bezpiecznie zachować się przy owadach. Prosimy, aby dzieci przyszły w ubraniach w kolorze żółtym albo w paski. Jeśli dziecko ma uczulenie na użądlenia albo na miód, prosimy o informację.”. Jako zadanie do domu zaproponuj rodzinny spacer i policzenie, ile różnych kwiatów odwiedzanych przez pszczoły uda się zobaczyć. W klasach 1-3 może to być krótka notatka z rysunkiem, a w przedszkolu zdjęcie albo rysunek kwiatka.
Chętni rodzice mogą przynieść do przedszkola doniczkę z rośliną miododajną, na przykład z lawendą, szałwią albo nagietkiem, i razem z dziećmi założyć na parapecie albo w ogródku małą pszczelą rabatkę. Jeśli któryś rodzic jest pszczelarzem albo ma pszczelarza w rodzinie, zaproś go na krótką rozmowę o pracy przy ulu. Poproś, żeby przyniósł sprzęt bez żywych pszczół i pokazał, jak wygląda plaster. Udział rodziców ma być dobrowolny, a każdy wkład, nawet jeden kwiatek w doniczce, jest cenny.
Najczęstsze pytania
Światowy Dzień Pszczół obchodzimy 20 maja. W Polsce jest też osobne święto, Wielki Dzień Pszczół, które przypada 8 sierpnia. Przedszkola i szkoły częściej świętują w maju, bo wtedy pszczoły są najbardziej aktywne.
Światowy Dzień Pszczół ustanowiło Zgromadzenie Ogólne ONZ w grudniu 2017 roku z inicjatywy Słowenii, a pierwsze obchody odbyły się w 2018 roku. 20 maja to rocznica urodzin Antona Janšy, słoweńskiego pioniera nowoczesnego pszczelarstwa.
Połącz zabawy ruchowe i plastyczne z ciekawostkami i rozmową o tym, jak pszczoły pomagają w powstawaniu owoców. Warto przećwiczyć zasady zachowania przy pszczole i wyjść na krótką obserwację kwitnących roślin. Gotowy scenariusz na 45 minut znajdziesz powyżej.
Wystarczy żółta bluzka albo ubranie w paski i papierowa opaska z czułkami zrobiona w przedszkolu. Kostium nie jest potrzebny. Jeśli zajęcia odbywają się na dworze, lepiej unikać słodko pachnących kosmetyków.
Spokojnie usuń żądło, zeskrobując je paznokciem albo brzegiem karty, zamiast ściskać je palcami, i przyłóż zimny okład. Obserwuj dziecko i poinformuj rodziców. Jeśli pojawi się duszność, obrzęk twarzy albo wysypka na całym ciele, natychmiast wezwij pogotowie, bo to może być reakcja alergiczna.
Dodaj komentarz