Dzień Dobrych Uczynków (19 maja): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Dzień Dobrych Uczynków obchodzimy w Polsce 19 maja. To święto bezinteresownych działań, czyli takich, które robimy dla innych, nie oczekując nic w zamian: dla ludzi, dla zwierząt i dla przyrody. Dla dziecka dobry uczynek może być bardzo mały, jak podniesienie koledze kredki, podlanie kwiatka albo pomoc w sprzątaniu klocków, i właśnie od takich małych rzeczy warto zacząć. Dzień dobrych uczynków w przedszkolu to okazja, żeby pokazać, że każdy, nawet najmłodszy, może komuś pomóc, i że pomaganie sprawia radość także temu, kto pomaga.

We wpisie znajdziesz historię święta, ciekawostki o pomaganiu do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Do tego prace plastyczne, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, książki i pomysły na współpracę z rodzicami. Zabawy ułożyliśmy wokół trzech kierunków, które wskazują organizatorzy święta: dobre uczynki dla ludzi, dla zwierząt i dla przyrody. Nie powtarzamy tu zabaw z Dnia Życzliwości ani z Dnia Uśmiechu, bo tym razem chodzi o konkretne działanie, a nie tylko o miłe słowo.

Historia Dnia Dobrych Uczynków

Dzień Dobrych Uczynków ustanowiła w 2005 roku Fundacja Ekologiczna ARKA, polska organizacja zajmująca się ochroną przyrody i edukacją ekologiczną. Inicjatorem święta jest Wojciech Owczarz, związany z fundacją. Fundacja opisuje je jako ogólnopolskie święto społecznych i proekologicznych działań, czyli takich, które robimy bezinteresownie dla innych i dla świata wokół nas. Pomysł wziął się z przekonania, że pojedynczy dobry uczynek ma znaczenie, nawet jeśli wokół dzieje się wiele złych rzeczy. Święto jest skierowane szczególnie do dzieci i młodzieży, bo ma zachęcać do wolontariatu i działania na rzecz swojej okolicy.

Od początku Dzień Dobrych Uczynków ma trzy kierunki: dobre uczynki dla ludzi, dla zwierząt i dla przyrody. W ramach obchodów organizowano między innymi sadzenie drzew, pomoc zwierzętom, zbiórki książek i pluszowych maskotek dla potrzebujących oraz kiermasze rzeczy przekazanych przez darczyńców. Szkoły, przedszkola, domy kultury i organizacje społeczne wymyślają własne akcje, a wiele z nich łączy święto z dbaniem o środowisko, bo tak narodził się ten pomysł. Dzięki temu dobry uczynek nie musi być wielkim wydarzeniem, może to być posprzątanie podwórka albo zrobienie poidełka dla ptaków.

Nie myl tego święta z międzynarodowym Good Deeds Day, który zapoczątkowano w Izraelu i który ma ruchomą datę, zwykle w kwietniu. To dwie różne inicjatywy, choć niektóre strony w internecie je mieszają. Polski Dzień Dobrych Uczynków ma stałą datę 19 maja i swoją własną historię. W przedszkolach i szkołach obchodzi się go zwykle akcjami pomocy, zbiórkami, sadzeniem roślin i rozmowami o tym, co znaczy pomagać.

Po co obchodzić Dzień Dobrych Uczynków z dziećmi

Małe dziecko dopiero uczy się dostrzegać potrzeby innych, więc Dzień Dobrych Uczynków to przede wszystkim ćwiczenie z empatii. Dzieci uczą się zauważać, że ktoś płacze, że komuś coś spadło albo że ktoś sam nie da rady czegoś podnieść, i zastanawiać się, jak mogą pomóc. To praca w sferze emocjonalnej i społecznej, która buduje poczucie sprawczości: dziecko przekonuje się, że jego działanie coś zmienia. Ważne jest też, żeby pokazać, że pomagamy bez nagrody, a radość z pomagania jest nagrodą samą w sobie. Warto przy tym mówić, że dobry uczynek to także poproszenie dorosłego o pomoc, gdy sytuacja jest dla dziecka za trudna.

Obchody tego dnia wspierają również rozwój poznawczy i fizyczny. Dzieci uczą się, czego potrzebują rośliny i zwierzęta, jak sadzi się nasiona i dlaczego nie zostawiamy śmieci w lesie, co łączy wychowanie ekologiczne z pracą nad nawykami. Zabawy w ratowników zwierząt, przenoszenie ciężarów w parach i sprzątanie podwórka to ruch, który ma sens. W klasach 1-3 dobre uczynki można zaplanować jako tygodniowe wyzwanie, co uczy planowania, zapisywania i oceniania własnych działań. Na koniec dzieci widzą efekty: posadzoną roślinę, czyste podwórko albo uśmiech kogoś, komu pomogły.

Ciekawostki o pomaganiu dla dzieci

Czytaj dzieciom po trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie, a resztę zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, czy zwierzęta też sobie pomagają?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź.

• Wolontariusz to ktoś, kto pomaga za darmo. Robi to z własnej woli, w wolnym czasie, na przykład w schronisku dla zwierząt, w szpitalu albo przy sprzątaniu lasu.
• Pomaganie poprawia humor. Naukowcy zauważyli, że kiedy pomagamy innym, sami czujemy się lepiej i jesteśmy spokojniejsi.
• Zwierzęta też sobie pomagają. W stadzie słoni dorosłe słonice wspólnie pilnują maluchów i pomagają im wyjść z błota.
• Niektóre mrówki ratują rannych towarzyszy. Znoszą je z powrotem do mrowiska, gdzie mogą wyzdrowieć.
• Pies przewodnik pomaga osobie niewidomej. Jest długo szkolony, żeby bezpiecznie prowadzić swojego opiekuna po ulicy, dlatego takiego psa w pracy nie głaszczemy i nie wołamy.
• W upalne dni ptaki i jeże szukają wody. Płytka miska z wodą w ogrodzie albo na balkonie to prosty dobry uczynek dla zwierząt.
• Jedno drzewo pomaga wielu stworzeniom. Daje cień, schronienie i jedzenie ptakom, owadom i wiewiórkom, a ludziom czystsze powietrze.
• Dorośli mogą oddawać krew dla chorych. Robią to honorowi krwiodawcy, a ich krew ratuje życie ludziom w szpitalach.
• Zakręcanie kranu to też dobry uczynek. Woda jest cenna, a oszczędzając ją, pomagamy przyrodzie.
• Dobry uczynek może zacząć łańcuch. Ktoś, komu pomożemy, często sam chce potem pomóc komuś innemu.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

U najmłodszych dobry uczynek to proste działanie, które dziecko może zobaczyć i powtórzyć. Pomoce mają być duże, bez drobnych elementów, a nasion i ziemi najmłodsze dzieci używają tylko pod Twoim bezpośrednim okiem, bo łatwo trafiają do buzi.

Sprzątamy razem

Rozsyp po dywanie duże klocki i miękkie zabawki, a potem opowiedz, że miś chciał iść spać, ale nie może, bo w jego pokoju jest bałagan. Dzieci pomagają misiowi: zbierają klocki do pudła i zabawki do kosza, a Ty śpiewasz albo mówisz rytmicznie „Pomagamy, pomagamy, bałaganu już nie mamy”. Gdy wszystko jest posprzątane, miś dziękuje każdemu dziecku i kładzie się spać. Powtórz zabawę kilka razy w ciągu dnia przy prawdziwym sprzątaniu. Zabawa uczy, że pomoc może być prosta, i buduje nawyk sprzątania po sobie.

Kwiatek pije wodę

Postaw na niskim stoliku doniczkę z rośliną i daj dzieciom małą konewkę z niewielką ilością wody. Powiedz, że kwiatek jest spragniony i zwiesił liście, a dzieci po kolei podlewają go odrobiną wody. Potem wszyscy razem mówicie „dziękuję” w imieniu kwiatka i obserwujecie roślinę przez kolejne dni. Wyjaśnij, że rośliny nie mogą same pójść po wodę, dlatego potrzebują naszej pomocy. Zabawa uczy troski o przyrodę i kontroli ruchów dłoni przy nalewaniu.

Głodne ptaszki

Wytnij z kartonu kilka dużych ptaszków z otwartymi dziobkami i przyklej je do pudełek po butach z otworem w miejscu dziobka. Dzieci karmią ptaszki woreczkami gimnastycznymi, które są „ziarenkami”, wrzucając je przez otwór. Za każdym razem ptaszek mówi Twoim głosem „ćwir, dziękuję!”. Na koniec opowiedz, że prawdziwe ptaki dokarmiamy tylko zimą i tylko odpowiednim pokarmem, a latem możemy im postawić miseczkę z wodą. Zabawa ćwiczy celowanie i pokazuje, że o zwierzęta też można się troszczyć.

Zabawy dla 3- i 4-latków

W tym wieku dzieci już rozumieją proste sytuacje i potrafią ocenić, co jest dobre, a co krzywdzi, więc tu uczymy rozpoznawać, kiedy ktoś potrzebuje pomocy.

Dobry uczynek czy nie?

Przygotuj obrazki z różnymi sytuacjami: dziecko podaje koledze upuszczoną kredkę, dziecko zabiera komuś zabawkę, chłopiec podlewa kwiatki, dziewczynka rzuca papierek na trawnik, dziecko pomaga babci nieść torbę, ktoś ciągnie kota za ogon. Dzieci dostają zieloną i czerwoną kartkę i przy każdym obrazku podnoszą zieloną, gdy to dobry uczynek, i czerwoną, gdy ktoś robi coś złego. Przy czerwonych obrazkach pytasz: „Co mogłoby zrobić to dziecko zamiast tego?”. Zabawa uczy oceny zachowań i szukania dobrych rozwiązań.

Pomocne ręce

Odegraj z pomocą pacynki albo lalki krótkie scenki: lalce rozsypały się klocki, lalka przewróciła się i płacze, lalka nie może dosięgnąć kubka, lalka jest sama, bo nikt się z nią nie bawi. Po każdej scence zapytaj dzieci, co mogą zrobić, a chętne dziecko podchodzi i pomaga lalce. Przy scence z płaczem ustalcie, że możemy zapytać, co się stało, przytulić, jeśli ktoś chce, albo zawołać dorosłego. Zabawa uczy rozpoznawać potrzeby innych i reagować w sposób bezpieczny.

Poidełko dla ptaków

Przygotuj płytką plastikową miskę lub podstawkę pod doniczkę, kilka dużych kamieni i dzbanek z wodą. Wyjaśnij, że w ciepłe dni ptakom i owadom brakuje wody, a dzieci mogą im pomóc. Razem wybierzcie miejsce na podwórku przedszkola, gdzie jest cień i spokój, dzieci układają w misce kamienie, żeby owady mogły na nich usiąść, a potem nalewacie trochę wody. Codziennie jedno dziecko jest „opiekunem poidełka” i z Tobą wymienia wodę. Zabawa uczy troski o zwierzęta i obowiązkowości.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki są gotowe na prawdziwe akcje z widocznym efektem, więc tu dobre uczynki wychodzą poza salę.

Sadzimy dla wszystkich

Przygotuj doniczki albo kubki po jogurcie z dziurką w dnie, ziemię, nasiona szybko rosnących roślin, na przykład fasoli, rzeżuchy albo nasturcji, i konewkę. Dzieci wsypują ziemię, robią palcem dołek, wkładają nasiona, przykrywają je i podlewają. Wyjaśnij, że te rośliny nie są dla nich samych: gdy urosną, trafią do ogródka przedszkolnego, do kuchni albo zostaną podarowane innej grupie czy sąsiadom. Po zajęciach wszyscy myją ręce. Zabawa uczy, jak rośnie roślina, cierpliwości i tego, że dobry uczynek może trwać tygodniami.

Sprzątamy podwórko

Wyjdź z dziećmi na teren przedszkola z workami na śmieci, które trzyma dorosły, i rękawiczkami dla każdego dziecka. Dzieci zbierają papierki, nakrętki i inne drobne śmieci, a Ty wyraźnie ustalasz zasadę: szkła, igieł, puszek z ostrymi brzegami i niczego nieznanego nie dotykamy, tylko wołamy dorosłego. Po powrocie dzieci myją ręce, a razem posegregujecie zebrane śmieci do odpowiednich pojemników. Porozmawiajcie, kto się ucieszy z czystego podwórka: dzieci, ptaki, jeże i pani sprzątająca. Zabawa uczy dbałości o otoczenie i odpowiedzialności.

Kto potrzebuje pomocy?

Przygotuj karty z sytuacjami, które mogą się zdarzyć w przedszkolu i na podwórku: nowy kolega nie zna nikogo, koleżanka nie umie zapiąć kurtki, ktoś zapomniał śniadania, na placu zabaw siedzi zabłąkany pies, na chodniku leży portfel. Dzieci w małych grupach losują kartę, naradzają się i pokazują, co zrobiłyby w takiej sytuacji. Po każdej scence omawiacie, kiedy dziecko może pomóc samo, a kiedy trzeba poprosić dorosłego, na przykład przy obcym psie czy znalezionym portfelu. Zabawa uczy podejmowania decyzji i bezpiecznego pomagania.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie potrafią planować, zapisywać i oceniać swoje działania, więc Dzień Dobrych Uczynków może być projektem trwającym cały tydzień.

Tygodniowe wyzwanie

Uczniowie dostają tabelę na pięć dni z trzema kolumnami: dla ludzi, dla zwierząt, dla przyrody. Każdego dnia zapisują jeden dobry uczynek, który zrobili, i rysują obok symbol, na przykład serce, łapkę albo listek. Na koniec tygodnia w grupach liczycie, ile uczynków zrobiła cała klasa, i zaznaczacie wynik na wspólnym plakacie. Zwróć uwagę, żeby nie robić z tego rywalizacji, bo nie chodzi o to, kto zrobił najwięcej. Zajęcia ćwiczą pisanie krótkich zdań, dodawanie i refleksję nad własnym zachowaniem.

Domek dla owadów

Przygotuj kartonowe pudełko po butach albo drewnianą skrzynkę, rolki po papierze, suche patyki, szyszki, słomę i kawałki kory. Uczniowie w grupach wypełniają pudełko rolkami i naturalnymi materiałami, tak żeby powstało wiele małych kryjówek dla owadów, a potem umieszczacie domek w ogrodzie szkolnym w osłoniętym miejscu. Wyjaśnij, że pszczoły samotnice, biedronki i inne pożyteczne owady potrzebują schronienia, a my możemy im je dać. Przy pracy z patykami i kolcami szyszek uczniowie pracują ostrożnie i pod nadzorem dorosłego. Zajęcia uczą o roli owadów w przyrodzie i o działaniu dla dobra innych stworzeń.

Co było potem?

Przeczytaj uczniom krótki początek historii: dziewczynka pomogła starszemu panu pozbierać rozsypane zakupy. Uczniowie w parach dopisują dalszy ciąg w trzech zdaniach: co zrobił ten pan, komu on potem pomógł i jak zakończył się dzień. Potem odczytujecie historie i zauważacie, że jeden dobry uczynek może wywołać kolejne. Na koniec każdy uczeń zapisuje na karteczce jeden dobry uczynek, który chce zrobić jeszcze dziś. Zajęcia ćwiczą pisanie krótkiego opowiadania i pokazują, że dobre zachowanie się rozprzestrzenia.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.

Order dobrego serca

• koło z kartonu
• czerwone serce z papieru, złota lub żółta bibuła
• klej, kredki, wstążka lub pasek papieru

Dzieci ozdabiają koło bibułą i przyklejają na środku serce, a na nim rysują coś, w czym potrafią pomagać. Z tyłu przyklejasz pasek papieru, a order przypinasz do ubrania agrafką sama albo zawieszasz na tablicy obok imienia dziecka. Nie zawieszaj orderów na szyi na wstążce. Order nie jest nagrodą za dobry uczynek, tylko przypomnieniem, że każdy ma dobre serce.

Ozdobna doniczka

• kubek po jogurcie albo mała doniczka
• farby plakatowe, pędzel
• kolorowy papier, klej

Dzieci malują kubek i po wyschnięciu naklejają na nim wycięte kwiatki albo listki z papieru. Ozdobione doniczki wykorzystacie w zabawie „Sadzimy dla wszystkich”. Z przodu możecie przykleić karteczkę z napisem „Dla Ciebie”, jeśli roślina ma trafić do kogoś w prezencie. Taka praca łączy plastykę z dobrym uczynkiem dla przyrody.

Kartka dla seniora

• kartka z bloku technicznego złożona na pół
• kolorowy papier, bibuła, kredki
• klej, nożyczki

Dzieci ozdabiają kartkę kwiatami z bibuły albo słońcem z papieru, a w środku rysują coś wesołego. Starsze dzieci piszą krótkie życzenie, na przykład „Miłego dnia”, a młodszym pomagasz. Kartki możecie przekazać do pobliskiego domu seniora, klubu seniora albo starszym sąsiadom przedszkola, po wcześniejszym uzgodnieniu z placówką. To dobry uczynek, który dzieci mogą zrobić bez wychodzenia z sali.

Plakat „Pomagamy przyrodzie”

• duży arkusz szarego papieru
• gazety i kolorowe czasopisma
• kredki, farby, klej, nożyczki

Grupa tworzy wspólny plakat z trzema polami: ludzie, zwierzęta, przyroda. Dzieci rysują albo wycinają z gazet obrazki pokazujące dobre uczynki w każdym polu: pomoc przy zakupach, miskę z wodą dla ptaków, sadzenie drzewa, zbieranie śmieci. Starsze dzieci podpisują obrazki jednym słowem. Plakat powieście przy wejściu do przedszkola, żeby zobaczyli go rodzice.

Zabawy ruchowe i muzyczne

W tych zabawach nikt nie wygrywa sam, bo wygrywa ten, kto pomoże innym.

Berek z pomocą

Wybierz jednego berka, a pozostałe dzieci uciekają po sali. Kogo berek dotknie, ten zatrzymuje się w miejscu z rozstawionymi nogami i nie może się ruszać. Uwolnić go może tylko inne dziecko, które przejdzie na czworakach między jego nogami albo poda mu rękę i powie „pomagam ci”. Po kilku minutach zmieniacie berka. Zabawa ćwiczy szybkość i zwinność, a przede wszystkim pokazuje, że warto zatrzymać się dla kogoś, kto potrzebuje pomocy.

Ratownicy zwierząt

Rozrzuć po sali woreczki gimnastyczne, które są zwierzątkami potrzebującymi pomocy, a w kącie połóż chustę animacyjną jako bezpieczne schronisko. Dzieci dobierają się w pary i przenoszą woreczki do schroniska w różny sposób: na dłoniach złożonych razem, na szarfie trzymanej przez dwoje dzieci albo na plecach dziecka idącego na czworakach, które drugie dziecko asekuruje. Gdy wszystkie zwierzątka są bezpieczne, grupa liczy je razem. Zabawa uczy współpracy w parze, delikatności i koordynacji.

Pomocna chusta

Dzieci trzymają brzegi chusty animacyjnej, a na środek kładziesz miękką piłkę. Zadanie polega na tym, żeby wspólnie przetoczyć piłkę do dziecka, którego imię wołasz, i żeby nie spadła z chusty. Potem dziecko, do którego doturlała się piłka, samo wybiera, komu ją „podaruje”, i woła jego imię. Na koniec śpiewacie dowolną piosenkę, którą grupa zna, falując chustą w rytm. Zabawa uczy współdziałania całej grupy i myślenia o innych.

Scenariusz zajęć: Dzień Dobrych Uczynków w przedszkolu

Temat	Pomagam ludziom, zwierzętom i przyrodzie
Grupa wiekowa	5-6 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko wyjaśnia, czym jest dobry uczynek; podaje przykład dobrego uczynku dla ludzi, dla zwierząt i dla przyrody; wie, kiedy trzeba poprosić o pomoc dorosłego; sadzi nasiona i wie, jak dbać o roślinę
Pomoce	obrazki sytuacji do zabawy „Dobry uczynek czy nie?”, zielone i czerwone kartki, karty z sytuacjami do zabawy „Kto potrzebuje pomocy?”, woreczki gimnastyczne, chusta animacyjna, kubki, ziemia, nasiona, konewka
Przebieg	1. Powitanie (5 minut): pytasz dzieci, czy ktoś im dziś pomógł albo czy one komuś pomogły. 2. Ciekawostki (6 minut): trzy ciekawostki (wolontariusz, zwierzęta pomagają sobie, pomaganie poprawia humor). 3. Dobry uczynek czy nie? (6 minut): dzieci oceniają sytuacje zielonymi i czerwonymi kartkami. 4. Ratownicy zwierząt (7 minut): przenoszenie woreczków w parach do schroniska. 5. Kto potrzebuje pomocy? (8 minut): scenki w małych grupach i rozmowa, kiedy wołamy dorosłego. 6. Sadzimy dla wszystkich (10 minut): dzieci sieją nasiona w kubkach i podlewają je. 7. Berek z pomocą (3 minuty): krótka zabawa na zakończenie.
Zakończenie	Dzieci siadają w kole i każde mówi, jaki dobry uczynek zrobi jeszcze dziś w domu. Kubki z nasionami stawiacie na parapecie z karteczką, dla kogo będą rośliny.
Ewaluacja	Dzieci pokazują kciuk w górę, w bok albo w dół przy pytaniach: czy wiesz, co to jest dobry uczynek, i czy wiesz, kiedy trzeba zawołać dorosłego. Obserwuj, kto w scenkach sam zaproponował pomoc, a kto potrzebował podpowiedzi.

Jeśli chcesz, żeby dzieci zrobiły dobry uczynek poza przedszkolem, na przykład odwiedziły dom seniora albo przekazały dary do schroniska, ustal wszystko wcześniej z placówką, która będzie je przyjmować. Zapytaj, czego naprawdę potrzebuje, bo niechciane dary sprawiają tylko kłopot. Przy wyjściach zbierz zgody rodziców i sprawdź zasady przedszkola. Udział w zbiórkach zawsze ma być dobrowolny, żeby żadna rodzina nie czuła się zobowiązana.

Książki, wiersze i piosenki

Młodszym przedszkolakom przeczytaj „Tęczową Rybkę” Marcusa Pfistera, opowieść o najpiękniejszej rybie w oceanie, która odkrywa, że dzielenie się z innymi daje więcej radości niż samotne błyszczenie. Starszym dzieciom i uczniom klas 1-3 opowiedz bajkę Ezopa „Lew i mysz”, w której mała mysz odwdzięcza się lwu za darowane życie i uwalnia go z sieci, bo pokazuje, że nawet najmniejszy może pomóc największemu. Z piosenek wybierz te, które grupa zna, i śpiewajcie je przy sprzątaniu albo podlewaniu roślin. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Podniosę kredkę, podam rękę, posprzątam klocki, zaśpiewam piosenkę. Pomogę mamie, pomogę kotu, dobry uczynek zrobię bez kłopotu.
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Mały czy duży, każdy pomoże, dobry uczynek zrobić może. Dla ludzi, zwierząt, drzew i kwiatów, tak zmieniamy kawałek świata.

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „19 maja obchodzimy Dzień Dobrych Uczynków. Będziemy rozmawiać o pomaganiu ludziom, zwierzętom i przyrodzie, sadzić rośliny i sprzątać teren przedszkola. Prosimy o przyniesienie pustego kubka po jogurcie oraz pary rękawiczek ogrodowych lub jednorazowych dla dziecka.”. Dodaj krótką prośbę, żeby rodzice przez kilka dni zauważali i chwalili dobre uczynki dziecka w domu. Zwykłe „dziękuję, że mi pomogłeś” działa lepiej niż jakakolwiek nagroda.

Jako zadanie do domu zaproponuj rodzinny dobry uczynek: wspólne posprzątanie trawnika przed blokiem, postawienie miski z wodą dla ptaków na balkonie albo pomoc sąsiadowi. Dziecko rysuje ten uczynek, a rysunki tworzą w przedszkolu wystawę „Nasze dobre uczynki”. W klasach 1-3 uczniowie wypełniają tygodniową tabelę wyzwania razem z rodzicami. Jeśli organizujesz zbiórkę na rzecz schroniska albo domu dziecka, podaj dokładną listę potrzeb uzgodnioną z placówką i zaznacz, że udział jest całkowicie dobrowolny.

Najczęstsze pytania