Dzień Astronomii (sobota wiosną i jesienią): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Autorka:

data święta

Dzień Astronomii obchodzi się dwa razy w roku, w ruchomą sobotę: wiosną między połową kwietnia a połową maja i jesienią między połową września a połową października, zawsze w pobliżu pierwszej kwadry Księżyca. W 2026 roku wiosenny Dzień Astronomii wypadł 25 kwietnia, a jesienny 26 września, a dokładne daty na kolejne lata co roku ogłasza amerykańska organizacja miłośników astronomii Astronomical League. Święto ma proste hasło: przybliżyć niebo ludziom. Dzień astronomii w przedszkolu to więc okazja, żeby razem z dziećmi podnieść głowę i zacząć uważnie patrzeć w górę, na Słońce, cienie, Księżyc i gwiazdy.

We wpisie znajdziesz historię święta i wyjaśnienie jego nietypowej daty, ciekawostki o niebie do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Do tego prace plastyczne, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, książki i pomysły na współpracę z rodzicami. Tu zajmujemy się obserwowaniem nieba, czyli tym, co można zobaczyć gołym okiem, a rakiety, satelity i planety mają swoje osobne wpisy. Ponieważ święto wypada w sobotę, proponujemy obchodzić je w przedszkolu w piątek przed nim albo w całym tygodniu astronomii.

W skrócie

  • Data: ruchoma sobota dwa razy w roku, wiosną (połowa kwietnia do połowy maja) i jesienią (połowa września do połowy października), w 2026 roku 25 kwietnia i 26 września; w przedszkolu najlepiej obchodzić w piątek przed nią.
  • Zasięg: święto nieoficjalne, zapoczątkowane w USA, w Polsce mało znane.
  • Od kiedy: od 1973 roku, jesienna edycja od 2007 roku.
  • Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
  • Czego potrzebujesz: latarka, rolki, czarny i granatowy papier, kreda, patyk, plastelina, chusta animacyjna, szarfy.

Historia Dnia Astronomii

Dzień Astronomii wymyślił w 1973 roku Doug Berger, ówczesny prezes stowarzyszenia miłośników astronomii z północnej Kalifornii (Astronomical Association of Northern California). Jego pomysł był bardzo prosty: zamiast czekać, aż ludzie przyjdą do obserwatorium, astronomowie amatorzy mieli wyjść ze swoimi teleskopami tam, gdzie jest dużo przechodniów, i pozwolić każdemu popatrzeć w niebo. Teleskopy stanęły więc w ruchliwych miejscach miasta, a przechodnie mogli przez nie popatrzeć w niebo. Z czasem święto rozrosło się i dziś wspiera je wiele organizacji związanych z astronomią. Głównym organizatorem jest Astronomical League, amerykańska federacja klubów miłośników astronomii, a hasło święta brzmi „Bringing Astronomy to the People”, czyli mniej więcej „przybliżyć astronomię ludziom”.

Data święta jest nietypowa, bo zależy od Księżyca, a nie od kalendarza. Dzień Astronomii przypada w sobotę w pobliżu pierwszej kwadry, czyli wtedy, gdy wieczorem widać oświetloną połowę Księżyca. To najlepszy moment na pierwszą obserwację przez lunetę, bo na granicy światła i cienia doskonale widać kratery i góry. Przez wiele lat święto obchodzono tylko wiosną, między połową kwietnia a połową maja. W 2007 roku dodano drugą, jesienną edycję, między połową września a połową października, a wokół każdej soboty organizuje się cały Tydzień Astronomii, od poniedziałku przed nią do niedzieli po niej.

W Polsce Dzień Astronomii jest mało znany i nie ma go nawet w większości kalendarzy świąt nietypowych. Nie ma więc polskiej tradycji obchodów i możesz ułożyć zajęcia po swojemu. Wiosenne zajęcia o niebie dobrze połączysz z Dniem Kosmosu obchodzonym w pierwszy piątek maja, a jesienne ze Światowym Tygodniem Przestrzeni Kosmicznej ONZ, który trwa od 4 do 10 października. Pamiętaj tylko, żeby w tym dniu skupić się na patrzeniu w niebo, bo taki był zamysł twórcy święta.

Po co obchodzić Dzień Astronomii z dziećmi

Astronomia to jedna z najstarszych nauk i zaczyna się od czegoś, co potrafi każde dziecko: od patrzenia i dziwienia się. Obserwacja cienia, Księżyca i gwiazd uczy cierpliwości, uważności i zapisywania tego, co się widzi, czyli podstaw pracy badacza. Dzieci porównują, liczą, zauważają, że coś się zmienia, i szukają przyczyny, co rozwija myślenie przyczynowo-skutkowe i sferę poznawczą. Poznają też nowe słowa: gwiazdozbiór, luneta, kwadra, cień, horyzont. Starsze dzieci dowiadują się, że ludzie od tysięcy lat używali nieba jako kalendarza i mapy.

Dzień Astronomii dobrze służy także rozwojowi fizycznemu i emocjonalnemu. Zabawy w cień, wędrówki po gwiazdozbiorach narysowanych na podłodze i pokazywanie faz Księżyca ruchem angażują całe ciało i ćwiczą orientację w przestrzeni: w górze, w dole, po lewej, po prawej. Wieczorne niebo i ciemność bywają dla dzieci straszne, a spokojne zajęcia z latarką i gwiazdami pomagają to oswoić. W sferze społecznej dzieci uczą się czekać na swoją kolej przy lunecie z rolki i dzielić się tym, co zobaczyły. Rozmowa o tym, że wszyscy ludzie na świecie patrzą na ten sam Księżyc, jest też piękną lekcją o wspólnocie.

Ciekawostki o niebie i gwiazdach dla dzieci

Czytaj dzieciom po trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie, a resztę zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, gdzie są gwiazdy w dzień?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź.

  • Gwiazdy są na niebie także w dzień. Nie widzimy ich, bo Słońce świeci o wiele jaśniej i zagłusza ich blask.
  • Księżyc nie świeci sam. Odbija światło Słońca jak wielkie lustro, dlatego raz widzimy go w całości, a raz tylko jego kawałek.
  • Gwiazdy mają różne kolory. Jeśli przyjrzysz się uważnie, zobaczysz, że niektóre są bardziej białoniebieskie, a inne żółtawe albo pomarańczowe.
  • Ludzie od dawna łączą gwiazdy w obrazki. Takie grupy gwiazd to gwiazdozbiory. Siedem jasnych gwiazd tworzy Wielki Wóz, który jest częścią gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy.
  • Gwiazda Polarna pokazuje północ. Prawie nie zmienia miejsca na niebie, dlatego dawniej żeglarze i wędrowcy szukali po niej drogi.
  • Najjaśniejsza „gwiazda” wieczorem często wcale nie jest gwiazdą. To bywa planeta Wenus, którą ludzie nazywali Gwiazdą Wieczorną.
  • „Spadająca gwiazda” to nie gwiazda. To mały okruch skalny z kosmosu, który rozgrzewa się i świeci, kiedy wpada w powietrze nad Ziemią.
  • Mikołaj Kopernik był Polakiem i astronomem. Wyjaśnił, że to Ziemia krąży wokół Słońca, a nie Słońce wokół Ziemi.
  • Cień pokazuje, która jest godzina. Rano i wieczorem cienie są długie, a w południe krótkie, dlatego dawniej ludzie używali zegarów słonecznych.
  • Na Słońce nigdy nie patrzymy. Ani gołym okiem, ani przez lornetkę, ani przez lunetę, bo może to trwale uszkodzić wzrok.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

U najmłodszych stawiaj na proste obserwacje, światło i ruch. Pomoce mają być duże, bez koralików, nakrętek i drobnych klocków, a w zaciemnionej sali zawsze zostaw małe światło.

Mój cień i ja

W słoneczny dzień wyjdź z dziećmi na podwórko albo taras i pokaż im ich cienie na ziemi. Dzieci machają ręką, podskakują i kucają, a cień robi to samo. Potem próbują „złapać” cień nogą, uciec przed nim albo schować go w cieniu drzewa, gdzie nagle znika. W sali możesz powtórzyć zabawę z latarką skierowaną na ścianę. Zabawa uczy, że cień powstaje tam, gdzie ciało zasłania światło, i daje dużo radości ze zwykłego ruchu.

Księżyc się chowa

Wytnij z żółtego kartonu duże koło, które będzie Księżycem, i przygotuj kawałek granatowego materiału albo chustę. Powoli zasłaniasz Księżyc materiałem z jednej strony, a dzieci mówią „Księżyc się chowa”, a potem odsłaniasz go, a one wołają „Księżyc wraca!”. Pokaż też momenty, kiedy widać tylko połowę albo cienki rogalik, i nazwij je prostymi słowami. Na koniec każde dziecko może samo zasłonić i odsłonić Księżyc. Zabawa oswaja z tym, że Księżyc na niebie wygląda różnie, i ćwiczy uwagę.

Gwiazdki w pudełku

Przygotuj duże kartonowe pudełko z dziurkami w wieczku, które zrobisz wcześniej ołówkiem albo szpikulcem. Do środka wkładasz zapaloną latarkę, zamykasz wieczko i gasisz światło w sali, zostawiając lampkę w kącie. Na suficie i ścianach pojawiają się świetlne kropki, a dzieci pokazują je palcami i liczą z Tobą do trzech. Potem obracasz pudełko i „gwiazdki” wędrują po sali. Zabawa wycisza grupę, rozwija śledzenie wzrokiem i oswaja z półmrokiem.

Zabawy dla 3- i 4-latków

W tym wieku dzieci lubią naśladować i odgrywać role, więc tu astronomię poznają przez udawanie badacza nieba i proste zadania z obserwacją.

Mały astronom z lunetą

Każde dziecko dostaje rolkę po papierze toaletowym, którą wcześniej ozdobiło naklejkami albo pomalowało. Na ścianie i suficie przyklejasz kilka dużych obrazków: Księżyc, gwiazdkę, Słońce w okularach słonecznych i chmurkę. Dzieci patrzą przez swoje „lunety” i opowiadają, co widzą, a Ty dopytujesz, czy to świeci w dzień, czy w nocy. Przy obrazku Słońca przypomnij zasadę, że na prawdziwe Słońce nigdy nie patrzymy przez lunetę. Zabawa ćwiczy skupianie uwagi na jednym punkcie i uczy pierwszych zasad bezpiecznej obserwacji.

Dzień czy noc?

Przygotuj obrazki przedstawiające rzeczy i zdarzenia: Słońce, Księżyc, gwiazdy, śniadanie, piżamę, sowę, koguta, spacer do przedszkola, kąpiel przed snem. Dzieci siedzą w kole, a po środku leżą dwa duże koła z papieru: żółte dla dnia i granatowe dla nocy. Każde dziecko losuje obrazek, mówi, co przedstawia, i kładzie go na właściwym kole. Przy obrazku gwiazd warto zapytać, czy gwiazdy znikają w dzień, i wrócić do ciekawostki. Zabawa uczy klasyfikowania, porządkowania dnia i wypowiadania się pełnym zdaniem.

Rogalik, połówka, cały

Przygotuj po trzy kartoniki dla każdego stolika: żółty cienki rogalik, żółtą połówkę koła i całe żółte koło. Dzieci układają je od najmniejszego do największego kawałka Księżyca, a potem odwrotnie. Wyjaśnij, że Księżyc przez mniej więcej miesiąc rośnie od cienkiego rogalika do pełni, a potem znowu maleje. Na koniec dzieci pokazują fazy rękami: zgięty palec to rogalik, dwie dłonie złożone w półkole to połówka, a duże koło z ramion nad głową to pełnia. Zabawa ćwiczy porządkowanie według wielkości i uczy nazw kształtów.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki potrafią już obserwować przez kilka dni, zapisywać wyniki rysunkiem i porównywać, więc tu robimy prawdziwe małe badania.

Zegar słoneczny na podwórku

W słoneczny poranek wbij w ziemię na podwórku patyk albo postaw na betonie butelkę z piaskiem. Dzieci zaznaczają kredą albo kamykiem, gdzie kończy się cień, i zapisujecie godzinę. Wracajcie w to samo miejsce co godzinę, aż do obiadu, i za każdym razem zaznaczajcie koniec cienia. Dzieci zauważą, że cień się przesuwa i zmienia długość, a w południe jest najkrótszy. Zabawa uczy obserwacji w czasie, wprowadza pojęcie godziny i pokazuje, jak dawniej ludzie mierzyli czas.

Gwiazdozbiór z dzieci

Narysuj na dużym kartonie kształt Wielkiego Wozu z siedmiu gwiazd połączonych linią. Wybierz siedmioro dzieci, które dostają żółte kartki albo szarfy i stają na dywanie tak, żeby ułożyć ten sam kształt, a reszta grupy im podpowiada. Potem połączcie „gwiazdy” wstążką albo sznurkiem, który dzieci trzymają w dłoniach, i sprawdźcie, czy widać wóz z dyszlem. Na koniec grupa wymyśla własny gwiazdozbiór z dowolnej liczby dzieci i nadaje mu nazwę, na przykład Wielki Kot albo Mały Rower. Zabawa rozwija orientację przestrzenną, liczenie i wyobraźnię.

Dziennik Księżyca

Przygotuj dla grupy duży arkusz podzielony na dni tygodnia, a rodziców poproś, żeby przez kilka wieczorów wyszli z dzieckiem na chwilę na balkon albo wyjrzeli przez okno. Rano dzieci opowiadają, czy widziały Księżyc i jaki miał kształt, a wybrane dziecko rysuje go w kratce danego dnia. Jeśli było pochmurno, rysujecie chmurkę. Po tygodniu razem oglądacie arkusz i sprawdzacie, czy Księżyc rósł, czy malał. Zabawa uczy systematyczności, wspólnego zbierania danych i wyciągania prostych wniosków.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie potrafią czytać, mierzyć i zapisywać wyniki w tabeli, więc Dzień Astronomii może być tygodniowym projektem obserwacyjnym.

Mapa nieba z dziurek

Uczniowie dostają kartę z nadrukowanym albo narysowanym przez Ciebie układem gwiazd jednego gwiazdozbioru, na przykład Wielkiego Wozu, Kasjopei w kształcie litery W albo Oriona z trzema gwiazdami pasa. Kładą kartę na czarnym kartonie i przebijają ołówkiem dziurki w miejscach gwiazd, pracując na podkładce z plasteliny albo styropianu, pod okiem dorosłego. Potem przykładają karton do latarki albo do okna i sprawdzają, czy gwiazdozbiór świeci. Każdy uczeń podpisuje swoją mapę i uczy się rozpoznawać swój gwiazdozbiór oraz dwa gwiazdozbiory kolegów. Zajęcia ćwiczą precyzję, pamięć wzrokową i pracę z modelem.

Mikołaj Kopernik i jego odkrycie

Opowiedz uczniom krótko, że dawniej ludzie myśleli, że Słońce krąży wokół Ziemi, bo przecież codziennie widzą, jak wschodzi i zachodzi. Mikołaj Kopernik, polski astronom, wyjaśnił, że jest odwrotnie: to Ziemia krąży wokół Słońca i obraca się. Uczniowie w parach odgrywają to w klasie: jedna osoba jest Słońcem i stoi w miejscu, a druga jest Ziemią, obraca się wokół siebie i jednocześnie obchodzi Słońce dookoła. Potem zamieniają się rolami i piszą w zeszycie dwa zdania o tym, czego się dowiedzieli. Zajęcia uczą, że w nauce czasem trzeba zmienić zdanie, gdy znajdziemy lepsze wyjaśnienie.

Tabela obserwacji nieba

Przygotuj tabelę na tydzień z kolumnami: dzień, pogoda, czy widać było Księżyc, jaki miał kształt, ile gwiazd udało się policzyć przez okno w ciągu minuty. Uczniowie wypełniają ją w domu z pomocą rodzica, a w szkole porównujecie wyniki. Zapytaj, dlaczego w jednej rodzinie policzono pięć gwiazd, a w innej trzydzieści, i naprowadź uczniów na odpowiedź, że latarnie i światła miasta zasłaniają słabsze gwiazdy. Wynik zapiszcie jednym zdaniem na wspólnym plakacie. Zajęcia ćwiczą pracę z tabelą, porównywanie liczb i myślenie przyczynowo-skutkowe.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami i przebijaniu papieru dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy przygotowujesz wcześniej sama.

Luneta z rolek

  • dwie rolki po papierze toaletowym albo jedna po ręczniku papierowym
  • farba plakatowa, pędzel
  • kolorowy papier, naklejki, klej, taśma
  • włóczka na pasek (tylko dla starszych, do noszenia na ramieniu, nie na szyi)

Dzieci malują rolki i po wyschnięciu ozdabiają je paskami papieru i naklejkami. Starszym pomóż skleić dwie rolki taśmą w jedną dłuższą lunetę. Pasek z włóczki doklejasz tak, żeby lunetę można było nosić na ramieniu, a przy najmłodszych rezygnujesz z paska całkowicie. Lunety przydadzą się w zabawie „Mały astronom” i w scenariuszu.

Fazy Księżyca z plasteliny

  • czarny karton podzielony na cztery pola
  • biała albo żółta plastelina
  • plastikowy nożyk do plasteliny

Dzieci toczą z plasteliny cztery kulki tej samej wielkości i spłaszczają je w placki. Pierwszy placek zostaje w całości jako pełnia, z drugiego odcinają połowę, a z trzeciego zostawiają tylko cienki rogalik. Czwarte pole zostaje puste i oznacza nów, czyli moment, gdy Księżyca prawie nie widać. Placki przyciskają do kartonu w kolejności, a Ty podpisujesz pola. Praca utrwala nazwy faz i uczy dzielenia całości na części.

Wielki Wóz z gwiazdek

  • granatowy karton
  • siedem gwiazdek wyciętych z żółtego papieru
  • biała kredka albo biała farba, klej

Pokaż dzieciom na obrazku kształt Wielkiego Wozu. Dzieci naklejają siedem gwiazdek w tym samym układzie i łączą je białą kreską, a potem dorysowują dookoła drobne kropki innych gwiazd. Starsze dzieci mogą obok nakleić jeszcze jedną gwiazdkę i podpisać ją jako Gwiazdę Polarną. Prace powieście w rzędzie na ścianie jako galerię nocnego nieba.

Słoneczny obraz z cienia

  • duży arkusz papieru
  • kredki świecowe albo kreda
  • zabawki o ciekawych kształtach, na przykład figurki zwierząt

W słoneczny dzień rozłóż arkusze na podwórku albo na parapecie w pełnym słońcu. Dzieci stawiają na papierze figurkę i obrysowują jej cień kredką. Po godzinie wracacie i obrysowujecie cień jeszcze raz innym kolorem, a dzieci widzą, że cień się przesunął. Praca łączy plastykę z obserwacją i dobrze uzupełnia zabawę z zegarem słonecznym.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Zabawy o niebie lubią spokojniejszą muzykę, więc przeplataj ruch z wyciszeniem, szczególnie przed odpoczynkiem.

Gwiazdy świecą, gwiazdy gasną

Dzieci są gwiazdami i stoją rozproszone po sali. Gdy gra muzyka, „świecą”: podskakują, rozkładają ręce i palce jak promienie i obracają się w miejscu. Gdy muzyka cichnie, gwiazdy gasną, czyli kucają i chowają dłonie. Na hasło „wschodzi Słońce” wszystkie gwiazdy powoli kładą się na podłodze, bo w dzień ich nie widać, a na hasło „zapada noc” wstają i świecą dalej. Zabawa ćwiczy reakcję na sygnał i utrwala ciekawostkę o gwiazdach w dzień.

Taniec Ziemi i Księżyca

Dzieci dobierają się w pary: jedno jest Ziemią, drugie Księżycem. Przy spokojnej muzyce Ziemia powoli obraca się w miejscu, a Księżyc chodzi wokół niej małym kółkiem, cały czas zwrócony do niej twarzą. Na przerwę w muzyce pary się zatrzymują, a na kolejny sygnał zamieniają się rolami. Na koniec cała grupa staje w dużym kole wokół jednego dziecka, które jest Słońcem. Zabawa ćwiczy koordynację, orientację w przestrzeni i współpracę w parze.

Kołysanka dla Księżyca

Dzieci siedzą w kole z chustą animacyjną, na której leży duże żółte koło z kartonu. Śpiewacie dowolną spokojną piosenkę, którą grupa zna, albo nucicie melodię, a chusta powoli faluje jak nocne niebo. Przy każdej zwrotce Księżyc przechodzi do innego dziecka, które delikatnie go kołysze. Na koniec wszyscy kładą się na dywanie, a Ty gasisz światło i zostawiasz tylko lampkę. Zabawa wycisza, uczy delikatności i dobrze sprawdza się przed odpoczynkiem.

Scenariusz zajęć: Dzień Astronomii w przedszkolu

TematPatrzymy w niebo jak astronomowie
Grupa wiekowa4-5 lat
Czasokoło 45 minut
Celedziecko wie, że gwiazdy są na niebie także w dzień; nazywa trzy kształty Księżyca; wie, że na Słońce nigdy nie patrzymy; układa prosty gwiazdozbiór razem z innymi
Pomocelunety z rolek, obrazki Księżyca, gwiazd i Słońca, kartoniki z fazami Księżyca, żółte szarfy, pudełko z dziurkami i latarka, chusta animacyjna, kartki i kredki
Przebieg1. Powitanie (5 minut): dzieci siadają w kole z lunetami, a Ty mówisz, że dziś wszyscy są astronomami, czyli badaczami nieba.
2. Ciekawostki (6 minut): trzy ciekawostki (gwiazdy w dzień, Księżyc odbija światło, na Słońce nie patrzymy), przed każdą pytanie do dzieci.
3. Mały astronom (6 minut): dzieci patrzą przez lunety na obrazki w sali i opowiadają, co widzą.
4. Rogalik, połówka, cały (7 minut): układanie faz Księżyca i pokazywanie ich rękami.
5. Gwiazdy świecą, gwiazdy gasną (7 minut): zabawa ruchowa z muzyką.
6. Gwiazdozbiór z dzieci (8 minut): grupa układa Wielki Wóz z żółtych szarf, a potem wymyśla własny gwiazdozbiór.
7. Gwiazdki w pudełku (6 minut): wyciszenie w półmroku przy świetlnych kropkach na suficie.
ZakończenieDzieci rysują na kartce jedną rzecz, którą widać na niebie, i opowiadają o niej w kole. Przypomnij zadanie domowe: w pogodny wieczór popatrzeć z rodzicem na Księżyc.
EwaluacjaDzieci pokazują kciuk w górę, w bok albo w dół przy pytaniach: czy wiesz, gdzie są gwiazdy w dzień, i czy wiesz, na co nigdy nie patrzymy przez lunetę. Obserwuj, kto poprawnie ułożył fazy Księżyca bez pomocy.

Jeśli w okolicy działa planetarium, obserwatorium albo klub miłośników astronomii, zapytaj, czy nie organizują pokazów dla przedszkoli w tygodniu astronomii. Niektóre kluby chętnie przychodzą do placówek z teleskopem i pokazują dzieciom Słońce przez specjalne filtry, co jest bezpieczne tylko wtedy, gdy sprzętem zajmuje się doświadczony obserwator. Przy każdej wycieczce i wizycie gości sprawdź zasady placówki i zbierz zgody rodziców. Zwykła luneta albo lornetka nigdy nie może być skierowana na Słońce.

Książki, wiersze i piosenki

Uczniom klas 1-3 i najstarszym przedszkolakom przeczytaj „Kometę nad Doliną Muminków” Tove Jansson, w której Muminek z przyjaciółmi wyrusza do obserwatorium, żeby dowiedzieć się czegoś o komecie. Książkę czytaj po rozdziale, bo jest dłuższa, i po każdym porozmawiajcie o tym, co bohaterowie wiedzą o niebie, a co tylko sobie wyobrażają. Młodszym dzieciom pokaż książki popularnonaukowe o niebie z dużymi obrazkami z biblioteki przedszkolnej albo miejskiej. Nie podajemy tytułów współczesnych wierszy i piosenek o gwiazdach, bo nie mamy pewności co do ich autorów i wydań, a cudzych tekstów nie cytujemy. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

  • Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Najpierw rogalik, potem pół, potem pełnia jak okrągły stół. Potem Księżyc chudnie, maleje, a za miesiąc znów się śmieje.
  • Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Luneta w ręce, patrzę w górę, widzę gwiazdy, widzę chmurę. Na Słońce patrzeć nie wolno wcale, niech oczy służą nam wspaniale.

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „W tym tygodniu obchodzimy Dzień Astronomii, czyli święto obserwowania nieba. Będziemy badać cienie, poznawać kształty Księżyca i układać gwiazdozbiory. Prosimy o przyniesienie rolki po papierze toaletowym do zrobienia lunety oraz o wspólną wieczorną obserwację Księżyca z dzieckiem, jeśli pogoda na to pozwoli.”. Dołącz krótką prośbę, żeby rodzice przy okazji przypomnieli dziecku, że na Słońce nigdy nie patrzymy. To jedna z najważniejszych rzeczy, które dziecko wyniesie z tych zajęć.

Jako zadanie do domu zaproponuj dziennik Księżyca: przez tydzień dziecko z rodzicem wygląda wieczorem przez okno i rysuje kształt Księżyca w kratce, a rano opowiada o nim w grupie. Uczniowie klas 1-3 wypełniają tabelę obserwacji i liczą gwiazdy przez minutę. Chętne rodziny mogą wybrać się na pokaz w planetarium albo na wieczorną obserwację organizowaną przez klub miłośników astronomii. Udział ma być dobrowolny, bo nie każda rodzina ma wieczorem czas i dobre warunki do obserwacji.

Najczęstsze pytania

Kiedy jest Dzień Astronomii?

Dzień Astronomii obchodzi się dwa razy w roku w ruchomą sobotę w pobliżu pierwszej kwadry Księżyca: wiosną między połową kwietnia a połową maja i jesienią między połową września a połową października. W 2026 roku wypadł 25 kwietnia i 26 września. Dokładne daty co roku ogłasza Astronomical League.

Skąd się wziął Dzień Astronomii?

Święto wymyślił w 1973 roku Doug Berger, prezes stowarzyszenia miłośników astronomii z północnej Kalifornii. Chciał, żeby astronomowie amatorzy wystawiali teleskopy w ruchliwych miejscach miasta i pokazywali niebo przechodniom. Jesienną edycję dodano w 2007 roku.

Jak obchodzić Dzień Astronomii w przedszkolu?

Ponieważ święto wypada w sobotę, zorganizuj zajęcia w piątek przed nim albo w całym tygodniu astronomii. Połącz obserwację cienia na podwórku, układanie faz Księżyca i gwiazdozbiorów z prostymi lunetami z rolek. Gotowy scenariusz na 45 minut znajdziesz powyżej.

Co przynieść na Dzień Astronomii?

Wystarczy rolka po papierze toaletowym albo ręczniku papierowym do zrobienia lunety. Dzieci mogą przyjść w granatowych albo czarnych ubraniach w kolorze nocnego nieba. Specjalny sprzęt nie jest potrzebny.

Czy dzieci mogą patrzeć na Słońce przez lunetę albo przyciemnione szkło?

Nie, na Słońce nigdy nie patrzymy przez lunetę, lornetkę ani domowe przyciemnione szkło, bo grozi to trwałym uszkodzeniem wzroku. Słońce obserwujemy pośrednio, na przykład przez jego cień. Pokazy Słońca przez specjalne filtry może prowadzić tylko doświadczony obserwator ze sprawdzonym sprzętem.

Więcej świąt dla dzieci

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *