Pierwszy Dzień Zimy (21 grudnia): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Autorka:

data święta

Pierwszy dzień zimy, czyli początek zimy kalendarzowej, wypada 21 albo 22 grudnia, w dniu przesilenia zimowego, a w 2026 roku przypada 21 grudnia. To najkrótszy dzień i najdłuższa noc w całym roku, więc dzieci często wychodzą z przedszkola, gdy jest już ciemno. Pierwszy dzień zimy w przedszkolu to doskonała okazja, żeby porozmawiać o świetle i ciemności, o tym, jak zwierzęta radzą sobie z mrozem, i o tym, że od tego dnia dni zaczynają się wydłużać. Nie trzeba czekać na śnieg, bo zima zaczyna się według kalendarza i Słońca, a nie według pogody za oknem. Właśnie dlatego zajęcia udadzą się nawet w szary, deszczowy grudzień.

We wpisie znajdziesz wyjaśnienie, skąd bierze się data początku zimy, ciekawostki do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Do tego prace plastyczne z materiałów z przedszkolnej szafy, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, propozycje książek i rymowanki serwisu oraz pomysły na współpracę z rodzicami. Zabawy dobraliśmy tak, żeby nie powtarzały typowych zajęć o śniegu i bałwanach, tylko pokazywały zimę od strony światła, zwierząt i ludzi. Tam, gdzie trzeba uważać, piszemy o tym wprost.

W skrócie

  • Data: 21 albo 22 grudnia, w dniu przesilenia zimowego; w 2026 roku 21 grudnia.
  • Zasięg: początek zimy astronomicznej, czyli kalendarzowej, na całej półkuli północnej.
  • Od kiedy: przesilenie zimowe ludzie obserwują i świętują od starożytności.
  • Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
  • Czego potrzebujesz: latarka, globus albo piłka, lampka biurkowa, biały i niebieski papier, bibuła, rolki, chusta animacyjna, woreczki gimnastyczne, szarfy, ziarna i nasiona do karmnika.

Historia Pierwszego Dnia Zimy

Pierwszy dzień zimy nie jest świętem ustanowionym przez ludzi, tylko zjawiskiem astronomicznym. W dniu przesilenia zimowego Słońce w południe stoi na niebie najniżej w całym roku, a dzień na półkuli północnej jest najkrótszy. Dzieje się tak, bo oś Ziemi jest pochylona, a Ziemia w czasie wędrówki wokół Słońca zwraca się do niego raz bardziej jedną, raz drugą półkulą. W grudniu nasza, północna półkula jest odchylona od Słońca, więc promienie padają na nią ukośnie, grzeją słabiej, a Słońce krócej świeci nad horyzontem. Przesilenie wypada 21 albo 22 grudnia, bo rok kalendarzowy nie zgadza się co do minuty z ruchem Ziemi, a w 2026 roku nastąpi 21 grudnia wieczorem.

Warto wiedzieć, że zim jest w pewnym sensie kilka. Zima kalendarzowa, nazywana też astronomiczną, zaczyna się w dniu przesilenia i trwa do równonocy wiosennej w marcu. Meteorolodzy, którzy zajmują się pogodą i liczą statystyki, przyjmują dla wygody, że zima trwa przez pełne miesiące: grudzień, styczeń i luty. Jest też zima, którą widać za oknem, czyli czas, gdy średnia temperatura spada poniżej zera, a ta w Polsce raz przychodzi w listopadzie, a raz dopiero w styczniu. Dzieci mogą się więc zdziwić, że zima zaczyna się 21 grudnia, a śnieg leżał już tydzień wcześniej albo nie spadł wcale, i to dobry temat do rozmowy.

Przesilenie zimowe od tysięcy lat było dla ludzi ważnym momentem, bo od niego dni zaczynają się wydłużać, a Słońce jakby wraca. W wielu kulturach półkuli północnej świętowano wtedy odradzanie się Słońca: w starożytnym Rzymie obchodzono Saturnalia, ludy germańskie świętowały Jul, a Słowianie Święto Godowe. W Persji do dziś obchodzi się Noc Yalda, czyli najdłuższą noc roku, spędzaną z rodziną przy jedzeniu i opowieściach. W Polsce pierwszy dzień zimy obchodzą dziś głównie przedszkola i szkoły, a w kalendarzu sąsiaduje on z przygotowaniami do świąt. Dla dzieci najciekawsze jest to, że od tego dnia każdy kolejny dzień będzie odrobinę dłuższy.

Po co obchodzić pierwszy dzień zimy z dziećmi

Pory roku to jeden z podstawowych tematów wychowania przedszkolnego, ale dzieci rzadko wiedzą, dlaczego się zmieniają. Pierwszy dzień zimy pozwala w prosty sposób pokazać, skąd biorą się krótkie dni i długie noce, co wspiera rozwój poznawczy i myślenie przyczynowo-skutkowe. Obserwacja, o której godzinie robi się ciemno, mierzenie cienia i porównywanie temperatur to pierwsze kroki w naukach przyrodniczych. Dzieci poznają słowa: przesilenie, horyzont, sen zimowy, zimowanie, karmnik. Uczą się też, że kalendarz i przyroda są ze sobą połączone.

Drugi cel jest emocjonalny i społeczny. Krótkie, ciemne dni bywają dla dzieci trudne, a rozmowa o tym, że od teraz światła będzie coraz więcej, daje im poczucie nadziei i porządku. Zabawy przy świetle latarki i w półmroku oswajają z ciemnością, której część dzieci się boi. Dokarmianie ptaków i rozmowa o zwierzętach zimą uczą troski o innych i odpowiedzialności. Zabawy ruchowe na świeżym powietrzu przypominają z kolei, że zima to dobry czas na ruch, a ciepłe ubranie i bezpieczne zabawy na mrozie to część dbania o zdrowie.

Ciekawostki o zimie dla dzieci

Przeczytaj dzieciom dwie lub trzy ciekawostki, najlepiej przy oknie po południu, gdy zaczyna zmierzchać. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, czy dziś jest najdłuższy, czy najkrótszy dzień w roku?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź.

  • Pierwszy dzień zimy to najkrótszy dzień w roku. Słońce świeci wtedy najkrócej, a noc jest najdłuższa.
  • Od pierwszego dnia zimy dni robią się dłuższe. Na początku tylko o chwilkę, ale codziennie trochę więcej.
  • W pierwszy dzień zimy Słońce w południe jest bardzo nisko. Dlatego nasze cienie są wtedy najdłuższe w całym roku.
  • Zimą wcale nie jesteśmy dalej od Słońca. Ziemia jest najbliżej Słońca na początku stycznia, a zimno jest, bo promienie padają na nas ukośnie.
  • Gdy u nas zaczyna się zima, w Australii zaczyna się lato. Dzieci po drugiej stronie Ziemi mają wtedy najdłuższy dzień w roku i wakacje.
  • Jeż przesypia zimę. Zakopuje się w liściach, jego serce bije bardzo wolno i budzi się dopiero wiosną, dlatego zimą nie budzimy jeży w stertach liści.
  • Niedźwiedź zimą śpi w gawrze. To kryjówka w lesie, w której niedźwiedzica rodzi i karmi małe niedźwiadki.
  • Niektóre ptaki przylatują do Polski na zimę. Na przykład gile z czerwonymi brzuszkami przylatują z północy, bo u nas jest dla nich cieplej.
  • Zając i sarna nie śpią zimą. Szukają jedzenia pod śniegiem, a ich futro zimą robi się gęstsze i cieplejsze.
  • Ptakom zimą nie dajemy chleba. Szkodzi im, a lepsze są ziarna słonecznika, niesolone orzechy i kasza.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Najmłodsze dzieci poznają zimę przez kontrasty: jasno i ciemno, ciepło i zimno, sen i przebudzenie. Wszystkie pomoce mają być duże, bez ziaren, groszku, guzików i drobnych elementów, które mieszczą się w buzi.

Dzień i noc

Przygotuj dwie duże kartki: żółtą ze słońcem i granatową z księżycem. Gdy pokazujesz słońce, dzieci wstają, wyciągają ręce do góry i chodzą po sali, a gdy pokazujesz księżyc, kładą się na kocu i udają, że śpią. Potem przyciemnij salę, zasłaniając rolety, i powiedz, że zimą noc przychodzi wcześnie, a na koniec odsłoń okno: przyszedł dzień. Mów krótko: jasno, ciemno, dzień, noc. Zabawa uczy pierwszych pojęć związanych z porą dnia i reagowania na znak.

Jeżyk idzie spać

Rozsyp na dywanie sporo suchych liści, które zebraliście jesienią, albo pasków brązowej bibuły. Każde dziecko jest małym jeżykiem, który szuka miejsca na zimowy sen: zbiera liście na kupkę, kładzie się w nich, zwija w kłębek i zasypia. Ty cichutko śpiewasz albo nucisz kołysankę, a po chwili mówisz: „Wiosna przyszła!” i jeżyki powoli się przeciągają i budzą. Pilnuj, żeby liście były czyste i suche, bez patyków. Zabawa uczy, że niektóre zwierzęta przesypiają zimę, i pięknie wycisza grupę.

Ciepłe i zimne

Przygotuj w dwóch miskach rzeczy ciepłe i zimne: w jednej ciepłą rękawiczkę, czapkę i szalik, w drugiej plastikowy pojemnik z lodem zamkniętym szczelnie w środku i zimną metalową łyżkę z lodówki. Dzieci po kolei dotykają przedmiotów i mówią albo pokazują minką, czy są ciepłe, czy zimne. Na koniec ubierz pluszaka w czapkę, szalik i rękawiczki, licząc razem z dziećmi części stroju. Lód zostaje w zamkniętym pojemniku i nie trafia do rąk dzieci. Zabawa uczy rozróżniania temperatur i pokazuje, po co zimą zakładamy ciepłe ubrania.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Trzylatki i czterolatki potrafią już porównywać i opowiadać, więc wprowadzamy zwierzęta zimą i pierwsze obserwacje światła.

Kto śpi, a kto nie śpi?

Przygotuj obrazki zwierząt: jeż, niedźwiedź, nietoperz, zając, sarna, wiewiórka, sikorka, lis. Na podłodze rozłóż dwie szarfy: w jednej leży poduszka, czyli zimowy sen, w drugiej talerzyk, czyli szukanie jedzenia. Dzieci losują obrazek, mówią, jakie to zwierzę, i decydują, czy śpi zimą, czy szuka jedzenia. Przy wiewiórce wyjaśnij, że dużo śpi w dziupli, ale wychodzi po zapasy, które schowała jesienią. Zabawa porządkuje wiedzę o zwierzętach i rozwija słownictwo.

Cień przy latarce

Zasłoń okna i zapal latarkę albo lampkę biurkową skierowaną na ścianę. Dzieci stają między światłem a ścianą i oglądają swoje cienie: raz duże, raz małe, gdy podchodzą bliżej lub dalej. Potem trzymasz latarkę wysoko, nad głową, a następnie nisko, przy podłodze, i dzieci obserwują, kiedy cień jest długi. Powiedz, że zimą Słońce jest nisko jak latarka przy podłodze, dlatego nasze cienie są wtedy długie. Zabawa w prosty sposób pokazuje zależność między wysokością źródła światła i długością cienia.

Ubieramy się na spacer

Przygotuj stos ubrań: czapka, szalik, rękawiczki, kurtka, ale też okulary przeciwsłoneczne, sandały i strój kąpielowy. Dzieci po kolei wybierają rzeczy, które pasują na zimowy spacer, i ubierają w nie dużą lalkę albo siebie. Przy niepasujących rzeczach pytasz: „Czy w sandałach będzie ciepło?”. Na koniec ułóżcie ubrania w kolejności zakładania i przećwiczcie samodzielne ubieranie się na prawdziwy spacer. Zabawa ćwiczy samodzielność, klasyfikowanie i myślenie o pogodzie.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki są gotowe na proste doświadczenia, więc pierwszy dzień zimy w przedszkolu może być dla nich dniem małych odkryć o Słońcu i Ziemi.

Ziemia wokół lampy

Postaw na środku stołu lampkę bez abażuru, która jest Słońcem, i zaciemnij salę. Weź globus albo piłkę z naklejoną kropką oznaczającą Polskę i powoli obchodź nią lampę, trzymając oś pochyloną zawsze w tę samą stronę. Dzieci obserwują, że raz kropka jest mocno oświetlona, a raz światło pada na nią z boku i słabiej. Wyjaśnij, że właśnie dlatego mamy lato i zimę. Pilnuj, żeby dzieci nie dotykały gorącej żarówki i nie patrzyły prosto w światło.

Mierzymy zimowy cień

W słoneczny dzień w okolicy pierwszego dnia zimy wyjdźcie około południa na boisko. Jedno dziecko staje prosto, a inne obrysowuje jego cień kredą albo wyznacza go sznurkiem. Porównajcie długość cienia ze wzrostem dziecka i zapiszcie wynik, a wiosną i latem powtórzcie pomiar w tym samym miejscu i o tej samej porze. Dzieci przekonają się, że zimowy cień jest wyraźnie dłuższy niż dziecko. Zabawa wprowadza pomiar, porównywanie i obserwację długoterminową.

Zimowa stołówka dla ptaków

Porozmawiaj z dziećmi o tym, że zimą ptakom trudno znaleźć jedzenie, i przygotujcie razem karmnik z kartonu po mleku albo zawieszcie gotowy na drzewie widocznym z okna. Dzieci pod twoim nadzorem nasypują niesolone ziarna słonecznika i proso, a ty tłumaczysz, czego ptakom nie dajemy: chleba, solonych przekąsek i resztek z obiadu. Przez kolejne dni dzieci obserwują karmnik i zaznaczają na tabelce, jakie ptaki przyleciały, na przykład sikorki, wróble, gile. Dokarmianie raz zaczęte trzeba prowadzić regularnie aż do wiosny. Zadanie uczy odpowiedzialności i rozwija spostrzegawczość.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie potrafią już czytać godziny, prowadzić tabele i porównywać dane, więc pierwszy dzień zimy to świetny temat na mały projekt badawczy.

Kalendarz światła

Przez dwa tygodnie przed pierwszym dniem zimy i dwa tygodnie po nim uczniowie zapisują w tabeli godziny wschodu i zachodu Słońca, które znajdą w kalendarzu ściennym albo w aplikacji pogodowej z pomocą rodziców. Obliczają, ile godzin trwa dzień, i zaznaczają wyniki na prostym wykresie słupkowym. Szukają dnia, w którym słupek jest najniższy, i sprawdzają, czy to rzeczywiście dzień przesilenia. Po kilku tygodniach widać, że słupki znów rosną. Zajęcia ćwiczą odczytywanie godzin, liczenie czasu i przedstawianie danych.

Zima tu i w Australii

Pokaż na globusie Polskę i Australię i zapytaj, jak może wyglądać grudzień po drugiej stronie Ziemi. Uczniowie w parach dostają dwie kartki i rysują ten sam dzień, 21 grudnia: w Polsce ciemne popołudnie, ciepłe ubrania, ptaki przy karmniku, w Australii słońce, plaża, krótkie spodenki. Pod rysunkami piszą po dwa zdania. Potem z pomocą lampki i globusa sprawdzacie, dlaczego tak się dzieje. Zajęcia rozwijają rozumienie świata i umiejętność porównywania.

Jak świętowano najkrótszy dzień

Opowiedz krótko, że dawniej ludzie bali się, że Słońce zniknie, i cieszyli się, gdy po najdłuższej nocy dni zaczynały rosnąć. Wymień kilka świąt przesilenia: rzymskie Saturnalia, germański Jul, słowiańskie Święto Godowe i perską Noc Yalda, którą do dziś spędza się z rodziną przy owocach i opowieściach. Uczniowie w grupach wymyślają własne, klasowe święto powitania światła: jak się nazywa, co się wtedy robi, co się je, jakie są zwyczaje. Grupy prezentują pomysły, a klasa wybiera jeden zwyczaj do zrealizowania, na przykład wspólne czytanie przy lampkach. Zajęcia łączą historię z kreatywnym pisaniem i współpracą.

Zimowy list do zwierzęcia

Każdy uczeń wybiera jedno zwierzę żyjące w Polsce zimą: jeża, niedźwiedzia, sikorkę, sarnę albo zająca. Pisze do niego krótki list, w którym pyta, jak spędza zimę, i obiecuje, co może dla niego zrobić, na przykład nie budzić go w liściach albo dosypać ziaren do karmnika. Przypomnij o zwrocie na początku, kilku zdaniach treści i podpisie. Chętni czytają listy na głos, a reszta zgaduje, do kogo napisano list. Zajęcia ćwiczą pisanie listu i utrwalają wiedzę o zwierzętach zimą.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama. Prace w zimowych kolorach dobrze wyglądają na granatowym albo czarnym tle.

Najdłuższa noc z gwiazdami

  • granatowa albo czarna kartka
  • żółty i biały papier, biała kredka pastelowa
  • klej, nożyczki

Dzieci przyklejają na górze żółty księżyc i rysują białą kredką gwiazdy, a na dole wycinają z białego papieru dachy domów z małymi żółtymi okienkami. Starsze dzieci mogą dorysować dym z kominów i sylwetki drzew. Porozmawiajcie, że w pierwszy dzień zimy noc jest najdłuższa w roku. Prace możecie połączyć w jedną długą ulicę nocą na korytarzu.

Słońce wraca

  • papierowy talerzyk
  • żółta i pomarańczowa farba, pędzle
  • paski żółtego i pomarańczowego papieru, klej

Dzieci malują talerzyk na żółto i przyklejają dookoła promienie z pasków papieru. Na każdym promieniu starsze dzieci mogą narysować coś, co lubią robić, gdy dzień jest długi. Słońca zawieście w oknie z napisem „Od dziś dzień rośnie”. Młodszym dzieciom promienie przygotuj wcześniej, a one tylko je przyklejają.

Jeż w liściach

  • kartka z narysowanym konturem jeża
  • suche liście albo skrawki brązowej bibuły
  • klej, kredki

Dzieci wyklejają grzbiet jeża suchymi liśćmi albo bibułą, a pyszczek i łapki kolorują kredkami. Dookoła doklejają jeszcze kilka liści jako kopczyk, w którym jeż śpi przez zimę. Możecie dorysować padający śnieg. Przy pracy przypomnij, że kupek liści w parku i ogrodzie zimą nie rozgrzebujemy, bo może w nich spać jeż.

Zimowy las w trzech odcieniach

  • biała kartka z bloku technicznego
  • niebieska farba w trzech odcieniach, rozjaśniana białą
  • gąbki, pędzle, sól (opcjonalnie dla starszych)

Starsze dzieci malują w tle jasnoniebieskie drzewa, które są daleko, niżej ciemniejsze, a na pierwszym planie najciemniejsze, i tak powstaje zimowy las z głębią. Gąbką odbijają śnieg na gałęziach. Na mokrą farbę mogą posypać odrobinę soli, która po wyschnięciu daje efekt szronu. Praca uczy łączenia barw i pokazuje, że zima ma wiele odcieni niebieskiego.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Do zabaw przyda się chusta animacyjna, woreczki gimnastyczne i bębenek. Jeśli pogoda pozwala, część zabaw przenieś na podwórko, a dzieci ubierz ciepło i sprawdzaj, czy nikt nie marznie.

Słońce i Ziemia

Jedno dziecko jest Słońcem i stoi na środku sali z żółtą szarfą. Pozostałe dzieci to Ziemie, które krążą wokół niego po dużym kole, a jednocześnie powoli obracają się wokół siebie. Gdy grasz na bębenku szybko, Ziemie przyspieszają, gdy wolno, zwalniają, a na hasło „zima” kucają i obejmują się rękami, jakby marzły. Na hasło „lato” wstają i wyciągają ręce do Słońca. Zabawa ćwiczy orientację w przestrzeni i równowagę przy obracaniu się.

Zimowy sen pod chustą

Dzieci trzymają brzegi chusty animacyjnej i unoszą ją wysoko, a na twoje hasło „jeże” albo „niedźwiedzie” wybrane dzieci wbiegają pod chustę i kładą się, jakby zasypiały w kryjówce. Reszta powoli opuszcza chustę nad nimi, jak śnieg przykrywający norę, i delikatnie nią faluje. Potem mówisz „wiosna” i śpiące zwierzęta wychodzą, przeciągając się. Zabawa uczy współpracy i ostrożności oraz utrwala, które zwierzęta śpią zimą.

Ptaki przy karmniku

Na środku sali leżą woreczki gimnastyczne, które są ziarnami w karmniku. Dzieci są ptakami: sikorkami, wróblami i gilami, które fruwają po sali przy muzyce. Gdy muzyka cichnie, każdy ptak leci do karmnika i zabiera jeden woreczek, ale gdy usłyszy klaśnięcie, czyli przelatującego jastrzębia, wszystkie ptaki zastygają w bezruchu. Po zabawie policzcie, ile ziaren zebrały ptaki. Zabawa ćwiczy reakcję na sygnał, szybkość i liczenie.

Scenariusz zajęć: pierwszy dzień zimy w przedszkolu

TematNajkrótszy dzień w roku
Grupa wiekowa5-6 lat
Czasokoło 45 minut
Celedziecko wie, że pierwszy dzień zimy to najkrótszy dzień w roku i że potem dni się wydłużają; wyjaśnia prostymi słowami, dlaczego zimą cienie są długie; wymienia zwierzęta, które śpią zimą, i te, które szukają jedzenia; wie, jak pomagać ptakom zimą
Pomocelatarka lub lampka, globus albo piłka z kropką, obrazki zwierząt, dwie szarfy, poduszka, talerzyk, chusta animacyjna, woreczki gimnastyczne, papierowe talerzyki, żółte paski papieru, klej
Przebieg1. Powitanie (4 minuty): rozmowa, czy rano było jasno, kiedy dzieci szły do przedszkola, i o której robi się ciemno.
2. Ziemia wokół lampy (8 minut): pokaz z lampką i globusem.
3. Cień przy latarce (6 minut): obserwacja długiego i krótkiego cienia.
4. Kto śpi, a kto nie śpi? (7 minut): klasyfikacja zwierząt.
5. Zimowy sen pod chustą (6 minut): zabawa ruchowa.
6. Słońce wraca (11 minut): praca plastyczna.
7. Podsumowanie (3 minuty): słońca trafiają na okno z napisem „Od dziś dzień rośnie”.
ZakończenieDzieci siadają w kole przy zapalonej latarce i każde mówi, co będzie robić, gdy dni znowu będą długie. Na koniec gasicie latarkę i odsłaniacie okno, witając światło dnia.
EwaluacjaZapytaj kilkoro dzieci, czy dziś jest najdłuższy, czy najkrótszy dzień w roku, i co będzie się działo z dniami od jutra. Poproś o wskazanie jednego zwierzęcia, które śpi zimą. Obserwuj, które dzieci samodzielnie wyjaśniły, dlaczego cień przy nisko trzymanej latarce jest długi.

Jeśli 21 grudnia przypada w weekend albo w czasie przerwy świątecznej, zrób zajęcia w ostatnim dniu przed nią i powiedz dzieciom, kiedy dokładnie zaczyna się zima. Przy wyjściu na podwórko w mroźny dzień skróć czas zabaw, sprawdzaj, czy dzieci mają suche rękawiczki, i nie pozwalaj wchodzić na zamarznięte kałuże, stawy ani oczka wodne. Zabawy z latarką w zaciemnionej sali prowadź przy uchylonych drzwiach i z łatwo dostępnym włącznikiem światła, żeby dzieci, które boją się ciemności, czuły się bezpiecznie. Każde dziecko może w każdej chwili usiąść obok ciebie.

Książki, wiersze i piosenki

Z pewnych tytułów sięgnij po „Zima na ulicy Czereśniowej” Rotraut Susanne Berner, obrazkową książkę bez tekstu, w której dzieci szukają na ilustracjach zimowych zajęć mieszkańców i same opowiadają historie. Przedszkolakom pasuje też „Rok w lesie” Emilii Dziubak, obrazkowa książka bez tekstu, w której przez dwanaście rozkładówek można prześledzić, jak las i jego mieszkańcy zmieniają się w kolejnych miesiącach, i zatrzymać się dłużej przy zimie. Z piosenek wybierz te o zimie, które grupa już zna i lubi śpiewać. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

  • Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Krótki dzień, a długa noc, zima przyszła, ma swą moc. Ale słonko szepce w dal: od jutra więcej światła dam.
  • Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Jeżyk w liściach smacznie śpi, misio w gawrze sny swe śni. A sikorka przy karmniku woła: dziękuję, mój przyjacielu, jest mi wesoło.

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „21 grudnia zaczyna się kalendarzowa zima. Będziemy rozmawiać o najkrótszym dniu w roku, o zwierzętach zimą i o dokarmianiu ptaków. Prosimy o przyniesienie niewielkiej ilości niesolonych ziaren słonecznika albo prosa do karmnika oraz o ciepłe ubranie dziecka na spacer.”. Jako zadanie do domu zaproponuj, żeby rodzic z dzieckiem przez kilka dni sprawdzali, czy przy wyjściu z przedszkola jest jeszcze jasno, czy już ciemno, i zaznaczali to na kartce słoneczkiem albo księżycem. W klasach 1-3 uczniowie mogą razem z rodzicami odczytać godziny wschodu i zachodu Słońca do klasowego kalendarza światła.

Chętne rodziny mogą zrobić w domu prosty karmnik i powiesić go na balkonie lub w ogrodzie, a dzieci opowiedzą potem w grupie, jakie ptaki przylatują. Rodzice, którzy interesują się astronomią albo przyrodą, mogą przyjść i opowiedzieć dzieciom o niebie zimą albo pokazać zdjęcia zwierząt. Warto też przypomnieć rodzicom, że ziarna przynosi się w zamkniętym pojemniku, a orzechy wyłącznie po uzgodnieniu z nauczycielem ze względu na alergie dzieci w grupie. Udział jest dobrowolny i nikt nie musi niczego kupować.

Najczęstsze pytania

Kiedy jest pierwszy dzień zimy?

Pierwszy dzień zimy kalendarzowej wypada 21 albo 22 grudnia, w dniu przesilenia zimowego. W 2026 roku przypada 21 grudnia.

Dlaczego zima zaczyna się 21 lub 22 grudnia?

Tego dnia następuje przesilenie zimowe: Słońce w południe stoi najniżej w roku, a dzień jest najkrótszy. Dokładna data przesuwa się między 21 a 22 grudnia, bo rok kalendarzowy nie pokrywa się co do minuty z ruchem Ziemi wokół Słońca. Meteorolodzy liczą natomiast zimę od 1 grudnia.

Jak obchodzić pierwszy dzień zimy w przedszkolu?

Połącz proste doświadczenia ze światłem i cieniem z rozmową o zwierzętach zimą i dokarmianiu ptaków. Dobrze sprawdzają się zabawy ruchowe pod chustą i prace plastyczne o długiej nocy i powracającym słońcu. Gotowy scenariusz na około 45 minut znajdziesz powyżej.

Co przynieść do przedszkola w pierwszy dzień zimy?

Przyda się niewielka ilość niesolonych ziaren słonecznika albo prosa do karmnika, w zamkniętym pojemniku. Dziecko powinno mieć ciepłe ubranie, czapkę i zapasowe rękawiczki na spacer.

Czy pierwszy dzień zimy to najkrótszy dzień w roku?

Tak, na półkuli północnej dzień przesilenia zimowego jest najkrótszym dniem w roku. Od następnego dnia dni zaczynają się powoli wydłużać, aż do przesilenia letniego w czerwcu.

Więcej świąt dla dzieci

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *