Dzień Wynalazcy (9 listopada): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Dzień Wynalazcy, nazywany też Europejskim Dniem Wynalazcy, obchodzimy 9 listopada, w rocznicę urodzin aktorki i wynalazczyni Hedy Lamarr. To święto ludzi, którzy zobaczyli problem i zamiast narzekać, wymyślili, jak go rozwiązać. Dzieci są w tym naturalnie dobre, bo codziennie budują, przestawiają, sklejają i pytają „a co by było, gdyby…”. Dzień wynalazcy w przedszkolu to dobra okazja, żeby tę ciekawość docenić i pokazać, że wynalazki nie spadają z nieba, tylko powstają z pomysłu, prób i poprawek. Wystarczą do tego pudełka, rolki, taśma i trochę odwagi, żeby coś się nie udało za pierwszym razem.

We wpisie znajdziesz historię święta i jego patronki, ciekawostki o wynalazkach do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Do tego prace plastyczne i konstrukcyjne z materiałów z przedszkolnej szafy, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, książki i pomysły na współpracę z rodzicami. Każdą zabawę opisaliśmy tak, żeby dało się ją przeprowadzić bez specjalnych zestawów konstrukcyjnych. Tam, gdzie pojawiają się nożyczki, zszywacz albo drobne elementy, piszemy wprost, jak zadbać o bezpieczeństwo.

Historia Dnia Wynalazcy

Dzień Wynalazcy wymyślili dwaj przedsiębiorcy z Berlina, Gerhard Muthenthaler i Marijan Jordan, a sam Muthenthaler jest także wynalazcą. W polskich tekstach jego nazwisko bywa zapisywane jako Muthenhaller, ale w źródłach niemieckojęzycznych występuje forma Muthenthaler. Święto, po niemiecku Tag der Erfinder, obchodzi się przede wszystkim w Niemczech, Austrii i Szwajcarii. Jego pomysłodawcy chcieli przypominać o wielkich wynalazcach, którzy ulepszyli nasze życie, ale też o tych zapomnianych, oraz zachęcać ludzi do wiary we własne pomysły. Nie udało nam się potwierdzić w wiarygodnym źródle, w którym roku odbyły się pierwsze obchody, dlatego go nie podajemy.

Data 9 listopada to dzień urodzin Hedy Lamarr, która przyszła na świat w 1914 roku w Wiedniu jako Hedwig Kiesler. Była słynną aktorką filmową w Hollywood, ale w czasie drugiej wojny światowej zajęła się czymś zupełnie innym: razem z kompozytorem George’em Antheilem opracowała system sterowania torpedą za pomocą fal radiowych, który przeskakiwał między częstotliwościami, żeby wróg nie mógł go zakłócić. Swój patent oddali bezpłatnie amerykańskiej marynarce wojennej, która wtedy go nie wykorzystała. Dopiero po latach okazało się, jak ważny był ten pomysł, bo podobną zasadę wykorzystuje się dziś w technologiach łączności bezprzewodowej. W 1997 roku Lamarr i Antheil zostali za swoją pracę nagrodzeni, a historia aktorki-wynalazczyni stała się symbolem tego, że pomysłowość nie zależy od zawodu.

W innych krajach wynalazców świętuje się w innych terminach. W Stanach Zjednoczonych Narodowy Dzień Wynalazców przypada 11 lutego, a w Argentynie 29 września. W Polsce Europejski Dzień Wynalazcy nie jest świętem państwowym, ale coraz częściej obchodzą go szkoły, biblioteki i przedszkola, organizując warsztaty konstrukcyjne, pokazy eksperymentów i wystawy dziecięcych wynalazków. W przedszkolu to przede wszystkim okazja do zabaw konstrukcyjnych i rozmowy o tym, skąd się wzięły przedmioty, których używamy codziennie. Dobrze łączy się z innymi naukowymi okazjami z kalendarza, takimi jak Dzień Nauki czy Dzień Robotów.

Po co obchodzić Dzień Wynalazcy z dziećmi

Wynalazca to ktoś, kto zauważa problem, wymyśla rozwiązanie, próbuje, myli się i poprawia, a dokładnie tego chcemy uczyć dzieci w każdej dziedzinie. Zabawy konstrukcyjne rozwijają myślenie przestrzenne, planowanie i rozumienie prostych zależności przyczynowo-skutkowych, czyli obszar poznawczy. Dzieci ćwiczą przy tym sprawność dłoni: wycinają, sklejają, składają, wiążą i przykręcają, co przygotowuje rękę do pisania. Rozmowa o przedmiotach codziennego użytku uczy patrzeć na świat uważnie i zadawać pytania, a to fundament późniejszej nauki przyrody i techniki. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego wprost wymienia konstruowanie i eksperymentowanie jako ważne formy aktywności dziecka.

Dzień Wynalazcy ma też ważny wymiar emocjonalny. Dzieci często rezygnują, gdy coś nie wychodzi za pierwszym razem, a historia wynalazków to historia prób, które się nie udały. Warto mówić wprost, że pomyłka to część pracy wynalazcy, i chwalić wysiłek oraz pomysł, a nie tylko efekt. W pracy w parach i grupach dzieci uczą się słuchać cudzych pomysłów, łączyć je z własnymi i dzielić się materiałami, co wspiera rozwój społeczny. Postać Hedy Lamarr pozwala też pokazać, że wynalazcą może zostać każdy, dziewczynka i chłopiec, aktorka i mechanik.

Ciekawostki o wynalazkach dla dzieci

Przeczytaj dzieciom kilka ciekawostek, a przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, skąd ktoś wziął pomysł na rzep przy butach?”. Dzieci chętnie zgadują, a odpowiedź zapamiętują lepiej, gdy najpierw same się nad nią zastanowią.

• Koło wymyślono bardzo, bardzo dawno temu. Ludzie używają go od tysięcy lat i do dziś jeździ na nim prawie każdy pojazd.
• Papier wymyślono w Chinach. Zanim się pojawił, ludzie pisali na glinianych tabliczkach, kamieniu i skórach zwierząt.
• Rzep powstał dzięki spacerowi z psem. Pewien wynalazca zauważył, że do sierści psa przyczepiają się kolczaste owoce łopianu, obejrzał je pod lupą i zrobił podobne zapięcie z materiału.
• Lampę naftową zbudował Polak. Ignacy Łukasiewicz wymyślił ją w XIX wieku i jej światło pomogło lekarzom przeprowadzić operację w nocy.
• Pismo dla niewidomych wymyślił nastolatek. Louis Braille, który sam nie widział, stworzył je jako chłopiec. Litery w tym piśmie to wypukłe kropki, które czyta się palcami.
• Wynalazcą może być aktorka. Hedy Lamarr grała w filmach, a po pracy wymyślała wynalazki, a jej pomysł pomaga dziś działać łączności bez kabli.
• Wiele wynalazków powstało przez przypadek. Ktoś szukał czegoś innego, a znalazł coś, co okazało się bardzo przydatne.
• Wynalazcy często się mylą. Zanim wynalazek zadziała, trzeba go wiele razy poprawiać, a każda pomyłka czegoś uczy.
• Wynalazki chroni patent. To dokument, który mówi, kto wymyślił dany wynalazek, i pozwala mu decydować, kto może go produkować.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Najmłodsze dzieci odkrywają, jak działają rzeczy, przez dotykanie, toczenie i przewracanie. Wszystkie przedmioty w zabawach mają być duże, bez nakrętek, kapsli i drobnych klocków, które mieszczą się w buzi.

Co się toczy?

Przygotuj pochylnię z deski albo sztywnego kartonu opartego o krzesło i kosz z dużymi przedmiotami: piłką, rolką po ręczniku papierowym, klockiem sześciennym, plastikowym kubkiem i pluszakiem. Dzieci po kolei kładą przedmiot na górze pochylni i patrzą, czy zjedzie, czy się zatrzyma. Nazywasz to, co się dzieje: „piłka się toczy, klocek się zsuwa, miś stoi”. Na koniec wszyscy razem toczą po pochylni piłki i rolki, ciesząc się, jak daleko pojechały. Zabawa pokazuje najprostszą zasadę koła: okrągłe się toczy, a kanciaste nie.

Do czego to służy?

Włóż do kosza kilka przedmiotów codziennego użytku, które dzieci znają: łyżkę, grzebień, kubek, szczoteczkę do zębów, klucz na dużym breloku i latarkę. Wyjmujesz po jednym przedmiocie, a dzieci pokazują ruchem, do czego służy: udają, że jedzą, czeszą się, piją, myją zęby albo świecą. Przy latarce możesz zgasić światło w sali i włączyć ją na chwilę, co zawsze wywołuje zachwyt. Powiedz, że każdą z tych rzeczy ktoś kiedyś wymyślił. Zabawa rozwija słownictwo, naśladowanie i pierwsze skojarzenie przedmiotu z jego funkcją.

Wieża, która się przewraca

Rozdaj dzieciom duże klocki albo kartonowe pudełka po butach. Dzieci budują wieżę jak najwyżej, a gdy się przewróci, wszyscy wołają „jeszcze raz!” i zaczynają od nowa. Podpowiadasz, żeby największe pudełka kłaść na dole, i sprawdzacie razem, czy wtedy wieża stoi dłużej. Najważniejsze jest to, żeby przewrócenie się wieży było wesołym momentem, a nie porażką. Zabawa ćwiczy koordynację ręka-oko i uczy, że próbowanie od nowa jest normalne.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Trzy- i czterolatki uwielbiają naprawiać, sprawdzać i pytać „dlaczego”, więc w tym wieku zaczynamy rozwiązywać pierwsze proste problemy.

Pomóżmy misiowi

Pluszowy miś przychodzi do dzieci z problemem: nie może dosięgnąć ciastka na wysokiej półce, jego kocyk ciągle spada z łóżeczka albo pada deszcz, a on nie ma parasola. Dzieci w małych grupach dostają pudełka, rolki, taśmę, papier i klamerki i wymyślają dla misia rozwiązanie, na przykład schodki z pudełek albo daszek z kartonu. Każda grupa pokazuje swój wynalazek i sprawdza, czy działa. Pytaj „co by się stało, gdyby…?” zamiast podsuwać gotowe pomysły. Zabawa uczy, że wynalazek zaczyna się od problemu kogoś innego.

Co słychać w domu?

Nagraj na telefon albo przygotuj z internetu odgłosy urządzeń domowych: odkurzacz, pralka, czajnik, suszarka do włosów, dzwonek do drzwi, mikser. Dzieci słuchają i zgadują, co to za urządzenie, a potem pokazują ruchem, jak się go używa. Porozmawiajcie, jak ludzie radzili sobie, zanim wymyślono pralkę albo odkurzacz, i pokaż obrazek tary do prania albo miotły. Dzieci zwykle są zdumione, ile pracy wymagało dawniej pranie. Zabawa rozwija słuch, pamięć i ciekawość przeszłości.

Naprawiamy zepsute zabawki

Przygotuj kilka zabawek z papieru i kartonu, które specjalnie „zepsułaś”: samochód z kartonu z odklejonym kołem, książeczkę z wypadającą kartką, koronę z rozdartą opaską. Dzieci w parach dostają jedną zepsutą rzecz i taśmę klejącą, klej, spinacze i kawałki papieru, a ich zadaniem jest ją naprawić. Po naprawie każda para opowiada, co było zepsute i jak to naprawiła. Pochwal różne sposoby, bo w naprawianiu nie ma jednej dobrej drogi. Zabawa uczy uważnej obserwacji i daje poczucie, że dziecko samo potrafi coś ulepszyć.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Pięcio- i sześciolatki potrafią zaplanować konstrukcję, sprawdzić ją i poprawić, więc mogą przejść cały cykl pracy wynalazcy.

Most z papieru

Ustaw dwa stosy książek w odległości około trzydziestu centymetrów od siebie. Każda para dostaje dwie kartki papieru, kawałek taśmy i zadanie: zbudować most, który utrzyma jak najwięcej klocków albo nakrętek. Na początku dzieci kładą płaską kartkę i widzą, że ugina się od razu, więc zaczynają ją składać w harmonijkę, zwijać w rulony albo sklejać w belki. Po każdej próbie liczycie, ile klocków utrzymał most, i zapisujecie wynik kreskami. Zabawa uczy, że kształt ma znaczenie, i ćwiczy liczenie oraz porównywanie.

Wynalazek z pudełka skarbów

Przygotuj „pudełko skarbów”: rolki, kubeczki, nakrętki, słomki, sznurek, gazety, kartoniki po jogurtach i opakowania po jajkach. Każde dziecko albo para losuje kartę z problemem, na przykład „kredki ciągle się turlają”, „kot nudzi się, gdy jesteśmy w przedszkolu” albo „chcę wiedzieć, kto zapukał do drzwi”. Dzieci rysują najpierw prosty plan, a potem budują swój wynalazek i nadają mu nazwę. Na koniec urządzacie pokaz wynalazków, a każdy autor mówi, jaki problem rozwiązuje jego pomysł. Zabawa łączy planowanie, konstruowanie i wypowiadanie się przed grupą.

Wyścig samochodzików z rolki

Dzieci budują samochody z rolek po papierze, a koła robią z nakrętek albo krążków z tektury, przymocowanych przez dorosłego do słomki lub patyczka. Potem na pochylni z kartonu sprawdzacie, który samochód zjedzie najdalej. Dzieci zastanawiają się, co zrobić, żeby samochód jechał szybciej: zmienić koła, dodać ciężaru, wygładzić pochylnię. Po każdej zmianie robią kolejny przejazd i mierzą odległość krokami albo taśmą. Nakrętki w tej zabawie są tylko dla starszych dzieci i pod nadzorem dorosłego. Zabawa uczy prostego eksperymentu: zmieniam jedną rzecz i sprawdzam, co się stało.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie potrafią już opisać swój pomysł, narysować go i uzasadnić, więc Dzień Wynalazcy może być małym projektem z elementami techniki, języka polskiego i matematyki.

Klasowe biuro patentowe

Wyjaśnij uczniom, czym jest patent: dokument, w którym wynalazca opisuje swój wynalazek i dostaje prawo do decydowania o nim. Każdy uczeń wypełnia własny „wniosek patentowy” na kartce z polami: nazwa wynalazku, jaki problem rozwiązuje, z czego jest zrobiony, jak działa i rysunek z podpisami. Potem klasa zamienia się w biuro patentowe, a uczniowie w parach czytają swoje wnioski i zadają pytania. Na koniec każdy wniosek dostaje pieczątkę klasowego biura. Zajęcia ćwiczą pisanie opisu przedmiotu i precyzyjne wypowiadanie się.

Reakcja łańcuchowa z klocków

Uczniowie w grupach budują na podłodze łańcuch reakcji: przewracające się klocki domina, piłka tocząca się po rynnie z kartonu, rolka, która spada i uderza w kubek, i dzwonek albo flaga na końcu. Każda grupa najpierw rysuje plan, a potem buduje i testuje po kawałku. Gdy coś nie działa, uczniowie szukają przyczyny i poprawiają jeden element, a nie całą konstrukcję. Na koniec łączycie konstrukcje grup w jedną długą maszynę i uruchamiacie ją z całą klasą. Zajęcia uczą planowania, cierpliwości i szukania przyczyn błędów.

Oś czasu wynalazków

Przygotuj karty z obrazkami i krótkimi opisami wynalazków: koło, papier, druk, lampa naftowa, rower, telefon, samolot, komputer, telefon komórkowy. Uczniowie w grupach układają je w kolejności od najstarszego do najnowszego, najpierw na wyczucie, a potem sprawdzając w podanych przez ciebie informacjach. Porozmawiajcie, który wynalazek najbardziej zmienił życie ludzi i bez którego byłoby im najtrudniej żyć. Na koniec każdy uczeń dopisuje na osi karteczkę z wynalazkiem przyszłości, który chciałby zobaczyć. Zajęcia ćwiczą porządkowanie wydarzeń w czasie i argumentowanie.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami i zszywaczem dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a otwory w kubkach i kartonach robi wyłącznie dorosły.

Robot z pudełek

• kartonowe pudełka różnej wielkości i rolki
• taśma klejąca, klej, farby
• nakrętki i kawałki folii aluminiowej (dla starszych dzieci)

Dzieci wybierają pudełko na tułów i mniejsze na głowę, a z rolek robią ręce i nogi, łącząc wszystko taśmą. Potem malują robota i ozdabiają go folią, nakrętkami jako przyciskami i narysowanymi ekranami. Każdy robot dostaje imię i „supermoc”, czyli zadanie, w którym pomaga ludziom. Najmłodszym dzieciom daj gotowe pudełka do malowania i naklejania, bez drobnych elementów.

Telefon z kubeczków

• dwa papierowe albo plastikowe kubeczki
• długi sznurek, około trzech metrów
• spinacze, kredki

Dorosły robi w dnie każdego kubka mały otwór, przeciąga przez niego sznurek i przywiązuje go do spinacza w środku kubka. Dzieci ozdabiają kubeczki, a potem w parach rozchodzą się, aż sznurek będzie napięty. Jedno dziecko mówi cicho do kubka, a drugie przykłada kubek do ucha i słucha. Porozmawiajcie, dlaczego przy luźnym sznurku nic nie słychać. Sznurek trzymamy w rękach, nigdy nie owijamy go wokół szyi.

Wiatraczek

• kwadrat z kolorowego papieru
• słomka do picia i kulka plasteliny
• nożyczki, spinacz lub pinezka tablicowa (obsługuje dorosły)

Dzieci nacinają kwadrat od każdego rogu w stronę środka, zostawiając środek w całości. Co drugi róg zaginają do środka i przytrzymują palcem. Dorosły przebija środek i róg wiatraczka i mocuje go do słomki tak, żeby mógł się obracać. Dzieci sprawdzają, czy wiatraczek kręci się, gdy na niego dmuchną, i czy kręci się szybciej przy otwartym oknie.

Plan mojego wynalazku

• duża kartka w kratkę albo niebieska kartka jak plan techniczny
• biała kredka, ołówek, linijka

Dzieci rysują projekt swojego wymarzonego wynalazku, na przykład maszyny do sprzątania klocków albo plecaka, który sam idzie. Do rysunku dodają strzałki i podpisy, a młodsze dzieci dyktują podpisy nauczycielce. Gotowe plany wieszacie na wystawie „Biuro wynalazców grupy”. Rysunek na niebieskiej kartce białą kredką przypomina prawdziwe plany techniczne i bardzo się dzieciom podoba.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Ruchowe zabawy z maszynami i robotami to dobry przerywnik między zadaniami konstrukcyjnymi, które wymagają długiego skupienia.

Wynalazca i roboty

Jedno dziecko jest wynalazcą, a reszta to roboty, które stoją nieruchomo. Wynalazca włącza roboty dotknięciem ramienia i wydaje polecenia: dwa kroki do przodu, obrót, podnieś rękę, przykucnij. Roboty poruszają się sztywno, jak maszyny, i wydają dźwięki „bip, bip”. Na hasło „awaria” wszystkie roboty zamierają w dziwnej pozycji, a wynalazca je „naprawia”, poprawiając im ręce i nogi. Zabawa ćwiczy kontrolę ruchu, słuchanie poleceń i orientację w kierunkach.

Żywa maszyna

Pierwsze dziecko staje na środku i wykonuje jeden powtarzający się ruch z dźwiękiem, na przykład podnosi i opuszcza rękę, mówiąc „puff”. Kolejne dzieci dołączają pojedynczo, każde ze swoim ruchem i dźwiękiem, i dotykają poprzedniej części maszyny. Gdy maszyna jest gotowa, ty kręcisz wyobrażalną korbą: szybciej, wolniej, a na koniec maszyna się zacina i powoli zatrzymuje. Zabawa rozwija poczucie rytmu, współpracę i wyobraźnię, a dzieci zapamiętują ją na długo.

Taśma produkcyjna

Podziel dzieci na dwie drużyny, które stoją w rzędach. Pierwsze dziecko w rzędzie dostaje pudełko i przekazuje je dalej, a każde kolejne dziecko dokłada jeden element: klocek, rolkę, woreczek gimnastyczny, papierową czapkę. Ostatnie dziecko przynosi gotowy „wynalazek” do mety. Przy drugiej rundzie zmieniasz kolejność albo sposób przekazywania, na przykład nad głową albo między nogami. Zabawa ćwiczy współpracę, zręczność i pokazuje, że wiele rzeczy powstaje dzięki pracy wielu osób.

Scenariusz zajęć: Dzień Wynalazcy w przedszkolu

Temat	Mały wynalazca rozwiązuje problemy
Grupa wiekowa	5-6 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko wie, kim jest wynalazca; potrafi nazwać problem i zaproponować rozwiązanie; buduje prostą konstrukcję z materiałów odpadowych; próbuje ponownie, gdy coś się nie uda
Pomoce	pluszowy miś, zdjęcie Hedy Lamarr, pudełko skarbów z materiałami, taśma, dwa stosy książek, kartki, klocki, pochylnia z kartonu
Przebieg	1. Powitanie (5 minut): pokazujesz zdjęcie Hedy Lamarr i opowiadasz, że dziś są jej urodziny i święto wszystkich wynalazców. 2. Ciekawostki (6 minut): trzy ciekawostki (rzep, koło, pismo Braille’a), przed każdą pytanie. 3. Co się toczy? (5 minut): krótki eksperyment z pochylnią i rozmowa o kole. 4. Wynalazca i roboty (6 minut): zabawa ruchowa. 5. Most z papieru (10 minut): praca w parach, testowanie mostów klockami. 6. Pomóżmy misiowi (10 minut): grupy budują wynalazek dla misia i go pokazują. 7. Podsumowanie (3 minuty): rozmowa o tym, co się nie udało i co trzeba było poprawić.
Zakończenie	Każde dziecko dostaje papierowy medal „Wynalazca” i kończy zdanie „Gdy coś mi nie wychodzi, to…”.
Ewaluacja	Dzieci pokazują kciuk w górę, w bok albo w dół przy pytaniach: czy wiesz, kim jest wynalazca, i czy lubisz budować. Obserwuj, które dzieci próbowały ponownie po nieudanej próbie i które dzieliły się pomysłami w grupie.

Zanim zaczniesz, przejrzyj materiały z pudełka skarbów i usuń wszystko, co ma ostre krawędzie, oraz drobne elementy, jeśli w grupie są młodsze dzieci. Otwory w kartonach i kubkach robi dorosły, a dzieci używają nożyczek z zaokrąglonymi końcami. Po zajęciach zostaw pudełko skarbów w sali na kilka dni, bo dzieci zwykle chcą budować dalej. Gotowe konstrukcje warto sfotografować i pokazać rodzicom, bo kartonowe wynalazki szybko się niszczą.

Książki, wiersze i piosenki

Do rozmowy o wynalazcach świetnie pasuje książka Andrei Beaty „Rózia Rewelka, inżynierka” z ilustracjami Davida Robertsa. Opowiada o dziewczynce, która buduje wynalazki ze znalezionych rzeczy, wstydzi się ich po pierwszej porażce i odkrywa, że nieudana próba to nie koniec. Książka przydaje się szczególnie w rozmowie o tym, że pomyłka jest częścią pracy wynalazcy. Z uczniami klas 1-3 możesz poszukać w bibliotece szkolnej albumów i encyklopedii dla dzieci o wynalazkach i wybrać z nich po jednym wynalazku do omówienia. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Pudło, rolka, taśmy kawał, będzie z tego wynalazek cały. Nie wyszło? Nic się nie stało, poprawię, żeby działało.
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Mam pomysł w głowie, mam pomysł w dłoni, zbuduję maszynę, co pomaga i chroni. Raz się przewróci, raz się zawali, a potem stanie, więc próbuj dalej.

Jak zaangażować rodziców

Tydzień wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „9 listopada obchodzimy Europejski Dzień Wynalazcy. Będziemy budować wynalazki z materiałów, które zwykle trafiają do kosza. Prosimy o przyniesienie czystych pudełek, rolek, kubeczków po jogurtach, opakowań po jajkach i nakrętek.”. Poproś, żeby opakowania były umyte i suche, i ustal ostateczny termin przynoszenia, żeby sala nie zamieniła się w magazyn. Jako zadanie do domu zaproponuj, żeby dziecko razem z rodzicem znalazło w domu jedno urządzenie i dowiedziało się, do czego służy i jak ludzie radzili sobie bez niego. W klasach 1-3 uczniowie mogą przeprowadzić krótki wywiad z dziadkami o tym, jakich urządzeń nie było, gdy byli dziećmi.

Rodzice, którzy pracują jako inżynierowie, mechanicy, informatycy, stolarze albo elektrycy, mogą przyjść na kilkanaście minut i pokazać dzieciom swoje narzędzia albo opowiedzieć o tym, co naprawiają lub budują. Taka wizyta dobrze pokazuje, że wynalazczość to także codzienna praca wielu dorosłych. Po zajęciach zorganizuj wystawę dziecięcych wynalazków z podpisami i zaproś rodziców na krótki pokaz przy odbiorze dzieci. Udział w zbiórce materiałów i wizytach ma być dobrowolny.

Najczęstsze pytania