Dzień Naleśnika nie ma stałej daty: najlepiej udokumentowany jest brytyjski Pancake Day, który wypada we wtorek przed Środą Popielcową, czyli w ostatki, 47 dni przed Wielkanocą. W 2027 roku będzie to 9 lutego, a w 2028 roku 29 lutego. W niektórych polskich kalendarzach świąt nietypowych Dzień Naleśnika pojawia się też 2 lutego, bo tego dnia Francuzi smażą naleśniki na święto Chandeleur. Dzień naleśnika w przedszkolu to wdzięczny temat, bo naleśnik zna prawie każde dziecko, a jego przygotowanie łączy liczenie, obserwację, zmysły i wspólną pracę przy stole.
We wpisie znajdziesz wyjaśnienie, skąd biorą się dwie daty, ciekawostki o naleśnikach z różnych stron świata i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Są też prace plastyczne z papieru i tektury, zabawy ruchowe z patelnią i woreczkiem, scenariusz zajęć na około 45 minut, propozycje książek i pomysły na współpracę z rodzicami. Część zabaw odbywa się bez jedzenia, a tam, gdzie pojawia się prawdziwy naleśnik, piszemy o alergiach i o tym, że przy gorącej patelni stoi tylko dorosły. Każdą zabawę opisaliśmy tak, żeby dało się ją przeprowadzić bez dodatkowego szukania.
W skrócie
- Data: bez stałej daty, najlepiej obchodzić w ostatki, czyli we wtorek przed Środą Popielcową (w 2027 roku 9 lutego, w 2028 roku 29 lutego). Część kalendarzy podaje 2 lutego.
- Zasięg: tradycja brytyjska (Pancake Day), w Polsce święto nieoficjalne, obchodzone w przedszkolach i na lekcjach angielskiego.
- Od kiedy: zwyczaj sięga średniowiecza, a wyścig z naleśnikiem w angielskim Olney według tradycji odbywa się od 1445 roku.
- Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
- Czego potrzebujesz: papier, tektura, farby, bibuła, plastikowe patelnie z kącika kuchennego, woreczki gimnastyczne, chusta animacyjna, szarfy.
Historia Dnia Naleśnika
Najstarsze i najlepiej opisane święto naleśników pochodzi z Wielkiej Brytanii. Nazywa się Shrove Tuesday albo po prostu Pancake Day i wypada we wtorek przed Środą Popielcową, która rozpoczyna Wielki Post. Nazwa „Shrove” pochodzi od staroangielskiego słowa „shrive”, które oznaczało spowiedź i rozgrzeszenie, bo dawniej tego dnia ludzie przygotowywali się duchowo do postu. W czasie postu nie jadano jajek, mleka i tłuszczu, więc we wtorek trzeba było zużyć zapasy z kuchni. Najprostszym sposobem okazało się usmażenie naleśników i tak z postnej przezorności narodziło się jedno z najweselszych brytyjskich świąt.
Najbardziej znanym zwyczajem Pancake Day jest wyścig z naleśnikiem. Według tradycji w miasteczku Olney w Anglii biega się go od 1445 roku, a legenda mówi o kobiecie, która smażyła naleśniki i na dźwięk kościelnych dzwonów wybiegła z domu z patelnią w ręku, niosąc naleśnik aż do kościoła. Dziś uczestnicy biegną z patelnią i naleśnikiem na trasie około 380 metrów i po drodze podrzucają naleśnik. Podobne wyścigi organizuje się w wielu miejscach Wielkiej Brytanii, a także w innych krajach, również w Polsce. Holendrzy we wtorek przed Popielcem obchodzą z kolei swój Narodowy Dzień Naleśnika.
Druga data, 2 lutego, pochodzi z Francji. Tego dnia, czterdzieści dni po Bożym Narodzeniu, przypada święto Ofiarowania Pańskiego, które Francuzi nazywają Chandeleur, a Polacy znają jako Matki Bożej Gromnicznej. We Francji i w Belgii ten dzień kojarzy się przede wszystkim z naleśnikami, a jeden z zabawnych zwyczajów polega na podrzucaniu naleśnika na patelni z monetą w drugiej ręce, co miało przynosić pomyślność. W polskich kalendarzach świąt nietypowych Dzień Naleśnika bywa wpisany właśnie na 2 lutego, ale nie znaleźliśmy źródła, które wyjaśniałoby, kto i kiedy ustanowił go w Polsce z tą datą.
W praktyce Dzień Naleśnika możesz więc obchodzić w jednym z dwóch terminów, a oba mają swoje uzasadnienie. W polskich szkołach Pancake Day świętuje się najczęściej w ostatki, często na lekcjach angielskiego, bo to dobra okazja do poznania brytyjskiego zwyczaju. W przedszkolu ostatki to także czas zabaw karnawałowych, więc naleśnikowe zajęcia dobrze łączą się z balem albo z Dniem Pączka, który wypada kilka dni wcześniej, w tłusty czwartek. Jeśli 2 lutego pasuje ci lepiej do planu, też nie popełnisz błędu, wystarczy powiedzieć dzieciom, że to francuski dzień naleśników.
Po co obchodzić Dzień Naleśnika z dziećmi
Naleśnik to potrawa, którą dziecko zna z domu, więc łatwo zbudować na niej zajęcia o jedzeniu, zmysłach i pracy w kuchni. Przygotowanie ciasta to mała lekcja przyrody: mąka się sypie, mleko się leje, jajko ma skorupkę, a po wymieszaniu powstaje coś zupełnie nowego. Dzieci poznają nazwy składników i naczyń, liczą łyżki i porównują, co jest gęste, a co rzadkie. Rozmowa o nadzieniach pozwala mówić o owocach, warzywach i zdrowym talerzu bez moralizowania. To wszystko wspiera rozwój poznawczy i mowę.
Drugi cel to samodzielność i współpraca. Dzieci smarują, zwijają i układają, a każda z tych czynności ćwiczy sprawność dłoni potrzebną później do pisania. Wspólne gotowanie uczy czekania na swoją kolej, dzielenia się i sprzątania po sobie, a więc umiejętności społecznych. Przy okazji wprowadzasz stałe zasady bezpieczeństwa w kuchni: do kuchenki i gorącej patelni podchodzi tylko dorosły, ręce myjemy przed jedzeniem, a o alergiach mówimy głośno. Wyścigi z patelnią i podrzucanie naleśnika to z kolei świetna gimnastyka równowagi i koordynacji ręka-oko, czyli rozwój fizyczny.
Ciekawostki o naleśnikach dla dzieci
Przeczytaj dzieciom trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie, a resztę zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, z czego robi się naleśniki?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź.
- Naleśnik powstaje z kilku prostych składników. Najczęściej to mąka, mleko i jajka, czasem z dodatkiem wody i szczypty soli. Takie ciasto nazywa się rzadkim, bo leje się jak gęsty sok.
- W Wielkiej Brytanii naleśniki mają swoje święto. Nazywa się Pancake Day, a „pancake” to po angielsku naleśnik. Wypada we wtorek przed Środą Popielcową.
- Dawniej naleśniki smażono, żeby zużyć zapasy. Przed postem trzeba było wykorzystać jajka, mleko i tłuszcz, a naleśniki były najprostszym sposobem.
- W Anglii biega się z naleśnikiem na patelni. W miasteczku Olney według tradycji wyścig odbywa się od prawie sześciuset lat, a biegacze po drodze podrzucają naleśnik.
- Francuzi mają swój dzień naleśników 2 lutego. Cienkie francuskie naleśniki nazywają się crêpes i je się je tego dnia w wielu domach.
- Naleśniki na świecie są różne. W Ameryce są grube i małe, jada się je na śniadanie ułożone w stos, a we Francji cienkie jak papier.
- Naleśnik podrzuca się ruchem nadgarstka. Kucharz szybko podbija patelnię do góry, naleśnik obraca się w powietrzu i spada drugą stroną na patelnię. To wymaga dużo ćwiczeń.
- Naleśnik można podać na słodko i na słono. W Polsce jemy go z serem, dżemem albo owocami, ale też ze szpinakiem czy z mięsem.
- Z naleśników da się zrobić tort. Wystarczy położyć je jeden na drugim i przełożyć kremem albo owocami, a potem pokroić jak zwykłe ciasto.
Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)
U najmłodszych stawiaj na dotyk, naśladowanie i powtarzanie. Wszystkie pomoce mają być duże i miękkie, bez koralików, guzików i nakrętek, które mieszczą się w buzi, a prawdziwe jedzenie podajesz tylko za zgodą rodziców i po sprawdzeniu alergii.
Mieszamy ciasto
Postaw na środku koła dużą, pustą miskę i drewnianą łyżkę. Opowiadasz, że robimy naleśniki, i pokazujesz ruchy, które dzieci naśladują: sypiemy mąkę (palce się ruszają jak deszcz), wlewamy mleko (ręka przechyla niewidzialny dzbanek), wbijamy jajko (stuk w kolano) i mieszamy dużymi kółkami całą ręką. Potem każde dziecko po kolei miesza w prawdziwej misce łyżką, mówiąc „kręcę, kręcę”. Na koniec wszyscy pokazują, jak ciasto leje się na patelnię, i robią „sssss”. Zabawa ćwiczy naśladowanie, duże ruchy ręki i pierwsze słowa związane z kuchnią.
Naleśnik w kocyku
Rozłóż na podłodze duży koc albo chustę animacyjną i powiedz, że to wielki naleśnik. Jedno dziecko kładzie się na brzegu, a ty razem z drugim dorosłym delikatnie i powoli owijacie je w koc, tak żeby głowa zawsze była na zewnątrz. „Naleśnik zwinięty, a w środku nadzienie!” mówisz, a potem pytasz, jakie to nadzienie: truskawkowe, serowe, a może czekoladowe. Dziecko samo się rozwija, turlając się w drugą stronę. Zabawa daje przyjemne uczucie ucisku, uczy czekania na swoją kolej i nazywania smaków, a dorosły cały czas jest przy dziecku.
Ciepły i zimny
Przygotuj dwa duże ręczniki kuchenne: jeden ogrzany chwilę na kaloryferze, drugi schłodzony za oknem. Pokaż dzieciom zdjęcie patelni i powiedz, że patelnia jest gorąca i można się oparzyć, dlatego nie dotykamy jej nigdy. Potem dzieci dotykają obu ręczników i mówią „ciepły” albo „zimny”, a ty pokazujesz gest „stop” z dłonią wyciągniętą przed siebie jako znak dla gorących rzeczy. Na koniec pokazujesz obrazki: kuchenka, kubek z herbatą, kaloryfer, lody, śnieg, a dzieci pokazują gest stop przy tym, co może być gorące. Zabawa uczy pierwszej zasady bezpieczeństwa w kuchni.
Zabawy dla 3- i 4-latków
W tym wieku dzieci chętnie odgrywają role i lubią powtarzalne zadania z wyraźnym końcem. Dobrze sprawdza się kącik kuchenny z plastikowymi naczyniami, który na jeden dzień zamienia się w naleśnikarnię.
Naleśnikarnia
Z tektury wytnij kilkanaście okrągłych naleśników, a z kolorowego papieru nadzienia: czerwone truskawki, białe plasterki sera, fioletowe śliwki, zielony szpinak. Ustaw kącik kuchenny jako naleśnikarnię, rozdaj role kucharza, kelnera i gości, a menu narysuj na dużej kartce obrazkami. Gość zamawia naleśnik, kelner zapisuje zamówienie kreską na kartce, kucharz kładzie na naleśnik właściwe nadzienie i składa go na pół. Po kilku zamówieniach dzieci zamieniają się rolami. Zabawa ćwiczy zwroty grzecznościowe, uważne słuchanie i kolejność czynności.
Co jest w cieście?
Na tacy postaw prawdziwe składniki w przezroczystych pojemnikach: mąkę, mleko, jajko w skorupce i wodę, a obok kilka rzeczy, które do ciasta nie pasują, na przykład klocek, kredkę i liść. Dzieci po kolei wybierają jedną rzecz i mówią, czy wrzucamy ją do ciasta, czy nie. Następnie każdy może dotknąć mąki palcem, powąchać mleko i obejrzeć jajko pod światło. Po zabawie wszyscy myją ręce, a surowe jajko wraca do lodówki, bo nie jemy go na surowo. Zabawa uczy klasyfikowania, nazywania i uważnej obserwacji zmysłami.
Naleśnikowa wieża
Przygotuj dziesięć tekturowych naleśników w dwóch kolorach, jasnym i ciemniejszym. Dzieci pracują w parach: jedno mówi, ile naleśników ma być w wieży, drugie układa je jeden na drugim i liczy na głos. Potem wprowadzasz wzór, na przykład jasny, ciemny, jasny, ciemny, a dzieci układają wieżę według wzoru i sprawdzają, czy się zgadza. Na koniec porównujecie wieże: która wyższa, która niższa, a która taka sama. Zabawa ćwiczy liczenie do pięciu lub dziesięciu, rytm i porównywanie wielkości.
Zabawy dla 5- i 6-latków
Starsze przedszkolaki są gotowe na zadania z kilkoma krokami i na dłuższą rozmowę, dlatego tu pojawia się przepis, planowanie i odrobina świata.
Przepis obrazkowy
Przygotuj sześć kart z obrazkami kroków: myjemy ręce, wsypujemy mąkę, wlewamy mleko, wbijamy jajka, mieszamy, dorosły smaży na patelni. Rozłóż karty w nieładzie i poproś dzieci w małych grupach, żeby ułożyły je w dobrej kolejności. Każda grupa opowiada potem swój przepis zdaniami, używając słów „najpierw”, „potem”, „na końcu”. Porównajcie wersje i ustalcie wspólnie, dlaczego mycie rąk jest na początku, a smażenie należy do dorosłego. Zabawa ćwiczy myślenie przyczynowo-skutkowe i budowanie wypowiedzi.
Naleśniki świata
Na dużej mapie albo globusie pokaż trzy kraje: Wielką Brytanię, Francję i Stany Zjednoczone. Przy każdym kraju połóż obrazek naleśnika: brytyjski naleśnik podrzucany na patelni, cienki francuski crêpe i gruby amerykański naleśnik ułożony w stos. Dzieci losują obrazki i dopasowują je do krajów, a ty opowiadasz, jak wygląda naleśnikowy dzień w każdym z nich. Potem dodajecie Polskę i dzieci opowiadają, z czym jedzą naleśniki w domu. Zabawa poszerza wiedzę o świecie i uczy, że jedna potrawa może mieć wiele wersji.
Wyścig z Olney
Wyznacz na sali lub na korytarzu trasę z pachołkami albo szarfami. Każde dziecko dostaje plastikową patelnię z kącika kuchennego i tekturowy naleśnik albo płaski woreczek gimnastyczny. Najpierw opowiedz legendę o kobiecie, która biegła z patelnią do kościoła, a potem dzieci pokonują trasę tak, żeby naleśnik nie spadł. W drugiej rundzie na środku trasy trzeba naleśnik podrzucić i złapać. Nie liczy się tylko szybkość, ale też ostrożność, więc nagradzasz brawami każdego, kto dotarł do mety z naleśnikiem.
Zajęcia dla klas 1-3
Uczniowie potrafią już czytać, mierzyć i liczyć, więc Dzień Naleśnika może łączyć język angielski, matematykę i praktyczną naukę o jedzeniu.
Pancake Day po angielsku
Przygotuj karty ze słowami po angielsku i obrazkami: pancake, flour, milk, egg, pan, flip, lemon, sugar. Uczniowie dopasowują słowa do obrazków, a potem układają proste zdania, na przykład „I like pancakes with jam”. Opowiedz, że Brytyjczycy często jedzą naleśniki z cytryną i cukrem, i poproś uczniów, żeby narysowali swój ulubiony naleśnik i podpisali go po angielsku. Jeśli uczysz starszych, możesz pokazać im tytuł krótkiego dziewiętnastowiecznego wierszyka Christiny Rossetti „Mix a Pancake”. Zajęcia ćwiczą słownictwo i odwagę w mówieniu w obcym języku.
Mnożymy przepis
Napisz na tablicy prosty przepis na cztery naleśniki z okrągłymi liczbami: 1 szklanka mąki, 1 szklanka mleka, 1 jajko, szczypta soli. Uczniowie liczą, ile składników potrzeba na osiem, dwanaście i szesnaście naleśników, a potem na całą klasę. Każda para zapisuje wynik w tabelce i sprawdza go z sąsiednią parą. Na koniec porozmawiajcie, dlaczego kucharz w restauracji musi umieć tak liczyć. Zadanie ćwiczy dodawanie i mnożenie w praktycznej sytuacji.
Jedna data czy dwie?
Uczniowie w parach dostają dwie krótkie karty z opisem: Pancake Day w ostatki i francuskie Chandeleur 2 lutego. Zaznaczają obie daty w kalendarzu na bieżący rok i sprawdzają, ile dni je dzieli. Potem wyjaśniasz, że ostatki co roku wypadają w innym dniu, bo zależą od daty Wielkanocy, i uczniowie sprawdzają w kalendarzu, w który dzień wypadną w przyszłym roku. Zakończcie rozmową o tym, że jedno święto może mieć kilka dat i warto sprawdzać, skąd się wzięły. Zajęcia ćwiczą czytanie ze zrozumieniem i orientację w kalendarzu.
Wspólne naleśniki
Jeśli placówka ma zaplecze kuchenne i zgodę dyrekcji, przygotujcie naleśniki razem. Najpierw zapytaj rodziców o alergie na mleko, jajka i gluten oraz o zgodę na udział dziecka, a dla dzieci z alergią przygotuj bezpieczną wersję albo inny poczęstunek. Uczniowie w czystych fartuszkach odmierzają składniki, mieszają ciasto i przygotowują nadzienie z owoców pokrojonych wcześniej przez dorosłego. Smaży wyłącznie dorosły, a uczniowie stoją w bezpiecznej odległości od kuchenki. Potem każdy smaruje i zwija swój naleśnik, a po jedzeniu wszyscy razem sprzątają.
Prace plastyczne
Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.
Naleśnik z nadzieniem
- koło z żółtego lub beżowego papieru o średnicy około 20 cm
- bibuła w kolorach owoców: czerwona, fioletowa, zielona
- klej, kredki
Dzieci darą bibułę na kawałki i zgniatają je w kulki, a potem naklejają je na połowę koła jako owocowe nadzienie. Brzeg naleśnika mogą pokolorować na brązowo, żeby wyglądał na przyrumieniony. Na koniec składasz koło na pół, a dzieci uchylają je i pokazują, co jest w środku. To praca dla najmłodszych, którzy ćwiczą przy niej darcie i zgniatanie papieru.
Patelnia z naleśnikiem
- papierowy talerzyk
- pasek tektury na rączkę
- czarna farba, żółty papier, klej, taśma
Dzieci malują talerzyk na czarno i zostawiają do wyschnięcia, a w tym czasie wycinają z żółtego papieru okrągły naleśnik. Dorosły przykleja taśmą tekturową rączkę do talerzyka. Naleśnik przyklejamy na środku, a dzieci dorysowują na nim brązowe plamki. Gotowe patelnie przydadzą się w zabawach ruchowych i w scenariuszu zajęć.
Tort naleśnikowy
- kilka kół z tektury lub grubego papieru w tym samym rozmiarze
- bibuła, plastelina, kolorowy papier
- klej, nożyczki
Starsze dzieci układają koła jedno na drugim, a między nimi przyklejają „krem” z pasków bibuły wystających na boki. Na wierzchu robią dekorację z plasteliny: owoce, świeczki albo bitą śmietanę. Tort może być wspólną pracą całej grupy, w której każde dziecko przygotowuje jedną warstwę. Przy okazji wróćcie do ciekawostki, że z naleśników naprawdę da się zrobić tort.
Menu naleśnikarni
- kartka A4 złożona na pół
- kredki, flamastry
- wycinki z gazetek z owocami i warzywami, klej
Uczniowie klas 1-3 projektują menu własnej naleśnikarni z nazwą, rysunkami i opisami naleśników. Każdy naleśnik ma nazwę i krótki opis, na przykład „Leśny: z jagodami i jogurtem”. Mogą też dopisać wymyślone ceny w złotych. Menu przydadzą się potem w zabawie w naleśnikarnię z młodszymi dziećmi.
Zabawy ruchowe i muzyczne
Najlepiej, gdy dzieci mają przy sobie papierowe patelnie z pracy plastycznej, bo rekwizyt od razu dodaje zabawie energii.
Podrzuć naleśnik
Każde dziecko dostaje woreczek gimnastyczny, który jest naleśnikiem, i trzyma go na dłoni albo na papierowej patelni. Na hasło „smażymy” dzieci chodzą po sali i delikatnie kołyszą naleśnikiem, na hasło „podrzucamy” podrzucają go i łapią, a na hasło „gotowe” kładą go na głowie i idą ostrożnie do stolika. Młodszym dzieciom wystarczy niskie podrzucanie, starsze mogą łapać woreczek po klaśnięciu. Zabawa ćwiczy koordynację ręka-oko i reagowanie na sygnał.
Naleśnik się zwija
Dzieci trzymają za brzegi chustę animacyjną, która jest wielkim naleśnikiem. Przy spokojnej muzyce chusta faluje lekko, bo ciasto rozlewa się na patelni, a przy szybszej unosi się wyżej, bo naleśnik się smaży. Na przerwę w muzyce wszyscy idą do środka i zwijają chustę w rulon, a na nowy sygnał znowu ją rozwijają. Na koniec kilka dzieci wchodzi pod chustę jako nadzienie. Zabawa uczy słuchania muzyki i współpracy całej grupy.
Rytm trzepaczki
Dzieci siedzą w kole i odgrywają kuchenne rytmy: stukanie łyżką o miskę, mieszanie ciasta szuraniem dłoni o dłoń, skwierczenie patelni szeptanym „sssss” i podrzucanie naleśnika klaśnięciem nad głową. Pokazujesz kolejne dźwięki, a dzieci powtarzają je jak echo. Potem układacie z nich prostą kuchenną piosenkę bez słów, którą grupa gra coraz szybciej. Zabawa rozwija poczucie rytmu i pamięć słuchową.
Scenariusz zajęć na Dzień Naleśnika
| Temat | Naleśnikowy dzień w przedszkolu |
| Grupa wiekowa | 5-6 lat |
| Czas | około 45 minut |
| Cele | dziecko wymienia podstawowe składniki naleśników; układa kroki przepisu w dobrej kolejności; wie, że do gorącej patelni podchodzi tylko dorosły; wie, że w Wielkiej Brytanii jest święto naleśników |
| Pomoce | miska, łyżka, mąka i mleko w pojemnikach, jajko w skorupce, karty przepisu obrazkowego, mapa, obrazki naleśników z trzech krajów, papierowe patelnie, woreczki gimnastyczne, kartki i kredki |
| Przebieg | 1. Powitanie (5 minut): pokazujesz patelnię i pytasz, co się na niej smaży, a dzieci opowiadają o swoich ulubionych naleśnikach. 2. Co jest w cieście? (7 minut): dzieci oglądają i nazywają składniki, odrzucają rzeczy, które do ciasta nie pasują. 3. Przepis obrazkowy (8 minut): grupy układają kroki przepisu i opowiadają go słowami „najpierw”, „potem”, „na końcu”. 4. Naleśniki świata (7 minut): krótka opowieść o Pancake Day i Chandeleur, dopasowanie obrazków do krajów na mapie. 5. Wyścig z Olney (8 minut): wyścig z papierowymi patelniami i woreczkami, zakończony podrzucaniem. 6. Rozmowa o bezpieczeństwie (4 minuty): gest „stop” przy gorących rzeczach i zasada, że smaży dorosły. 7. Rysunek (6 minut): dzieci rysują naleśnik z wymyślonym nadzieniem i nadają mu nazwę. |
| Zakończenie | W kole każde dziecko pokazuje swój rysunek i mówi, co jest w jego naleśniku, a grupa odpowiada wspólnym „smacznego”. |
| Ewaluacja | Dzieci pokazują kciuk w górę, w bok albo w dół przy pytaniach: czy wiesz, z czego robi się naleśniki, i kto może smażyć na patelni. Obserwuj, które dzieci samodzielnie ułożyły przepis i użyły słów określających kolejność. |
Jeśli po zajęciach chcesz poczęstować dzieci naleśnikami, najpierw zapytaj wszystkich rodziców o alergie na mleko, jajka i gluten, uzyskaj ich zgodę i sprawdź zasady placówki dotyczące jedzenia przygotowywanego w sali. Naleśniki najlepiej zamówić w kuchni przedszkolnej albo usmażyć na zapleczu, poza zasięgiem dzieci. Dzieci z alergią dostają poczęstunek przygotowany osobno, tak żeby nikt nie czuł się wykluczony. Nadzienia wybierz proste, na przykład twarożek albo owoce, i pamiętaj, że dla najmłodszych owoce trzeba pokroić na małe, miękkie kawałki.
Książki, wiersze i piosenki
Najbardziej naleśnikową książką dla przedszkolaków jest „Pettson i Findus. Tort urodzinowy” Svena Nordqvista, w której stary Pettson piecze dla kota tort z naleśników i po drodze przeżywa mnóstwo przygód. Uczniom klas 1-3, którzy uczą się angielskiego, możesz pokazać krótki dziewiętnastowieczny wierszyk Christiny Rossetti „Mix a Pancake”, który opisuje mieszanie, smażenie i podrzucanie naleśnika. Nie znaleźliśmy natomiast pewnych polskich wierszy i piosenek o naleśnikach, dlatego poniżej są dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl. Możesz dowolnie wykorzystywać je w grupie, na przykład jako wyliczankę przy wyścigu z patelnią.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Mąka, mleko, jajko, sól, ciasto kręci cały stół. Patelnia gorąca, rączki precz, smaży dorosły, to ważna rzecz.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Hop do góry, hop na dół, naleśnik fruwa nad nasz stół. Złap go zręcznie, zwiń jak rurkę, połóż na talerz, dodaj konfiturkę.
Jak zaangażować rodziców
Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „We wtorek obchodzimy Dzień Naleśnika. Będziemy poznawać składniki, zasady bezpieczeństwa w kuchni i brytyjski zwyczaj wyścigów z naleśnikiem. Prosimy o informację o alergiach pokarmowych dziecka i o zgodę na ewentualny poczęstunek.”. Jako zadanie do domu zaproponuj wspólne przygotowanie naleśników z dzieckiem i narysowanie, jakie nadzienie wybrała rodzina. W klasach 1-3 uczniowie mogą spisać rodzinny przepis na naleśniki albo zapytać dziadków, jakie naleśniki jedli w dzieciństwie.
Chętni rodzice mogą pomóc w organizacji naleśnikowego poczęstunku, przynosząc owoce, twarożek albo dżem w zamkniętych opakowaniach z etykietą składu. Możesz też zaprosić rodzica, który pracuje jako kucharz, żeby opowiedział o swojej pracy i pokazał, jak podrzuca się naleśnik, oczywiście z zachowaniem bezpiecznej odległości od dzieci. Rodzice mogą przynieść zdjęcia rodzinnego gotowania, z których powstanie wystawa „Gotujemy razem”. Udział ma być dobrowolny, bez presji na nikogo.
Najczęstsze pytania
Dzień Naleśnika nie ma stałej daty. Brytyjski Pancake Day wypada we wtorek przed Środą Popielcową, czyli w ostatki: w 2027 roku 9 lutego, a w 2028 roku 29 lutego. Część polskich kalendarzy podaje 2 lutego, czyli datę francuskiego dnia naleśników.
Zwyczaj pochodzi ze średniowiecznej Anglii. Przed Wielkim Postem trzeba było zużyć jajka, mleko i tłuszcz, więc we wtorek przed Popielcem smażono naleśniki. Według tradycji w Olney od 1445 roku odbywa się wyścig z naleśnikiem na patelni.
Wtorek przed Środą Popielcową to data brytyjskiego Pancake Day, a 2 lutego to francuskie święto Chandeleur, kiedy we Francji je się naleśniki. Nie znaleźliśmy źródła, które wyjaśniałoby, kto ustanowił w Polsce Dzień Naleśnika na 2 lutego. W przedszkolu możesz wybrać ten termin, który lepiej pasuje do planu.
Połącz poznawanie składników i kroków przepisu z zabawami ruchowymi, wyścigiem z patelnią i pracami plastycznymi. Jeśli planujesz poczęstunek, zapytaj rodziców o alergie i zgodę, a smażenie zostaw dorosłym poza zasięgiem dzieci. Gotowy scenariusz na 45 minut znajdziesz powyżej.
Dziecku wystarczy fartuszek albo stara koszulka i ewentualnie plastikowa patelnia z domowego kącika kuchennego. Jeśli jest poczęstunek, rodzice mogą przynieść owoce albo dżem w zamkniętym opakowaniu. Kostium nie jest potrzebny.
Dodaj komentarz