Wigilia Bożego Narodzenia (24 grudnia): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Autorka:

data święta

Wigilia Bożego Narodzenia przypada 24 grudnia, w przeddzień Bożego Narodzenia, i dla wielu polskich rodzin jest najważniejszym wieczorem w roku. Tego dnia rodziny zasiadają do uroczystej kolacji, dzielą się opłatkiem, składają sobie życzenia i otwierają prezenty spod choinki. Ponieważ 24 grudnia przypada zwykle w czasie przerwy świątecznej, wigilia Bożego Narodzenia w przedszkolu ma najczęściej postać spotkania wigilijnego grupy kilka dni wcześniej. To dobra okazja, żeby poznać polskie zwyczaje, porozmawiać o rodzinnych tradycjach i poczuć wspólnotę grupy. Piszemy o zwyczajach i tradycji w taki sposób, żeby materiał nadawał się dla każdego przedszkola, także takiego, do którego chodzą dzieci z rodzin o różnych przekonaniach.

We wpisie znajdziesz historię Wigilii i najważniejszych polskich zwyczajów, ciekawostki do przeczytania dzieciom oraz zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat i klasy 1-3. Do tego prace plastyczne z materiałów z przedszkolnej szafy, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz spotkania na około 45 minut, propozycje lektur i pomysły na współpracę z rodzicami. Pamiętaj, że nie wszystkie dzieci obchodzą Wigilię w domu, a rodziny, które ją obchodzą, robią to na różne sposoby. Dlatego zabawy opierają się na poznawaniu zwyczajów, życzliwości i dzieleniu się, a nie na deklaracjach wiary.

W skrócie

  • Data: 24 grudnia, w przedszkolu zwykle spotkanie wigilijne kilka dni wcześniej.
  • Zasięg: tradycja obchodzona w całej Polsce; od 2025 roku 24 grudnia jest dniem ustawowo wolnym od pracy.
  • Od kiedy: zwyczaj wieczerzy wigilijnej ma w Polsce kilkusetletnią tradycję.
  • Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
  • Czego potrzebujesz: biały obrus, papierowe talerzyki, siano, kolorowy papier, bibuła, rolki, latarka, woreczki gimnastyczne, chusta animacyjna, pudełka na prezenty.

Historia Wigilii Bożego Narodzenia

Słowo wigilia pochodzi od łacińskiego słowa vigilia, które oznacza czuwanie, czyli oczekiwanie w nocy na ważne wydarzenie. Wigilią nazywano dawniej dzień poprzedzający każde wielkie święto, ale w Polsce to słowo zaczęło oznaczać przede wszystkim 24 grudnia. Dzień ten jest przygotowaniem do Bożego Narodzenia, które przypada 25 grudnia, a wieczorna kolacja wigilijna stała się najbardziej rodzinnym momentem całych świąt. W polskiej tradycji Wigilia ma wyjątkowe znaczenie, większe niż w wielu innych krajach, gdzie najważniejszy jest dzień 25 grudnia. Od 2025 roku 24 grudnia jest w Polsce dniem ustawowo wolnym od pracy, więc rodziny mogą spędzić go razem.

Wiele wigilijnych zwyczajów przetrwało z dawnej, wiejskiej tradycji. Pod obrusem kładzie się siano, które przypomina o skromnych warunkach i dawniej miało zapewnić urodzaj w nadchodzącym roku. Przy stole zostawia się puste nakrycie dla niespodziewanego gościa albo wędrowca, co jest znakiem gościnności i pamięci o bliskich, których z nami nie ma. Kolację zaczyna się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka, a dzieci z wypiekami wyglądają jej przez okno. Przed jedzeniem domownicy dzielą się opłatkiem, cienkim białym płatkiem, i składają sobie życzenia, a ten zwyczaj jest szczególnie polski.

Na wigilijnym stole w wielu domach pojawia się dwanaście potraw, choć ich liczba i rodzaj zależą od regionu i rodziny. Popularne są barszcz czerwony z uszkami, zupa grzybowa, pierogi z kapustą i grzybami, karp, śledzie, kapusta z grochem, a na wschodzie Polski kutia z pszenicy, maku i miodu. Choinka, którą dziś ubiera się niemal w każdym domu, upowszechniła się w Polsce dopiero w XIX wieku, a wcześniej na wsi wieszano u sufitu podłaźniczkę, czyli przystrojony czubek drzewka iglastego. Prezenty w różnych regionach przynosi kto inny: Święty Mikołaj, Gwiazdor, Aniołek albo Dzieciątko. Polską tradycją związaną ze świętami jest też krakowskie szopkarstwo, które w 2018 roku zostało wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Po co obchodzić Wigilię z dziećmi w przedszkolu

Spotkanie wigilijne w przedszkolu to dla wielu dzieci pierwsze doświadczenie uroczystego posiłku w gronie rówieśników. Dzieci uczą się zachowania przy stole, czekania na swoją kolej, składania życzeń i słuchania innych, czyli ważnych umiejętności społecznych. Zwyczaje takie jak puste nakrycie dla gościa czy dzielenie się opłatkiem są dobrym pretekstem do rozmowy o gościnności, życzliwości i pamięci o innych. Wspólne przygotowania, ozdabianie sali i robienie prezentów dla kolegów budują poczucie wspólnoty grupy przed rozstaniem na przerwę świąteczną. To także sfera emocjonalna: dzieci uczą się wyrażać dobre życzenia i cieszyć się z dawania, a nie tylko z otrzymywania.

Wigilia to również ważna lekcja o kulturze i tradycji. Dzieci poznają słowa, które słyszą w domu, ale nie zawsze rozumieją: opłatek, kolęda, pasterka, wigilia. Dowiadują się, że w różnych regionach Polski i w różnych rodzinach świętuje się inaczej, a to uczy szacunku dla różnorodności. Dzieci, które nie obchodzą Wigilii w domu, mogą opowiedzieć o swoich świętach, co wzbogaca całą grupę. Liczenie potraw, nakrywanie do stołu i pakowanie prezentów wspierają rozwój poznawczy, a prace plastyczne i zabawy ruchowe rozwijają sprawność.

Ciekawostki o Wigilii dla dzieci

Przeczytaj dzieciom kilka ciekawostek na jedno spotkanie i przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, po co kładzie się siano pod obrusem?”. Wysłuchaj odpowiedzi dzieci, zanim przeczytasz ciekawostkę.

  • Słowo wigilia znaczy czuwanie. Pochodzi z łaciny i oznacza oczekiwanie na coś ważnego.
  • Kolację zaczyna się, gdy zaświeci pierwsza gwiazdka. Dzieci wyglądają przez okno, żeby ją wypatrzyć.
  • Pod obrusem leży siano. Dawniej ludzie wierzyli, że przyniesie ono dobre plony w nowym roku.
  • Przy stole jest jedno puste miejsce. Czeka na niespodziewanego gościa, bo w Wigilię nikt nie powinien być sam.
  • Opłatek to cienki biały płatek. Dzieli się nim z bliskimi i składa sobie życzenia, a to zwyczaj szczególnie polski.
  • W wielu domach na stole jest dwanaście potraw. Liczba potraw bywa różna, ale dwanaście to dawna tradycja.
  • Choinka nie zawsze była w domach. Dawniej na wsi zamiast niej wieszano u sufitu przystrojony czubek drzewka, czyli podłaźniczkę.
  • Prezenty przynosi kto inny w różnych regionach. W jednych domach Święty Mikołaj, w innych Gwiazdor, Aniołek albo Dzieciątko.
  • W Wigilię śpiewa się kolędy. To dawne pieśni świąteczne, a wiele z nich ma kilkaset lat.
  • Polskie szopki z Krakowa są sławne na całym świecie. Są kolorowe, błyszczące i wyglądają jak małe zamki, a sztuka ich robienia trafiła na listę UNESCO.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Najmłodsze dzieci poznają Wigilię przez zmysły i proste, powtarzalne czynności. Pomoce muszą być duże i bezpieczne, bez drobnych ozdób, cekinów i koralików, które mieszczą się w buzi.

Szukamy w sianku

Przygotuj duże, płaskie pudełko wypełnione czystym sianem albo mocno pociętym szarym papierem, jeśli w grupie jest dziecko z alergią na siano. Schowaj w nim kilka dużych przedmiotów, na przykład pluszową gwiazdkę, duży drewniany klocek i dużą miękką bombkę z materiału. Dzieci po kolei wkładają ręce do sianka, szukają przedmiotów i nazywają je, a ty opowiadasz, że w Wigilię siano kładzie się pod obrus. Pozwól dzieciom powąchać siano i poczuć, czy jest miękkie, czy kłujące. Zabawa rozwija zmysł dotyku i węchu oraz słownictwo, a po niej wszyscy myją ręce.

Pierwsza gwiazdka

Zasłoń okna i przygaś światło w sali, a na suficie lub ścianie pokaż latarką jasny punkt, który jest pierwszą gwiazdką. Dzieci siedzą na dywanie i szukają gwiazdki wzrokiem, a gdy ją zobaczą, wskazują palcem i wołają „Jest gwiazdka!”. Przesuwaj światło powoli w różne miejsca, a dzieci śledzą je wzrokiem. Na koniec zapal światło i powiedz, że w Wigilię rodziny czekają na pierwszą gwiazdkę na niebie, zanim usiądą do kolacji. Zabawa ćwiczy koncentrację wzroku i cierpliwość, a półmrok wprowadza spokojny, odświętny nastrój.

Bombki na choince

Przyczep do ściany dużą choinkę wyciętą z zielonego filcu albo kartonu, a przygotuj duże bombki z filcu lub kartonu z rzepem albo taśmą dwustronną na odwrocie. Dzieci po kolei przyczepiają bombkę w wybranym miejscu i nazywają jej kolor, a ty liczysz bombki na głos. Gdy choinka jest już ubrana, dodajcie na czubku dużą gwiazdę. Potem dzieci zdejmują bombki według polecenia, na przykład „Zdejmij czerwoną bombkę”. Zabawa ćwiczy chwyt, nazywanie kolorów i rozumienie prostych poleceń.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Trzylatki i czterolatki chętnie odgrywają scenki z domowego życia. W tej grupie poznają, jak wygląda wigilijny stół i jak składa się życzenia.

Nakrywamy do stołu

Przygotuj stolik, biały obrus, papierowe talerzyki, kubeczki i sztućce z plastiku albo rysunki sztućców. Dzieci wspólnie nakrywają do stołu dla swoich pluszaków: kładą talerzyki, układają przy nich kubeczki i sztućce, a pod obrus wkładają odrobinę sianka. Na koniec zapytaj, czy wszyscy goście mają swoje miejsce, i zaproponuj, żeby dodać jedno nakrycie dla niespodziewanego gościa. Porozmawiajcie, kim mógłby być ten gość i dlaczego warto o nim pamiętać. Zabawa ćwiczy przyporządkowanie jeden do jednego, liczenie i uczy gościnności.

Życzenia dla kolegi

Usiądźcie w kole i powiedz, że w Wigilię ludzie składają sobie życzenia, czyli mówią, czego dobrego sobie nawzajem życzą. Dzieci podają sobie po kolei białą papierową kopertę albo płatek wycięty z białego papieru i każde składa życzenia osobie obok, na przykład „Życzę ci, żebyś był wesoły” albo „Życzę ci dużo zabawy”. Podpowiadaj nieśmiałym dzieciom i chwal każde życzenie. Na koniec ty składasz życzenia całej grupie. Zabawa ćwiczy wypowiadanie się, zwracanie się do drugiej osoby i budowanie dobrych relacji w grupie.

Co jest na wigilijnym stole?

Przygotuj obrazki kilku potraw wigilijnych, na przykład barszczu z uszkami, pierogów, ryby, kompotu, makowca, oraz kilku potraw, które zwykle nie pojawiają się w Wigilię, na przykład pizzy, frytek i lodów. Dzieci wybierają obrazki pasujące do wigilijnego stołu i układają je na białym obrusie. Przy każdej potrawie zapytaj, czy dzieci ją znają i czy jedzą ją w domu. Podkreśl, że w różnych domach na stole są różne potrawy i każda rodzina ma swoje ulubione. Zabawa poszerza słownictwo i pokazuje różnorodność rodzinnych tradycji.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki potrafią już liczyć, porównywać i rozmawiać o tym, jak świętują w domu. Z nimi możesz poznać zwyczaje regionalne i przygotować prezent dla kolegi.

Kto przynosi prezenty?

Pokaż dzieciom prostą mapę Polski i opowiedz, że w różnych regionach prezenty przynosi kto inny: Święty Mikołaj, Gwiazdor, Aniołek albo Dzieciątko. Przygotuj obrazki tych postaci, a dzieci opowiadają, kto przynosi prezenty w ich domu, albo mówią, że w ich rodzinie świętuje się inaczej. Policzcie, które postacie pojawiają się w grupie najczęściej, i przyczepcie obrazki przy mapie. Porozmawiajcie, że każda odpowiedź jest dobra, bo rodziny mają różne zwyczaje. Zabawa uczy szacunku dla różnic i wprowadza wiedzę o regionach Polski.

Liczymy do dwunastu

Powiedz dzieciom, że w wielu domach na wigilijnym stole jest dwanaście potraw. Przygotuj dwanaście papierowych talerzyków i obrazki potraw, a dzieci układają na każdym talerzyku jedną potrawę i liczą głośno do dwunastu. Potem zadawaj zadania: zabierz trzy potrawy, ile zostało, dołóż dwie z powrotem, ile jest teraz. Starszym możesz pokazać, że dwanaście to tyle samo, co sześć i sześć albo dziesięć i dwa. Zabawa ćwiczy liczenie, dodawanie i odejmowanie w konkretnej, świątecznej sytuacji.

Prezent z serca

Wylosujcie pary, tak żeby każde dziecko wiedziało, dla kogo przygotowuje prezent, ale nie mówiło tego na głos. Każde dziecko rysuje dla swojego kolegi albo koleżanki obrazek przedstawiający coś, co ta osoba lubi, i pakuje go w kawałek kolorowego papieru, a ty pomagasz przy pakowaniu. Podczas spotkania wigilijnego dzieci wręczają prezenty i mówią krótkie życzenia. Porozmawiajcie, że dawanie prezentu może być tak samo przyjemne jak jego dostawanie. Zabawa uczy myślenia o drugiej osobie i radości z obdarowywania.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie potrafią czytać, pisać i prowadzić rozmowę z dorosłymi. Wigilia może być dla nich okazją do poznania słownictwa, rodzinnej historii i pisania życzeń.

Słownik wigilijny

Napisz na tablicy kilka słów: wigilia, opłatek, kolęda, pasterka, podłaźniczka, kutia, kolędnicy. Uczniowie w parach próbują wyjaśnić znaczenie każdego słowa, a jeśli nie wiedzą, zgadują, a potem porównujecie odpowiedzi z twoimi wyjaśnieniami. Każda para wybiera jedno słowo, zapisuje jego definicję na kartce i rysuje do niej ilustrację. Z kartek powstaje klasowy słownik wigilijny, który możecie powiesić na ścianie. Zajęcia rozwijają słownictwo i uczą pisania krótkich definicji.

Wigilia dawniej i dziś

Kilka dni przed zajęciami poproś uczniów, żeby zapytali dziadków albo starszych sąsiadów, jak wyglądała Wigilia, gdy byli dziećmi: jakie były potrawy, prezenty, ozdoby i zwyczaje. W klasie uczniowie dzielą się wynikami wywiadów, a ty zapisujesz je w tabeli z dwiema kolumnami: dawniej i dziś. Porozmawiajcie, co się zmieniło, a co zostało takie samo, na przykład opłatek i życzenia. Uczniowie, których rodziny nie obchodzą Wigilii, mogą opowiedzieć o świętach obchodzonych w ich domu. Zajęcia uczą prowadzenia wywiadu, porównywania i szacunku dla doświadczeń starszych pokoleń.

Kartka z życzeniami

Pokaż uczniom, jak wyglądają życzenia świąteczne: zwrot do adresata, treść życzeń i podpis. Uczniowie wybierają, komu wyślą kartkę, na przykład babci, sąsiadowi, pani woźnej albo osobie z domu seniora, i piszą życzenia samodzielnie, bez przepisywania gotowych wierszyków. Zachęć ich, żeby życzenia były konkretne, na przykład „Życzę Pani dużo zdrowia i ciepłych wieczorów z książką”. Kartki ozdabiają rysunkiem, a potem wysyłacie je albo przekazujecie osobiście. Zajęcia ćwiczą pisanie tekstu użytkowego i uczą wyrażania dobrych myśli wobec innych.

Ile kosztuje Wigilia dla gościa?

Przygotuj karty z wymyślonymi, okrągłymi cenami produktów potrzebnych do kolacji: mąka, kapusta, grzyby, buraki, ryba, owoce do kompotu. Uczniowie w grupach planują zakupy dla rodziny złożonej z czterech osób i jednego gościa, liczą, ile produktów potrzebują i ile kosztują razem. Starsi uczniowie sprawdzają, o ile więcej trzeba kupić, gdy przyjdzie jeszcze jeden gość. Porozmawiajcie, dlaczego warto zaplanować zakupy i nie marnować jedzenia po świętach. Zajęcia ćwiczą dodawanie, mnożenie i planowanie.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama. Gotowe prace posłużą jako dekoracja sali na spotkanie wigilijne.

Łańcuch na choinkę

  • paski kolorowego papieru
  • klej w sztyfcie
  • nożyczki (dla starszych dzieci)

Dzieci sklejają pierwszy pasek w kółko, a kolejne przeplatają przez poprzednie ogniwo i też sklejają, tworząc łańcuch. Mogą układać kolory według wzoru, na przykład czerwony, zielony, złoty, co ćwiczy dostrzeganie rytmów. Łańcuchy kilkorga dzieci łączycie w jeden długi, który ozdobi choinkę albo salę. Młodsze dzieci sklejają kilka ogniw z pomocą dorosłego.

Gwiazdka z rolki

  • dwie rolki po papierze toaletowym
  • farba w kolorze złotym lub żółtym
  • klej, nożyczki (tnie dorosły), sznurek do zawieszenia

Dorosły spłaszcza rolki i tnie je na pierścienie szerokości około dwóch centymetrów. Dzieci malują pierścienie farbą i po wyschnięciu sklejają je czubkami w gwiazdę, tak żeby każdy pierścień był jednym ramieniem. Na koniec dorosły przywiązuje sznurek i gwiazdka może zawisnąć w oknie jako pierwsza gwiazdka. Taka gwiazdka jest lekka i nie tłucze się.

Papierowa podłaźniczka

  • zielony papier lub zielona bibuła
  • kolorowy papier, nożyczki, klej
  • sznurek (przywiązuje dorosły)

Opowiedz dzieciom, że dawniej na wsi zamiast choinki wieszano u sufitu czubek drzewka, czyli podłaźniczkę. Dzieci wycinają z zielonego papieru trójkątne gałązki, sklejają je w stożek czubkiem w dół i ozdabiają papierowymi gwiazdkami, jabłuszkami i łańcuszkami. Dorosły przywiązuje sznurek i zawiesza podłaźniczkę nad stołem wigilijnym w sali. To praca, która łączy plastykę z poznawaniem dawnych zwyczajów.

Kartka świąteczna z odbitką

  • kartka z brystolu złożona na pół
  • farba plakatowa, gąbka lub ziemniak z wyciętym wzorem (wycina dorosły)
  • kredki, flamastry

Dorosły wycina w połówce ziemniaka albo w gąbce prosty kształt choinki lub gwiazdki. Dzieci zanurzają stempel w farbie i odbijają wzór na kartce kilka razy, tworząc świąteczny wzór. Po wyschnięciu dorysowują ozdoby, a starsze dzieci wpisują w środku krótkie życzenia. Kartki dzieci zabierają do domu albo wręczają podczas spotkania wigilijnego.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Przed świętami dzieci mają dużo energii, więc zabawy ruchowe pomagają ją rozładować. Przesuń stoliki pod ściany i zadbaj o bezpieczną przestrzeń.

Kolędnicy z gwiazdą

Opowiedz, że dawniej w okresie świąt kolędnicy chodzili od domu do domu z gwiazdą na kiju, śpiewali i składali życzenia, a gospodarze częstowali ich smakołykami. Jedno dziecko niesie papierową gwiazdę, a reszta idzie za nim w korowodzie po sali, w rytm bębenka. Gdy bębenek milknie, korowód zatrzymuje się przy „domu”, czyli przy krześle z pluszakiem, a dzieci składają mu życzenia i klaszczą trzy razy. Potem gwiazdę przejmuje kolejne dziecko. Zabawa ćwiczy marsz w rytmie, reakcję na sygnał i poznawanie dawnego zwyczaju.

Bombki i choinka

Dzieci są bombkami i poruszają się po sali przy wesołej muzyce, kręcąc się i podskakując. Gdy muzyka cichnie, wołasz „Na choinkę!”, a dzieci biegną do jednego dziecka, które jest choinką i stoi z rozłożonymi rękami, i „zawieszają się” na niej, łapiąc się za ręce dookoła. Gdy muzyka gra znowu, bombki znów tańczą, a choinką zostaje kolejne dziecko. Możesz też wołać kolory, na przykład „Czerwone bombki na choinkę!”, jeśli dzieci mają szarfy w kolorach. Zabawa ćwiczy reakcję na sygnał i orientację w przestrzeni.

Prezenty dla wszystkich

Na jednym końcu sali stoi duży worek albo kosz z woreczkami gimnastycznymi, które są prezentami, a na drugim kilka pudełek, które są domami. Dzieci podzielone na drużyny przenoszą po jednym prezencie do pudełek swojej drużyny, pokonując po drodze proste przeszkody: przejście pod chustą rozpiętą przez dorosłych i przeskoczenie szarfy. Ważne jest, żeby do każdego domu trafiła ta sama liczba prezentów, więc dzieci liczą je na koniec. Zabawa ćwiczy sprawność, współpracę i liczenie, a zamiast rywalizacji uczy sprawiedliwego dzielenia.

Scenariusz zajęć: Wigilia Bożego Narodzenia w przedszkolu

TematWigilijne spotkanie naszej grupy
Grupa wiekowa5-6 lat
Czasokoło 45 minut
Celedziecko zna kilka polskich zwyczajów wigilijnych; potrafi złożyć życzenia koledze; wie, że w różnych rodzinach świętuje się na różne sposoby; nakrywa do stołu i zachowuje się kulturalnie przy wspólnym posiłku
Pomocebiały obrus, siano, papierowe talerzyki i kubeczki, latarka, obrazki potraw wigilijnych, prezenty przygotowane przez dzieci, gwiazdka z rolki, papierowe płatki do życzeń
Przebieg1. Powitanie (5 minut): dzieci siadają w kole, a ty opowiadasz, czym jest Wigilia i dlaczego spotykamy się przed świętami.
2. Ciekawostki (7 minut): siano pod obrusem, puste nakrycie, pierwsza gwiazdka, przed każdą pytanie do dzieci.
3. Nakrywamy do stołu (7 minut): wspólne nakrywanie stołu z sianem pod obrusem i dodatkowym nakryciem.
4. Pierwsza gwiazdka (5 minut): szukanie gwiazdki z latarki w przygaszonej sali.
5. Życzenia dla kolegi (8 minut): dzieci składają sobie życzenia w kole.
6. Prezent z serca (8 minut): wręczanie przygotowanych wcześniej prezentów.
7. Kolędnicy z gwiazdą (5 minut): zabawa ruchowa na zakończenie.
ZakończenieDzieci siadają przy nakrytym stole, a jeśli rodzice wyrazili zgodę i alergie są sprawdzone, grupa częstuje się drobnym poczęstunkiem z kuchni przedszkolnej, a na koniec wszyscy życzą sobie wesołych świąt.
EwaluacjaDzieci pokazują kciuk w górę, w bok albo w dół przy pytaniach: czy wiesz, na kogo czeka puste nakrycie, i czy umiesz złożyć życzenia. Obserwuj, które dzieci samodzielnie formułują życzenia i jak zachowują się przy stole.

Jeśli spotkanie obejmuje poczęstunek, najpierw zapytaj wszystkich rodziców o alergie i diety, a potrawy ustal z kuchnią przedszkolną zgodnie z zasadami placówki. Ryby, orzechy, mak i grzyby często uczulają, a grzyby i ości nie są odpowiednie dla małych dzieci, więc lepiej wybrać proste, bezpieczne dania, na przykład barszcz bez dodatków, pierogi z kapustą albo kompot. Jeśli w grupie są dzieci z rodzin, które nie obchodzą Wigilii, porozmawiaj wcześniej z rodzicami, w jakiej formie dziecko może uczestniczyć w spotkaniu. Spotkanie można też nazwać spotkaniem świątecznym grupy, tak żeby każdy czuł się na nim dobrze.

Książki, wiersze i piosenki

Młodszym dzieciom możesz przeczytać baśń Hansa Christiana Andersena „Choinka” w krótkim wydaniu, opowiadającą o małym drzewku, które marzyło o świętach. Starszym uczniom klas 1-3 pasuje uproszczona wersja „Opowieści wigilijnej” Charlesa Dickensa o przemianie skąpego Scrooge’a, która dobrze wprowadza rozmowę o życzliwości i dzieleniu się. W wielu przedszkolach śpiewa się też tradycyjne polskie kolędy i pastorałki, na przykład „Wśród nocnej ciszy” albo „Lulajże, Jezuniu”, a ich wybór zależy od zasad placówki i od rodzin w grupie. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

  • Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Sianko pod obrusem, talerz dla gościa, przy wigilijnym stole radość i miłość. Pierwsza gwiazdka mruga nam z nieba, życzę ci wszystkiego, czego tylko trzeba.
  • Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Choinka pachnie, łańcuch się świeci, przy jednym stole siadają dzieci. Dzielimy się dobrym słowem i uśmiechem, święta są wtedy prawdziwą pociechą.

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „W dniu [data] odbędzie się spotkanie wigilijne naszej grupy. Będziemy poznawać polskie zwyczaje świąteczne, składać sobie życzenia i wręczać drobne prezenty przygotowane przez dzieci. Prosimy o informację o alergiach pokarmowych dziecka i o odświętny strój”. Jako zadanie domowe zaproponuj, żeby rodzina opowiedziała dziecku o jednym swoim świątecznym zwyczaju, a dziecko narysowało go na kartce. Rysunki możecie powiesić w sali jako wystawę „Nasze rodzinne święta”, na której każda rodzina, niezależnie od tradycji, ma swoje miejsce.

Chętnych rodziców możesz zaprosić do pomocy przy dekorowaniu sali albo do udziału w spotkaniu wigilijnym, jeśli pozwalają na to zasady placówki. Babcia albo dziadek mogą opowiedzieć dzieciom, jak wyglądały święta w ich dzieciństwie, albo pokazać, jak robi się tradycyjne ozdoby z papieru. Jeśli grupa chce przygotować paczkę dla potrzebujących albo kartki dla seniorów, rodzice mogą pomóc w przekazaniu darów. Udział ma być dobrowolny, bez presji i bez kosztownych prezentów, bo najważniejsze jest wspólne bycie razem.

Najczęstsze pytania

Kiedy jest Wigilia Bożego Narodzenia?

Wigilia Bożego Narodzenia przypada co roku 24 grudnia, w przeddzień Bożego Narodzenia. Od 2025 roku jest w Polsce dniem ustawowo wolnym od pracy.

Skąd się wzięła Wigilia?

Słowo wigilia pochodzi z łaciny i oznacza czuwanie, czyli oczekiwanie przed wielkim świętem. W Polsce wieczerza wigilijna ma kilkusetletnią tradycję, a wiele zwyczajów, takich jak siano pod obrusem czy puste nakrycie, pochodzi z dawnej kultury wiejskiej.

Jak zorganizować Wigilię w przedszkolu?

Najlepiej zorganizować spotkanie wigilijne kilka dni przed przerwą świąteczną: nakryć stół, poznać zwyczaje, złożyć sobie życzenia i wręczyć drobne prezenty zrobione przez dzieci. Poczęstunek ustal z kuchnią i rodzicami, sprawdzając alergie. Gotowy scenariusz na 45 minut znajdziesz powyżej.

Co dziecko powinno przynieść na Wigilię w przedszkolu?

Zwykle wystarczy odświętny strój i ewentualnie drobny prezent, jeśli grupa się na to umówiła. Najlepiej, gdy prezenty dzieci robią same w przedszkolu, bo wtedy nikt nie czuje się gorszy z powodu ceny podarunku.

Co zrobić, jeśli w grupie są dzieci, które nie obchodzą Wigilii?

Porozmawiaj wcześniej z ich rodzicami i ustal formę udziału, która będzie dla nich odpowiednia. Spotkanie warto oprzeć na poznawaniu zwyczajów, życzliwości i dzieleniu się, a dzieci z innych tradycji zaprosić do opowiedzenia o swoich świętach.

Więcej świąt dla dzieci

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *