Dzień Mleka (1 czerwca): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Światowy Dzień Mleka obchodzimy co roku 1 czerwca. W Polsce ten sam dzień to Dzień Dziecka, więc w wielu przedszkolach mleczne zajęcia przesuwa się na inny dzień pierwszego tygodnia czerwca albo łączy z dziecięcym świętem, na przykład mlecznym koktajlem na festynie. Dzień mleka w przedszkolu to okazja, żeby pokazać dzieciom drogę od krowy do kubka, poznać przetwory mleczne i porozmawiać o zdrowym jedzeniu. Mleko zna każde dziecko, ale mało które wie, skąd bierze się masło, ser albo jogurt. Zajęcia łączą więc ciekawość, zmysły i ruch.

We wpisie znajdziesz krótką historię święta, ciekawostki do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Do tego prace plastyczne, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, sprawdzone tytuły książek i pomysły na współpracę z rodzicami. Wszystkie zabawy z jedzeniem mają wersję dla dzieci z alergią i nietolerancją, bo w każdej grupie znajdzie się ktoś, kto mleka pić nie może. O bezpieczeństwie piszemy przy każdej takiej zabawie osobno.

Historia Dnia Mleka

Światowy Dzień Mleka (World Milk Day) ustanowiła Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, w skrócie FAO. Pierwszy raz obchodzono go 1 czerwca 2001 roku. Datę wybrano dlatego, że w wielu krajach właśnie w tym okresie roku obchodzono już wcześniej własne, krajowe dni mleka. Nowe święto miało je połączyć i pokazać, że mleko jest ważnym pożywieniem na całym świecie. Od tamtej pory co roku w pierwszych dniach czerwca odbywają się akcje o mleku, rolnikach i zdrowym jedzeniu.

Celem Dnia Mleka jest przypomnienie, jak ważne jest mleko w codziennej diecie ludzi na wszystkich kontynentach. Święto zwraca też uwagę na pracę rolników i hodowców oraz na to, że produkcja mleka daje utrzymanie bardzo wielu rodzinom. Organizacje rolnicze i mleczarskie przygotowują z tej okazji degustacje, pikniki, dni otwarte w gospodarstwach i zajęcia dla szkół. Dzień Mleka nie jest świętem jednego kraju, więc obchody wyglądają różnie, zależnie od tego, jakie mleko i jakie przetwory są w danym miejscu popularne.

Warto wiedzieć, że istnieje też osobne święto: Światowy Dzień Mleka Roślinnego, obchodzony 22 sierpnia, poświęcony napojom z owsa, soi, migdałów czy ryżu. To zupełnie inne święto, a nie druga data Dnia Mleka. W Polsce 1 czerwca kojarzy się przede wszystkim z Dniem Dziecka, dlatego w przedszkolu dobrze jest zrobić tydzień z mlekiem albo zaproponować mleczne zajęcia 2 lub 3 czerwca. Można też połączyć oba święta i przygotować na festyn wspólne koktajle, ale wtedy pamiętaj o alergiach.

Po co obchodzić Dzień Mleka z dziećmi

Dzień Mleka to przede wszystkim lekcja o jedzeniu: skąd się bierze, jak powstaje i dlaczego warto jeść różne rzeczy. Dzieci dowiadują się, że mleko nie rośnie w kartonie w sklepie, tylko daje je krowa, koza albo owca, a ktoś musi o te zwierzęta zadbać. To ważny krok w rozwoju poznawczym, bo pokazuje zależność przyczyny i skutku oraz drogę produktu od gospodarstwa do stołu. Przy okazji poznają nowe słowa: udój, śmietana, maślanka, twaróg, ser żółty. Porównywanie smaków i zapachów przetworów rozwija zmysły i uczy próbowania nowych rzeczy bez presji.

W sferze społecznej i emocjonalnej Dzień Mleka pomaga rozmawiać o tym, że nie wszyscy jedzą to samo. W grupie są dzieci z alergią na białko mleka krowiego, dzieci z nietolerancją laktozy i dzieci, które w domu piją napoje roślinne. Wspólna rozmowa uczy szacunku do cudzych potrzeb i tego, że nikogo nie namawiamy do jedzenia czegoś, co mu szkodzi. W sferze fizycznej zabawy ruchowe o krowach, pastwisku i mleczarni dają okazję do biegania, skakania i ćwiczeń równowagi. Dobrze zaplanowany dzień łączy wszystkie te obszary w jedną historię.

Ciekawostki o mleku dla dzieci

Przeczytaj dzieciom trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie, a resztę zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, z czego robi się masło?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź. Przy ciekawostkach o krowie dobrze pokazać duży obrazek albo pluszową krowę.

• Mlekiem karmią swoje młode wszystkie ssaki. Kotka karmi kocięta, suka szczenięta, a samica wieloryba karmi swoje młode pod wodą.
• Krowa daje mleko po urodzeniu cielęcia. Mleko jest najpierw pokarmem dla cielaczka, tak jak mleko mamy jest pierwszym pokarmem dla niemowlęcia.
• Mleko piją ludzie nie tylko od krowy. Są mleko kozie, owcze, a w niektórych krajach także mleko wielbłądzie i mleko bawolic, z którego robi się niektóre sery.
• Krowa ma żołądek podzielony na cztery części. Najpierw połyka trawę, a potem cofa ją do pyska i jeszcze raz dokładnie przeżuwa. To się nazywa przeżuwanie.
• Masło robi się ze śmietany. Gdy śmietanę długo się ubija albo trzęsie, tłuszcz zlepia się w grudki i powstaje masło, a płyn, który zostaje, to maślanka.
• Jogurt i kefir robią pożyteczne bakterie. Maleńkie bakterie, których nie widać gołym okiem, zmieniają mleko w gęsty i lekko kwaśny jogurt albo kefir.
• Z mleka robi się setki różnych serów. Są sery białe i żółte, miękkie i twarde, z dziurami i bez dziur.
• Mleko w większości składa się z wody. Reszta to tłuszcz, białko, cukier mleczny i składniki, które pomagają budować kości i zęby.
• Nie każdy może pić mleko. Niektóre dzieci mają alergię na mleko albo ich brzuch nie trawi cukru mlecznego, więc piją inne napoje i jedzą inne produkty.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Z najmłodszymi mów o krowie, o kolorze białym i o tym, co pijemy z kubeczka. Przy tych zabawach nie ma degustacji, więc nie trzeba pytać o alergie. Wszystkie pomoce mają być duże, bez nakrętek i drobnych elementów, które mieszczą się w buzi.

Muu, krówka woła

Pokaż dzieciom pluszową krowę albo duży obrazek krowy i razem z nimi porycz „muu” głośno, a potem cichutko. Mówisz, że krowa woła swoje cielątko, i chowasz małą pluszową krowę (albo inny pluszak) pod chustą. Dzieci pomagają krowie szukać cielątka, a gdy je znajdą, wszystkie ryczą z radości. Na koniec krowa „dziękuje” każdemu dziecku, trącając je nosem w rękę. Zabawa ćwiczy aparat mowy, rozumienie słów „głośno” i „cicho” oraz radość ze wspólnego szukania.

Białe skarby w koszyku

Przygotuj koszyk z dużymi przedmiotami w różnych kolorach i kilkoma białymi: biała piłka, biały ręcznik, biały kubek, biała skarpeta, biały klocek. Dzieci po kolei wyjmują przedmioty i wkładają białe do dużego pudła oklejonego białym papierem, „mlecznego pudła”, a pozostałe do drugiego pudełka. Nazywasz każdy przedmiot i mówisz: „Biały jak mleko”. Potem szukacie białych rzeczy w sali. Zabawa uczy rozpoznawać kolor biały, ćwiczy chwytanie i sortowanie.

Pijemy z kubeczka

Każde dziecko dostaje plastikowy kubek bez picia i siada przy stoliku. Pokazujesz, jak trzymać kubek dwiema rękami, jak podnieść go do buzi i jak odstawić, żeby się nie przewrócił. Potem udajecie, że pijecie mleko, cmokacie z zadowoleniem i mówicie „mniam”. Na koniec dzieci ustawiają kubki w rzędzie, jak w mleczarni. Zabawa ćwiczy samodzielność przy jedzeniu i precyzję ruchów rąk, a przy okazji uczy odkładać naczynia na miejsce.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Średniaki chętnie poznają nowe smaki i lubią zgadywanki. Przy każdej zabawie z jedzeniem najpierw zapytaj rodziców o alergie na białko mleka i nietolerancję laktozy oraz o zgodę na degustację, a dzieciom, które nie mogą jeść nabiału, przygotuj zamienniki.

Co powstało z mleka?

Rozłóż na stole obrazki różnych produktów: jogurt, ser żółty, masło, twaróg, lody, a także kilka rzeczy, które z mlekiem nie mają nic wspólnego, na przykład jabłko, chleb, marchewkę i jajko. Dzieci wybierają obrazki produktów zrobionych z mleka i kładą je obok kartonu po mleku. Przy każdym zastanawiacie się razem, czy to jest biały, czy żółty, miękki czy twardy. Na koniec pokaż obrazek krowy i ułóżcie z obrazków „rodzinę mleka”. Zabawa uczy klasyfikacji i poszerza słownictwo.

Zgadnij smak z zamkniętymi oczami

Po uzyskaniu zgody rodziców przygotuj na łyżeczkach po odrobinie jogurtu naturalnego, twarożku, kefiru i serka homogenizowanego. Dzieci zamykają oczy, próbują i mówią, czy to słodkie, kwaśne, gęste czy rzadkie. Dziecko z alergią dostaje na łyżeczkach owocowe musy albo zamienniki roślinne, które rodzice wcześniej zaakceptowali. Nie namawiaj nikogo do jedzenia, a każde dziecko może spróbować tylko tego, na co ma ochotę. Zabawa rozwija zmysł smaku i uczy opisywać wrażenia słowami.

Rolnik doi krowę

Przygotuj rękawiczkę gumową napełnioną wodą, zawiązaną i przywieszoną nad miską, z małą dziurką w jednym palcu, albo po prostu pokaż ruch doenia na własnej dłoni. Opowiedz, że dawniej krowy doiło się ręcznie, a dziś w gospodarstwach pomagają maszyny. Dzieci ściskają po kolei palce rękawiczki i patrzą, jak woda kapie do miski. Potem wszyscy razem pokazują ruch doenia w powietrzu i mówią rytmicznie „psyk, psyk, do wiaderka”. Zabawa ćwiczy siłę dłoni przed nauką pisania i pokazuje, skąd bierze się mleko.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki są gotowe na małe doświadczenia i dłuższą rozmowę o tym, jak powstaje jedzenie. To dobry wiek na śledzenie drogi mleka od łąki do sklepu.

Robimy masło w słoiku

Po zgodzie rodziców i sprawdzeniu alergii nalej do dobrze zakręcanego plastikowego słoika śmietanki kremówki do jednej trzeciej wysokości. Dzieci siedzą w kole i podają sobie słoik, każde potrząsa nim energicznie, licząc do dwudziestu. Po kilkunastu minutach śmietana gęstnieje, a potem nagle oddziela się grudka masła i płyn, czyli maślanka. Masło wykładasz na miseczkę, a chętne dzieci próbują go na kawałku chleba. Zabawa to prawdziwe doświadczenie, które pokazuje przemianę produktu i ćwiczy cierpliwość w grupie.

Droga mleka

Przygotuj sześć obrazków: krowa na łące, udój, cysterna, mleczarnia, sklep, kubek mleka na stole. Pomieszaj je i poproś dzieci, żeby w małych grupach ułożyły je w kolejności. Potem każda grupa opowiada historię mleka, a ty zadajesz pytania: „Po co mleko jedzie do mleczarni?”, „Dlaczego mleko w sklepie jest w lodówce?”. Na koniec możecie odegrać drogę mleka, stając w rzędzie i przekazując sobie pusty karton. Zabawa ćwiczy myślenie przyczynowo-skutkowe i opowiadanie w logicznej kolejności.

Mleczny sklep

Z pustych i umytych opakowań po jogurtach, serkach, maśle i mleku zróbcie w sali sklep z nabiałem. Dzieci naklejają na opakowania cenę w kółkach albo kropkach, na przykład trzy kropki za mleko i dwie za jogurt. Jedni są sprzedawcami, inni klientami z żetonami z papieru, a zakupy trzeba zapłacić dokładnie. Na koniec klienci opowiadają, co ugotują albo zjedzą z kupionych produktów. Zabawa ćwiczy liczenie, dodawanie w zakresie dziesięciu i rozmowę w roli.

Magiczne mleko z kolorami

Nalej na płaski talerz trochę mleka i kapnij w kilka miejsc barwnik spożywczy albo rozrzedzoną farbę. Dziecko dotyka środka talerza patyczkiem higienicznym zamoczonym w płynie do naczyń, a kolory nagle rozpływają się w różne strony, tworząc wiry i kwiaty. Wyjaśnij prosto, że płyn do mycia naczyń „odpycha” tłuszcz w mleku i dlatego kolory uciekają. Mleka z doświadczenia nikt nie pije, a po zabawie dzieci myją ręce. Doświadczenie rozwija ciekawość i uczy uważnej obserwacji.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie czytają już etykiety, liczą i piszą krótkie teksty, więc Dzień Mleka może stać się małym projektem badawczym. Wszystkie degustacje prowadzisz tylko za zgodą rodziców i po sprawdzeniu alergii.

Ile kubków w kartonie?

Przygotuj kilka pustych kartonów po mleku o pojemności jednego litra i pół litra, dzbanek z wodą, która w tym zadaniu udaje mleko, oraz jednakowe plastikowe kubki. Najpierw uczniowie szacują i zapisują, ile kubków zmieści się w litrowym kartonie. Potem w grupach napełniają karton wodą kubek po kubku przez lejek i sprawdzają, czy ich przewidywanie było trafne. Na koniec liczą, ile kubków zmieści pół litra i ile litrów mleka wypiłaby klasa, gdyby każdy uczeń dostał jeden kubek. Zajęcia ćwiczą szacowanie, mierzenie pojemności i dodawanie, a mokre ślady na stole są wliczone w naukę.

Mleczne przysłowia i powiedzenia

Napisz na tablicy kilka powiedzeń: „mleko się rozlało”, „mlekiem i miodem płynąca”, „wyssać coś z mlekiem matki”, „biały jak mleko”. Uczniowie w grupach zgadują, co znaczą, i rysują ilustrację dosłowną oraz prawdziwe znaczenie. Na koniec każda grupa wymyśla własne mleczne powiedzenie i tłumaczy je klasie. Zajęcia poszerzają słownictwo, uczą rozumienia przenośni i bawią przy okazji.

Mleczna ankieta klasy

Uczniowie przygotowują pytanie ankietowe: „Jaki produkt z mleka lubisz najbardziej?” z czterema odpowiedziami do wyboru, na przykład jogurt, ser, twarożek i mleko, oraz odpowiedzią „nie jem nabiału”. Każdy głosuje, stawiając kreskę na tablicy, a potem klasa rysuje diagram słupkowy. Odczytujecie wyniki: co wygrało, ile głosów różni pierwsze i ostatnie miejsce, ilu uczniów nie je nabiału. Zajęcia ćwiczą zbieranie danych i proste działania matematyczne, a przy okazji pokazują, że gusta są różne.

Od trawy do sera

Uczniowie w grupach dostają duży arkusz i rysują komiks w sześciu okienkach: trawa na łące, krowa jedząca trawę, udój, mleczarnia, kadź z serem, kanapka z serem. Pod każdym okienkiem piszą jedno zdanie. Porozmawiajcie, ile osób pracuje przy tym, żeby ser trafił na talerz: rolnik, kierowca, pracownik mleczarni, sprzedawca. Zajęcia uczą budowania ciągu zdarzeń i pisania krótkich zdań, a także szacunku dla pracy innych.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama. Kartony po mleku przed pracą dokładnie umyj i wysusz, żeby nie było przykrego zapachu.

Krowa z kartonu po mleku

• pusty, umyty karton po mleku
• biała farba plakatowa, czarny i różowy papier
• klej, nożyczki (pod nadzorem dorosłego), mazak

Dzieci malują karton na biało i zostawiają do wyschnięcia. Potem naklejają czarne łaty wycięte z papieru, różowy pyszczek z dwoma dziurkami nosa, oczy i uszy. Z pasków czarnego papieru robią cztery nogi i ogon. Gotowe krowy ustawiacie razem na zielonym brystolu jako łąkę. Praca ćwiczy wycinanie i naklejanie, a krowy przydadzą się w zabawach.

Mleczna łąka z odcisków

• kartka z bloku
• zielona i biała farba, czarny mazak
• gąbka i pędzel

Dzieci stemplują gąbką zieloną trawę na dole kartki. Białą farbą odbijają kciuk albo całą dłoń zwiniętą w pięść, tak żeby powstało kilka białych plam, czyli ciałek krów. Po wyschnięciu dorysowują czarnym mazakiem łaty, nogi, głowy i ogony. Nad łąką mogą namalować słońce. Praca nadaje się także dla dwulatków, jeśli dorosły pomaga przy dorysowywaniu.

Butelka mleka z watą

• sylwetka butelki wycięta z brystolu
• wata, klej
• kredki

Dzieci smarują klejem dolną część butelki i przyklejają kawałki waty, tak żeby butelka była „pełna mleka”. Górną część i zakrętkę kolorują kredkami. Starsze dzieci mogą narysować naklejkę z nazwą mleczarni wymyśloną przez siebie. Przy najmłodszych pilnuj, żeby wata nie trafiała do buzi. Praca ćwiczy chwyt pęsetowy i daje przyjemne wrażenia dotykowe.

Etykieta mojego jogurtu

• kartka w kształcie kubeczka jogurtu
• kredki, flamastry
• wycinki owoców z gazetek (opcjonalnie)

Uczniowie i starsze przedszkolaki projektują opakowanie własnego jogurtu: wymyślają nazwę, smak i rysunek. Na etykiecie zaznaczają datę ważności i informację „zawiera mleko”. Kto chce, może zaprojektować jogurt roślinny z napisem „bez mleka”. Gotowe etykiety zawieście w sali jako półkę sklepową. Praca łączy plastykę z pierwszą nauką czytania etykiet.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Zabawy ruchowe na Dzień Mleka dobrze prowadzić na sali gimnastycznej albo na trawie, gdzie jest miejsce na bieg krów i cielątek. Przy zabawach z chustą pilnuj, żeby dzieci nie owijały się nią wokół szyi.

Krowy na pastwisko

Dzieci są krowami i pasą się na łące, czyli spacerują na czworakach i udają, że jedzą trawę. Gdy uderzysz w bębenek dwa razy, krowy wracają do obory, czyli do obręczy lub kółek z szarf. Gdy zadzwonisz dzwonkiem, idą do „udoju” i ustawiają się w rzędzie. Zmieniaj szybkość sygnałów i dodaj hasło „burza!”, przy którym krowy kładą się w kłębek. Zabawa ćwiczy reakcję na sygnał dźwiękowy i poruszanie się na czworakach.

Mleczna sztafeta

Podziel dzieci na dwie drużyny i ustaw je w rzędach. Pierwsze dziecko w każdej drużynie niesie pusty karton po mleku na płaskiej dłoni albo na głowie do pachołka i z powrotem, a potem przekazuje go następnemu. Starsi mogą nieść karton w dwóch w parze, trzymając go tylko łokciami. Nie chodzi o wygraną, tylko o to, żeby „mleko się nie rozlało”, czyli karton nie spadł. Zabawa ćwiczy równowagę i koordynację.

Ubijamy masło w rytmie

Dzieci siedzą w kole i trzymają przed sobą wyobrażony słoik ze śmietaną. Włączasz muzykę albo wystukujesz rytm na bębenku, a dzieci potrząsają „słoikiem” wolno, szybciej i bardzo szybko. Gdy muzyka nagle cichnie, wszyscy zamierają, a potem wołają „masło gotowe!”. W drugiej rundzie dzieci stukają „słoikiem” o kolana i klaszczą w rytm. Zabawa ćwiczy poczucie rytmu, reagowanie na zmianę tempa i zatrzymanie ruchu.

Scenariusz zajęć: Dzień Mleka w przedszkolu

Temat	Skąd się bierze mleko?
Grupa wiekowa	4-6 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko wie, że mleko dają krowy, kozy i owce; wymienia trzy przetwory mleczne; układa drogę mleka w kolejności; rozumie, że niektórzy nie mogą pić mleka
Pomoce	pluszowa krowa, obrazki drogi mleka, obrazki produktów, słoik ze śmietanką, chleb, puste kartony, bębenek
Przebieg	1. Powitanie (4 minuty): pluszowa krowa wita dzieci i mówi, że ma dziś święto. 2. Ciekawostki (6 minut): trzy ciekawostki o krowie, masłu i alergii, przed każdą pytanie. 3. Droga mleka (8 minut): układanie obrazków w kolejności i opowiadanie. 4. Krowy na pastwisko (7 minut): zabawa ruchowa z sygnałami. 5. Robimy masło w słoiku (12 minut): wspólne potrząsanie słoikiem, potem degustacja na chlebie dla chętnych, zamiennik dla alergików. 6. Co powstało z mleka? (5 minut): wybór obrazków produktów mlecznych. 7. Rozmowa (3 minuty): co najbardziej smakowało i co było najciekawsze.
Zakończenie	Dzieci żegnają krowę głośnym „muu” i dostają obrazek krowy do pokolorowania w domu.
Ewaluacja	Dzieci podnoszą rękę przy produktach zrobionych z mleka, które wymieniasz na głos, i opuszczają przy tych, które nie są z mleka. Obserwuj, kto poprawnie ułożył drogę mleka.

Przed każdą degustacją zbierz od rodziców pisemną informację o alergiach i zgodzie na próbowanie produktów. Alergia na białko mleka krowiego u małych dzieci bywa groźna, a nietolerancja laktozy powoduje bóle brzucha, więc dziecko z takim problemem nie może nawet „tylko spróbować”. Przygotuj dla niego zamiennik uzgodniony z rodzicami i podaj go tak samo uroczyście jak innym. Pamiętaj też o myciu rąk przed jedzeniem i o tym, że śmietanka do robienia masła musi być świeża i przechowywana w lodówce.

Książki, wiersze i piosenki

Przedszkolakom polecamy serię Alexandra Steffensmeiera o krowie Matyldzie, na przykład „Krowa Matylda na czatach” albo „Krowa Matylda na wakacjach”, zabawne książki obrazkowe o krowie, która nie chce nudzić się w oborze. Z piosenek sięgnij po znaną zabawę „Stary Donald farmę miał”, w której dzieci naśladują odgłosy zwierząt z gospodarstwa, w tym krowy. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie. Pierwsza pasuje do porannego kubka mleka, a druga do zabawy w robienie masła.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Krówka łaciata na łące stoi, trawkę przeżuwa i nic się nie boi. Daje nam mleko, białe jak śnieg, a my po mleku ruszamy w bieg!
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Trzęsiemy słoik, raz, dwa, trzy, śmietanka skacze, patrzymy my. Trzęsiemy dalej, cztery, pięć, masło gotowe, każdy ma chęć!

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „W pierwszym tygodniu czerwca obchodzimy Dzień Mleka. Będziemy poznawać drogę mleka od krowy do sklepu, robić masło i próbować produktów mlecznych. Prosimy o informację o alergiach i nietolerancjach pokarmowych dziecka oraz o zgodę na degustację.”. Dołącz prośbę o przyniesienie pustego, umytego kartonu po mleku albo opakowania po jogurcie do pracy plastycznej i do mlecznego sklepu. Jako zadanie do domu zaproponuj rodzinne śniadanie z produktem mlecznym albo roślinnym zamiennikiem i narysowanie go przez dziecko.

Jeśli któryś z rodziców pracuje w gospodarstwie, mleczarni albo sklepie spożywczym, zaproś go do przedszkola na krótką rozmowę o swojej pracy. Rolnik może przynieść zdjęcia krów, wiaderko albo kanę na mleko, a pracownik mleczarni opowie, jak wygląda zakład. W klasach 1-3 dobrze sprawdza się wycieczka do pobliskiego gospodarstwa agroturystycznego, jeśli jest taka możliwość. Wszystko jest dobrowolne, a informacje o alergiach przechowuj zgodnie z zasadami placówki.

Najczęstsze pytania