Dzień Drzewa (10 października): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Dzień Drzewa, czyli Święto Drzewa, obchodzimy w Polsce 10 października, w samym środku złotej jesieni. To moment, kiedy drzewa są najbardziej kolorowe, pod nogami szeleszczą liście, a na trawnikach leżą kasztany i żołędzie. Dzień drzewa w przedszkolu to więc święto, do którego materiały dzieci przynoszą same z każdego spaceru. Warto je wykorzystać, żeby pokazać, że drzewo to nie tylko ładny element krajobrazu, ale żywa istota, która rośnie przez wiele lat, daje dom zwierzętom i cień ludziom. Wiele przedszkoli i szkół sadzi tego dnia własne drzewo albo krzew i opiekuje się nim potem przez lata.

We wpisie znajdziesz sprawdzoną historię polskiego Święta Drzewa i jego amerykańskiego poprzednika, ciekawostki o drzewach do przeczytania dzieciom oraz zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat i klasy 1-3. Do tego prace plastyczne z liści i kory, zabawy ruchowe, scenariusz zajęć na około 45 minut, propozycje lektur i pomysły na współpracę z rodzicami. Wszystkie zabawy opisaliśmy tak, żeby dało się je przeprowadzić bez dodatkowego szukania, najlepiej z częścią zajęć na świeżym powietrzu. Tam, gdzie trzeba uważać, na przykład przy drobnych owocach drzew i najmłodszych dzieciach, piszemy o tym wprost.

Historia Święta Drzewa

Polskie Święto Drzewa to program edukacji ekologicznej prowadzony przez Klub Gaja, stowarzyszenie z Wilkowic koło Bielska-Białej. Klub organizuje go od 2003 roku, a co roku 10 października w Warszawie odbywa się ogólnopolska inauguracja kolejnej edycji. To sygnał dla uczestników w całym kraju, żeby w swoich miejscowościach sadzić drzewa, dbać o nie i organizować zajęcia o ochronie przyrody i klimatu. Według organizatorów od początku programu blisko 850 tysięcy osób posadziło blisko 1 100 000 drzew i krzewów. Do programu może zgłosić się każdy: rodziny, sąsiedzi, wspólnoty mieszkaniowe, a także przedszkola, szkoły i uczelnie.

Polskie święto ma swojego starszego krewnego w Stanach Zjednoczonych. Pierwszy Dzień Drzewa, po angielsku Arbor Day, odbył się 10 kwietnia 1872 roku w stanie Nebraska. Pomysłodawcą był J. Sterling Morton, redaktor gazety i miłośnik sadzenia drzew, który przekonywał, że na bezdrzewnej prerii drzewa są potrzebne ludziom, zwierzętom i ziemi. Szacuje się, że tego pierwszego dnia posadzono około miliona drzew. Dziś Arbor Day obchodzi się we wszystkich stanach USA, najczęściej w ostatni piątek kwietnia, choć niektóre stany wybierają inny termin, dopasowany do najlepszej pory sadzenia w ich klimacie.

W kalendarzach świąt nietypowych 10 października bywa nazywany Światowym Dniem Drzewa, ale to nieścisłe, bo jest to święto polskie, a nie ogólnoświatowe. Łatwo też pomylić je z innymi świętami przyrody, na przykład z wiosennym Dniem Lasu czy Dniem Ziemi, które mają inne daty i inną historię. Jesienny termin jest dla przedszkoli wygodny, bo jesień to dobra pora na sadzenie wielu drzew i krzewów, a przyroda dostarcza mnóstwo materiałów do zajęć. Warto wiedzieć, że 10 października obchodzi się także Dzień Gier Planszowych, więc przy okazji można przygotować grę o drzewach i połączyć oba tematy.

Po co obchodzić Dzień Drzewa z dziećmi

Dzień Drzewa to przede wszystkim lekcja przyrody prowadzona przez zmysły. Dzieci dotykają kory, wąchają liście, słuchają szumu gałęzi i obserwują zmiany kolorów, a przez to uczą się uważnego patrzenia na świat. W sferze poznawczej poznają nazwy kilku pospolitych drzew, uczą się rozpoznawać je po liściach i owocach, porównują wielkości i kształty, a starsze dzieci dowiadują się, jak drzewo rośnie i dlaczego jesienią zrzuca liście. Zbieranie, sortowanie i liczenie liści, kasztanów i żołędzi to świetne ćwiczenia matematyczne na konkretach. Rozmowa o tym, ile lat rośnie drzewo, uczy też pierwszego rozumienia upływu czasu.

W sferze społecznej i emocjonalnej Dzień Drzewa buduje postawę troski i odpowiedzialności. Dzieci uczą się, że nie łamiemy gałęzi, nie wycinamy znaków na korze i nie zrywamy liści z żywych drzew bez potrzeby. Wspólne posadzenie drzewa i opieka nad nim przez kolejne miesiące daje grupie poczucie, że zrobiła coś trwałego i ważnego. Spacery i zabawy ruchowe w parku wspierają rozwój fizyczny, a czas spędzony między drzewami działa na dzieci uspokajająco. Święto dobrze wpisuje się też w edukację ekologiczną, bo pozwala prosto wyjaśnić, że drzewa oczyszczają powietrze i dają dom zwierzętom.

Ciekawostki o drzewach dla dzieci

Najlepiej czytać je pod prawdziwym drzewem. Przy każdej ciekawostce zatrzymajcie się i coś sprawdźcie: przytulcie pień, policzcie słoje na pniaku albo zbierzcie liście w różnych kolorach.

• Drzewa wytwarzają tlen, którym oddychamy. Liście łapią światło słońca i zamieniają je w pożywienie dla drzewa, a przy okazji oddają do powietrza tlen.
• Wiek drzewa można odczytać z pnia. Na ściętym pniu widać słoje, czyli koła, a każde koło to jeden rok życia drzewa.
• Korzenie są schowane pod ziemią. Trzymają drzewo, żeby nie przewrócił go wiatr, i piją wodę z ziemi.
• Jesienią liście zmieniają kolor. Zielony barwnik w liściach znika, a wtedy widać kolory żółte, pomarańczowe i czerwone.
• Drzewa liściaste zrzucają liście na zimę. Dzięki temu zimą oszczędzają wodę i siły, a wiosną wypuszczają nowe liście.
• Większość drzew iglastych ma igły przez całą zimę. Wyjątkiem jest modrzew, który jesienią żółknie i gubi igły jak drzewo liściaste.
• Dąb ma owoce, które nazywamy żołędziami. Jedzą je dziki, sójki i wiewiórki, a sójka zakopuje je w ziemi i czasem z zapomnianego żołędzia wyrasta nowy dąb.
• Kasztany z kasztanowca nie są do jedzenia dla ludzi. Świetnie nadają się do zabaw i prac plastycznych, ale nie wkładamy ich do buzi.
• Jedno drzewo to dom dla wielu zwierząt. W dziupli mieszka dzięcioł albo sowa, na gałęziach wiewiórka, a pod korą żyją chrząszcze.
• Drzewa żyją bardzo długo. Niektóre dęby w Polsce rosną od kilkuset lat, czyli były już duże, kiedy żyli prapradziadkowie naszych prapradziadków.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Najmłodsze dzieci poznają drzewo przez dotyk i ruch. Kasztany, żołędzie i orzechy mieszczą się w buzi, więc w tej grupie używamy tylko dużych liści, kawałków kory i gałązek, a zabawy prowadzimy pod stałym okiem dorosłego.

Przytul drzewo

Na spacerze w parku podejdźcie do kilku drzew o różnej korze: gładkiej jak u buka, spękanej jak u dębu, białej jak u brzozy. Dzieci przytulają pień, gładzą korę dłonią i mówią, czy jest gładka, czy szorstka. Potem przykładają ucho do pnia i nasłuchują, czy drzewo coś „mówi”, a Ty zwracasz uwagę na szum liści nad głową. Na koniec każde dziecko wybiera swoje ulubione drzewo i macha mu na do widzenia. Zabawa rozwija zmysł dotyku, uczy pierwszych słów opisujących fakturę i buduje więź z przyrodą.

Liściowy deszcz

Zbierzcie razem naręcze suchych, czystych liści i rozsypcie je na dużym kocu albo na chuście animacyjnej. Dzieci chodzą po liściach i słuchają, jak szeleszczą, a potem biorą je w garście i podrzucają do góry, żeby padał liściowy deszcz. Następnie zbierają liście z powrotem na kupkę, a Ty chowasz pod nią dużego pluszowego jeża, którego dzieci odkrywają. Po zabawie myjecie ręce. Zabawa ćwiczy zmysły, koordynację i daje mnóstwo radości z prostego materiału.

Rosnę jak drzewko

Dzieci kucają w kółku jak małe nasionka schowane w ziemi. Opowiadasz spokojnym głosem, że pada deszczyk, a dzieci stukają palcami w podłogę, potem świeci słońce, a dzieci powoli rosną: wstają, podnoszą ręce jak gałęzie i rozczapierzają palce jak liście. Następnie wieje wiatr i drzewka kołyszą się na boki, a jesienią liście spadają, więc dzieci poruszają palcami, opuszczając ręce. Na koniec drzewka zasypiają na zimę, czyli znów kucają. Zabawa uczy kolejności zdarzeń, ćwiczy ciało i wycisza grupę.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Trzylatki i czterolatki potrafią już sortować i porównywać, więc tu wprowadzamy pierwsze nazwy drzew i ich owoców.

Czyj to liść?

Przygotuj obrazki albo prawdziwe gałązki trzech lub czterech pospolitych drzew: dębu, klonu, kasztanowca i brzozy. Rozłóż na podłodze duże kartki z sylwetkami tych drzew, a dzieciom rozdaj liście zebrane na spacerze. Dzieci porównują kształt swojego liścia z obrazkami i kładą go przy właściwym drzewie. Na koniec liczycie, których liści jest najwięcej. Zabawa rozwija spostrzegawczość, uczy nazw drzew i porównywania kształtów.

Skarby drzewa

Przygotuj koszyk z kasztanami, żołędziami, szyszkami, liśćmi i kawałkami kory. Dzieci po kolei wyciągają jeden skarb, nazywają go i mówią, z jakiego drzewa pochodzi, a Ty pomagasz. Potem wkładasz kilka skarbów do woreczka, a dzieci wkładają do niego rękę i zgadują tylko dotykiem, co trzymają. Pamiętaj, że kasztany i żołędzie nie są do jedzenia, i przypomnij o tym dzieciom na początku zabawy. Zabawa ćwiczy zmysł dotyku, słownictwo i koncentrację.

Mieszkańcy drzewa

Narysuj na dużym arkuszu drzewo z koroną, dziuplą, gałęziami i korzeniami. Dzieci dostają obrazki zwierząt: wiewiórkę, sowę, dzięcioła, gąsienicę, kreta, ptaka z gniazdem. Każde dziecko zastanawia się, gdzie mieszka jego zwierzę, i przykleja obrazek w odpowiednim miejscu: wiewiórka na gałęzi, sowa w dziupli, kret przy korzeniach. Porozmawiajcie, co by się stało ze zwierzętami, gdyby tego drzewa zabrakło. Zabawa uczy, że drzewo to dom dla wielu stworzeń, i rozwija myślenie przyczynowo-skutkowe.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki są gotowe na proste pomiary i obserwacje, więc tu drzewo staje się tematem małych badań terenowych.

Ile lat ma drzewo?

Przynieś do sali plaster ściętego pnia albo zdjęcie przekroju pnia w dużym powiększeniu. Dzieci szukają środka i liczą słoje od środka do kory, a Ty pomagasz, zaznaczając kredką co piąte koło. Porównajcie wiek drzewa z wiekiem dzieci, nauczycielki i dziadków. Wyjaśnij, że słoje bywają szersze i węższe, bo w niektórych latach drzewo rosło szybciej, a w innych wolniej. Zabawa ćwiczy liczenie, uczy odczytywania informacji z przyrody i pokazuje, jak długo rośnie drzewo.

Mierzymy drzewa sznurkiem

Na spacerze wybierzcie kilka drzew o różnej grubości. Dzieci w parach owijają pień sznurkiem albo paskiem papieru i zaznaczają długość, a potem porównują paski z różnych drzew. Na koniec próbują objąć najgrubsze drzewo, łapiąc się za ręce, i liczą, ilu dzieci potrzeba, żeby otoczyć pień. Sznurek trzymamy w rękach, nigdy nie zakładamy go na szyję. Zabawa ćwiczy mierzenie, porównywanie i współpracę w parach.

Drzewo przez cały rok

Przygotuj cztery obrazki tego samego drzewa w różnych porach roku albo narysuj je sama. Dzieci układają obrazki po kolei, zaczynając od jesieni, i opowiadają, co dzieje się z drzewem w każdej porze roku. Następnie wybierzcie jedno drzewo przy przedszkolu, które będziecie obserwować przez cały rok, i zróbcie mu pierwsze zdjęcie albo rysunek. Co miesiąc wracajcie do drzewa i dopisujcie, co się zmieniło. Zabawa uczy kolejności i cykliczności pór roku oraz systematycznej obserwacji.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie mogą już prowadzić notatki, porównywać i pracować z kluczem, więc Dzień Drzewa warto zamienić w lekcję terenową z elementami projektu.

Paszport drzewa

Uczniowie w parach wybierają drzewo na terenie szkoły albo w pobliskim parku i przygotowują dla niego paszport. Zapisują nazwę drzewa, rysują liść i owoc, robią odbitkę kory kredką świecową, mierzą obwód pnia sznurkiem i opisują, jakie zwierzęta zauważyli w pobliżu. Na koniec wymyślają dla drzewa imię i krótki opis jego charakteru. Paszporty tworzą klasowy atlas drzew okolicy. Zajęcia uczą obserwacji, notowania, mierzenia i pisania krótkiego opisu.

Co daje nam drzewo?

Na tablicy narysuj duże drzewo, a uczniowie w grupach wypisują na karteczkach wszystko, co drzewa dają ludziom i zwierzętom: tlen, cień, owoce, drewno, papier, dom dla ptaków, ochronę przed wiatrem. Karteczki przyklejacie na gałęziach, a potem zastanawiacie się, które z tych rzeczy możemy zdobyć tylko wtedy, gdy drzewo żyje, a które wymagają jego ścięcia. Porozmawiajcie, dlaczego warto oszczędzać papier i sadzić nowe drzewa. Zajęcia rozwijają myślenie ekologiczne i umiejętność klasyfikowania.

Arbor Day i Święto Drzewa

Opowiedz uczniom o dwóch świętach drzew: amerykańskim z 1872 roku i polskim z 2003 roku. Uczniowie zaznaczają obie daty na osi czasu i liczą, ile lat minęło między nimi oraz ile lat obchodzi się każde z nich. Potem porównują, w jakiej porze roku przypada każde święto i dlaczego w różnych miejscach sadzi się drzewa w różnych miesiącach. Na koniec klasa planuje własną akcję dla drzew, na przykład posadzenie krzewu albo sprzątanie parku. Zajęcia ćwiczą rachunek, orientację w kalendarzu i planowanie działań.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy przygotowujesz wcześniej sama. Kasztany i żołędzie dajemy tylko dzieciom od 3 lat.

Odbitki kory i liści

• cienki papier, na przykład do drukarki
• kredki świecowe bez papierowej osłonki
• liście zebrane na spacerze

Dzieci przykładają kartkę do pnia drzewa i pocierają ją bokiem kredki, a na papierze pojawia się wzór kory. Potem kładą liście pod kartką na stole, żyłkami do góry, i znów pocierają kredką, a na kartce pojawiają się liście z żyłkami. Porównajcie odbitki z różnych drzew i spróbujcie zgadnąć, do którego drzewa należą. Odbitki można wyciąć i ułożyć z nich jesienny obraz. Tę pracę z pomocą dorosłego zrobią także dwulatki.

Drzewo z rolki i dłoni

• rolka po ręczniku papierowym
• brązowa farba, kolorowy papier w barwach jesieni
• nożyczki, klej, kredka

Dzieci malują rolkę na brązowo i to jest pień. Następnie odrysowują na kolorowym papierze swoje dłonie, wycinają je i przyklejają na górze rolki jako koronę drzewa w jesiennych kolorach. U podstawy mogą przykleić kilka papierowych liści, które już spadły. Gotowe drzewa ustawcie obok siebie, żeby powstał las grupy. Praca ćwiczy cięcie po linii i planowanie kompozycji.

Ludziki z kasztanów

• kasztany i żołędzie
• wykałaczki albo zapałki bez główek
• plastelina, liście, kredki
• szpikulec do robienia dziurek (używa tylko dorosły)

Dorosły robi w kasztanach otwory, a dzieci wkładają w nie wykałaczki jako ręce i nogi. Z żołędzi robią głowy, z kapeluszy żołędzi czapki, a z liści ubrania albo skrzydła. Z plasteliny można ulepić nosy i oczy. Wykałaczki mają ostre końce, więc przy pracy potrzebny jest nadzór, a praca jest przeznaczona dla dzieci od 4 lat. Z gotowych ludzików możecie zrobić leśną rodzinę do zabaw w teatrzyk.

Jesienny wieniec z liści

• papierowy talerzyk z wyciętym środkiem
• suche liście w różnych kolorach
• klej, bibuła, farby

Dzieci naklejają liście dookoła obręczy z talerzyka, tak żeby zachodziły na siebie jak łuski. Puste miejsca mogą wypełnić zgniecionymi kulkami żółtej i czerwonej bibuły. Gotowy wieniec zawieście na drzwiach sali albo w oknie. Przy okazji porozmawiajcie, dlaczego liście mają różne kolory i skąd się wziął każdy z nich. To praca, która pięknie dokumentuje jesień i zostaje w sali na kilka tygodni.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Najlepiej przeprowadzić je na świeżym powietrzu, na trawniku albo w parku, ale sprawdzą się też w sali.

Wiatr i drzewa

Dzieci są drzewami i stoją rozproszone po sali z rękami w górze. Gdy grasz cicho na bębenku albo szeleścisz gazetą, wieje łagodny wiaterek i drzewa delikatnie kołyszą gałęziami. Gdy grasz głośniej, zaczyna się wichura i drzewa pochylają się mocno na boki, a gdy przestajesz, drzewa stoją nieruchomo. Na hasło „Jesień!” drzewa zrzucają liście, czyli opuszczają ręce i poruszają palcami. Zabawa ćwiczy reagowanie na dźwięk i kontrolę nad ciałem.

Wiewiórki i drzewa

Połowa dzieci to drzewa, które stoją w rozproszeniu z rozłożonymi ramionami, a druga połowa to wiewiórki biegające po sali. Każda wiewiórka ma swoje drzewo, pod którym chowa woreczek gimnastyczny jako orzech. Na hasło „Lis idzie!” wiewiórki szybko wracają do swojego drzewa i stają za nim, a Ty sprawdzasz, czy każda znalazła swoje miejsce. Po kilku rundach dzieci zamieniają się rolami. Zabawa rozwija orientację w przestrzeni, pamięć i szybką reakcję.

Taniec liści

Każde dziecko dostaje dwa duże liście albo paski bibuły w kolorach jesieni. Przy spokojnej muzyce dzieci tańczą jak liście spadające z drzewa: wirują, falują rękami i powoli opadają na podłogę. Przy szybszej muzyce wiatr porywa liście i dzieci biegają lekko po sali. Gdy muzyka cichnie, liście leżą nieruchomo na ziemi, a Ty jako jesienny wiatr dmuchasz na nie, żeby znów się poderwały. Zabawa uczy słuchania muzyki i wyrażania jej ruchem.

Scenariusz zajęć na Dzień Drzewa w przedszkolu

Temat	Drzewo, nasz zielony przyjaciel
Grupa wiekowa	4-5 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko rozpoznaje dwa lub trzy drzewa po liściach i owocach; wie, że drzewa dają tlen i dom zwierzętom; wymienia części drzewa; wie, jak dbać o drzewa i dlaczego nie łamiemy gałęzi
Pomoce	liście, kasztany i żołędzie zebrane na spacerze, obrazki drzew i zwierząt, duży arkusz z narysowanym drzewem, kredki świecowe i papier, woreczki gimnastyczne, bębenek, sadzonka krzewu lub drzewa, konewka
Przebieg	1. Powitanie (5 minut): dzieci witają się, pokazując całym ciałem, jak rośnie drzewo. 2. Rozmowa o święcie (5 minut): dlaczego drzewa mają swój dzień i co nam dają. 3. Czyj to liść? (8 minut): dopasowywanie liści do sylwetek drzew. 4. Mieszkańcy drzewa (7 minut): przyklejanie zwierząt w koronie, dziupli i przy korzeniach. 5. Wiewiórki i drzewa (7 minut): zabawa ruchowa. 6. Odbitki liści (7 minut): pocieranie kredką świecową. 7. Sadzenie (6 minut): wspólne podlanie posadzonej sadzonki albo roślinki w doniczce.
Zakończenie	Dzieci stają wokół posadzonej roślinki, każde mówi jedno życzenie dla drzewa, a grupa nadaje mu imię.
Ewaluacja	Dzieci podnoszą liść do góry, gdy zdanie jest prawdziwe, na przykład: drzewa dają nam tlen, kasztany są do jedzenia, sowa mieszka w dziupli. Obserwuj, kto samodzielnie nazwał drzewo po liściu.

Jeśli chcesz posadzić z grupą prawdziwe drzewo, najpierw uzgodnij miejsce z dyrekcją i właścicielem terenu, bo drzewo będzie rosło dziesiątki lat i nie może kolidować z budynkiem ani instalacjami. Sadzonkę dobierz do miejsca, najlepiej po rozmowie z leśnikiem albo ze szkółką, a dół przygotuje wcześniej dorosły. Dzieci mogą wsypywać ziemię małymi łopatkami, podlewać i przyczepić tabliczkę z imieniem drzewa. Przedszkole może też zgłosić swoją akcję do programu Święto Drzewa na stronie organizatora. Jeśli sadzenie w gruncie nie jest możliwe, wystarczy posadzić żołądź albo kasztan w doniczce i obserwować, czy wykiełkuje.

Książki, wiersze i piosenki

Z polskiej klasyki pasuje do tego dnia „Na jagody” Marii Konopnickiej, rymowana opowieść o wyprawie do lasu, pełna leśnych mieszkańców i roślin, którą warto czytać we fragmentach. Starszym przedszkolakom i uczniom poczytaj też wybrane rozdziały z „Kubusia Puchatka” A.A. Milne’a, którego bohaterowie mieszkają w Stumilowym Lesie, a Sowa ma dom w drzewie. Dobrze sprawdzą się także atlasy drzew dla dzieci z biblioteki, dzięki którym dzieci porównają liście zebrane na spacerze ze zdjęciami. Do zabaw ruchowych możesz użyć „Jesieni” z „Czterech pór roku” Antonia Vivaldiego. Poniżej dwie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz wykorzystywać w grupie bez ograniczeń.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Rośnie dąb, rośnie klon, każdy liść ma inny ton. Żółty, rudy, czerwony, jesień maluje korony.
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Małe drzewko posadzimy, co dzień wodą je poimy. Rośnij, drzewko, pod niebiosa, będzie w tobie dom dla kosa.

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „10 października obchodzimy Święto Drzewa. Będziemy poznawać drzewa w okolicy przedszkola, zbierać jesienne skarby i sadzić roślinę. Prosimy, aby dzieci przyniosły kilka suchych liści, kasztanów lub żołędzi zebranych podczas rodzinnego spaceru, i przypominamy o ubraniu odpowiednim do zajęć w ogrodzie.”. Jako zadanie do domu zaproponuj rodzinny spacer, podczas którego dziecko znajdzie trzy różne drzewa i przyniesie po jednym liściu z każdego. W klasach 1-3 uczniowie mogą z rodzicem sprawdzić, jakie drzewo rośnie najbliżej ich domu, i zrobić mu zdjęcie lub rysunek.

Rodzice mogą też pomóc przy sadzeniu drzewa, jeśli przedszkole decyduje się na taką akcję. Przyda się ktoś z łopatą, kto przygotuje dół, i ktoś, kto pomoże w doborze sadzonki. Warto zaprosić rodziny na krótkie wspólne sadzenie po południu, żeby dzieci mogły pokazać rodzicom „swoje” drzewo. Poproś też, żeby rodzice młodszego rodzeństwa pilnowali, by maluchy nie wkładały do buzi kasztanów i żołędzi przynoszonych do domu. Udział jest dobrowolny, a dzieci, które nic nie przyniosą, korzystają ze wspólnego koszyka skarbów.

Najczęstsze pytania