Światowy Dzień Mokradeł obchodzimy co roku 2 lutego, w rocznicę podpisania międzynarodowej umowy o ochronie bagien, torfowisk i rozlewisk. Mokradła kojarzą się dorosłym z błotem i komarami, a dzieciom często z bajkami, w których na bagnach mieszkają straszydła. Tymczasem to jedne z najbogatszych w życie miejsc na Ziemi: mieszkają tam bociany, żurawie, bobry, łosie, żaby i ważki, a rosną rośliny, których nie spotkamy nigdzie indziej. Dzień mokradeł w przedszkolu to okazja, żeby pokazać dzieciom, że bagno to nie brudna kałuża, tylko wielka naturalna gąbka, która przechowuje wodę dla ludzi, zwierząt i roślin.
We wpisie znajdziesz sprawdzoną historię święta, ciekawostki o mokradłach do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Do tego prace plastyczne z materiałów, które masz w szafie, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, książki i pomysły na włączenie rodziców. Nie powtarzamy tu zabaw z Dnia Wody ani Dnia Żaby, bo tym razem bohaterem jest całe środowisko mokradeł. Doświadczenia z wodą są proste i robi się je w misce na stoliku, a nie nad prawdziwym stawem.
W skrócie
- Data: 2 lutego, co roku tego samego dnia.
- Zasięg: święto międzynarodowe, od 2022 roku oficjalny dzień ONZ.
- Od kiedy: obchodzony od 1997 roku, upamiętnia konwencję ramsarską z 1971 roku.
- Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
- Czego potrzebujesz: gąbki, miski, ziemia z doniczki, mech lub trawa, bibuła zielona i brązowa, rolki, gazety, kolorowy papier, chusta animacyjna, obrazki zwierząt.
Historia Światowego Dnia Mokradeł
Światowy Dzień Mokradeł upamiętnia dzień 2 lutego 1971 roku, kiedy w irańskim mieście Ramsar przedstawiciele wielu państw przyjęli Konwencję o obszarach wodno-błotnych, nazywaną od miejsca podpisania konwencją ramsarską. Była to jedna z pierwszych międzynarodowych umów poświęconych ochronie przyrody. Państwa, które do niej przystąpiły, wskazują swoje najcenniejsze mokradła i zobowiązują się je chronić, a takie miejsca nazywa się obszarami Ramsar. Dziś na świecie jest ich ponad dwa i pół tysiąca. Dzień Mokradeł obchodzony jest od 1997 roku, a każdego roku ma inne hasło przewodnie.
Przez wiele lat święto było obchodzone z inicjatywy sekretariatu konwencji i organizacji przyrodniczych. W 2021 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję nr 75/317, w której ogłosiło 2 lutego oficjalnym międzynarodowym dniem ONZ. Od 2022 roku Światowy Dzień Mokradeł jest więc jednym z dni ustanowionych przez ONZ. Według ONZ mokradła zajmują około 6 procent powierzchni lądów, ale żyje lub rozmnaża się na nich około 40 procent gatunków roślin i zwierząt. Jednocześnie od 1970 roku zniknęło około 35 procent mokradeł na świecie, a znikają one szybciej niż lasy.
Polska jest stroną konwencji ramsarskiej od 1978 roku i ma 19 obszarów Ramsar. Należą do nich między innymi Biebrzański Park Narodowy, który jest największym parkiem narodowym w Polsce, Narwiański i Poleski Park Narodowy oraz Stawy Milickie. Wokół 2 lutego parki narodowe, organizacje przyrodnicze i szkoły organizują wycieczki, wykłady i warsztaty. To dobry moment, żeby z dziećmi poznać najbliższe mokradło, bo może nim być także mały staw, łąka nad rzeką albo torfowisko w lesie niedaleko przedszkola.
Po co obchodzić Dzień Mokradeł z dziećmi
Dzieci rzadko mają okazję zobaczyć bagno z bliska i często boją się go z powodu bajek o topielcach i straszydłach. Dzień Mokradeł pozwala oswoić ten temat i pokazać, że bagna są domem dla wielu zwierząt, które dzieci znają i lubią, takich jak bocian, żaba czy bóbr. Dzieci poznają nowe słowa: mokradło, torfowisko, szuwary, trzcina, rozlewisko, i uczą się, że przyroda składa się z różnych środowisk. Proste doświadczenia z gąbką i ziemią pokazują, jak mokradło zatrzymuje wodę, co rozwija myślenie przyczynowo-skutkowe w sferze poznawczej.
Drugi cel to postawa szacunku dla przyrody i bezpieczeństwo. Dzieci uczą się, że mokradeł nie wolno zaśmiecać ani osuszać bez potrzeby, bo wtedy znikają zwierzęta i brakuje wody w okolicy. Jednocześnie ustalamy ważną zasadę: nad wodę i na podmokły teren chodzimy tylko z dorosłym i tylko po kładkach. Zabawy ruchowe na motywach bagiennych zwierząt, takie jak stanie na jednej nodze jak czapla czy przechodzenie po kładce, ćwiczą równowagę i koordynację. Wspólne budowanie makiety mokradła uczy współpracy i rozwija sferę społeczną.
Ciekawostki o mokradłach dla dzieci
Przeczytaj dzieciom trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, czy roślina może zjeść muchę?”, i dopiero potem podaj odpowiedź.
- Mokradło działa jak gąbka. Kiedy pada dużo deszczu, zatrzymuje wodę, a w czasie suszy powoli ją oddaje.
- Na torfowiskach rośnie rosiczka, która łapie owady. Ma liście pokryte lepkimi kropelkami, do których przyklejają się małe muszki.
- Torfowiec to mech, który chłonie bardzo dużo wody. Z obumarłych roślin przez setki lat powstaje torf.
- Torfowiska przechowują dużo węgla. Dzięki temu pomagają chronić klimat, dopóki nie zostaną osuszone.
- Łoś świetnie radzi sobie na bagnach. Ma długie nogi i szerokie kopyta, które nie zapadają się tak łatwo w błocie.
- Żurawie tańczą. Wiosną podskakują, kłaniają się i rozkładają skrzydła, a ich głośne nawoływanie słychać z daleka.
- Bóbr buduje tamy. Spiętrza wodę na strumieniu i w ten sposób sam tworzy małe mokradła.
- Czapla potrafi długo stać bez ruchu. Czeka cierpliwie w płytkiej wodzie, aż podpłynie ryba albo żaba.
- Symbolem Biebrzańskiego Parku Narodowego jest ptak batalion. Samce wiosną mają kolorowe kryzy z piór wokół szyi i urządzają pokazy.
Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)
Najmłodszym pokazujemy mokradło przez dotyk, ruch i dźwięki. Wszystkie przedmioty są duże, a zabawy z wodą odbywają się przy stoliku, pod stałą opieką dorosłego, z ręcznikiem pod ręką.
Gąbka pije wodę
Postaw na stoliku dwie płytkie miski z odrobiną wody i daj każdemu dziecku dużą gąbkę. Dzieci kładą gąbkę na wodzie i patrzą, jak woda znika, a potem ściskają gąbkę nad drugą miską i woda wraca. Powtarzajcie to kilka razy, mówiąc „pije” i „oddaje”. Powiedz, że bagno w lesie robi to samo: pije deszcz i oddaje wodę, kiedy jest sucho. Zabawa rozwija małe rączki, uczy prostych słów i daje dużo radości.
Chlup w błotku
Powiedz dzieciom, że idziecie na wycieczkę na bagno w wysokich kaloszach. Dzieci maszerują w miejscu, wysoko podnosząc kolana i mówiąc „chlup, chlup”, jakby wyciągały nogi z błota. Potem przechodzą po „kładce”, czyli po pasie z papieru albo szarfach ułożonych na podłodze, ostrożnie stawiając stopy. Na koniec siadają na „kępce”, czyli na poduszce, i odpoczywają. Zabawa ćwiczy równowagę i koordynację, a przy okazji uczy, że na bagnie chodzimy tylko po kładce.
Kto się schował w trzcinach?
Z długich pasków zielonego papieru albo bibuły zrób na kartonie szuwary, czyli gęste trzciny. Za nimi chowasz obrazki albo pluszaki zwierząt: kaczkę, żabę, bociana i bobra. Dzieci rozchylają paski i odkrywają, kto się ukrył, a potem razem naśladujecie jego głos lub ruch. Najmłodszym wystarczą trzy, cztery zwierzęta, powtarzane kilka razy. Zabawa uczy nazw zwierząt i ich odgłosów oraz ćwiczy chwytanie i odsłanianie.
Zabawy dla 3- i 4-latków
Trzylatki i czterolatki chętnie naśladują zwierzęta i lubią porównywać. To dobry wiek, żeby pokazać, kto mieszka na mokradłach, a kto zupełnie gdzie indziej.
Mokro czy sucho?
Przygotuj dwie maty: niebieską, która oznacza mokradło, i żółtą, która oznacza suchą łąkę lub pustynię. Pokazujesz obrazki zwierząt: bociana, żabę, bobra, ważkę, łosia, a do tego wielbłąda, jaszczurkę i lisa. Dzieci decydują, gdzie zwierzę czuje się najlepiej, i kładą obrazek na odpowiedniej macie. Przy każdym zwierzęciu zapytaj, co je i dlaczego potrzebuje wody. Zabawa uczy klasyfikowania i rozumienia, że różne zwierzęta potrzebują różnych miejsc do życia.
Głosy z bagna
Usiądźcie w kole i powiedz, że wieczorem na bagnie jest bardzo głośno. Każde dziecko dostaje rolę i ćwiczy głos: żaba rechocze, kaczka kwacze, bocian klekocze, stukając palcami jak dziobem, a żuraw woła głośno „kru-kru”. Potem ty jesteś dyrygentem i wskazujesz, kto ma się odezwać, a na uniesione ręce wszyscy wydają głos naraz. Na hasło „noc” robi się zupełna cisza. Zabawa rozwija słuch, aparat mowy i reagowanie na znak.
Czapla i ryby
Jedno dziecko jest czaplą i stoi na jednej nodze w środku sali, a pozostałe są rybkami, które pływają dookoła, poruszając rękami jak płetwami. Czapla może stać nieruchomo, a gdy postawi drugą nogę, rybki muszą szybko odpłynąć do swojego domu, czyli za linię. Kogo czapla dotknie, zostaje czaplą razem z nią. Zmieniajcie role często, żeby każdy mógł spróbować. Zabawa ćwiczy równowagę i szybką reakcję, a po niej powiedz, że prawdziwa czapla potrafi czekać bardzo cierpliwie.
Zabawy dla 5- i 6-latków
Starsze przedszkolaki są gotowe na proste doświadczenia i wyciąganie wniosków. Tu pokazujemy, dlaczego mokradła są ważne dla ludzi.
Bagno w misce
Przygotuj dwie płaskie, podłużne kuwety albo blachy do pieczenia ustawione lekko pochyło. Do pierwszej wsyp ziemię z doniczki i ułóż na niej warstwę gąbek albo mchu, a do drugiej tylko ziemię mocno ubitą. Dzieci leją z konewki tyle samo wody na każdą kuwetę i patrzą, co się dzieje: z gołej ziemi woda szybko spływa na dół z błotem, a mech i gąbki ją zatrzymują. Potem zapytaj, co by było, gdyby to była prawdziwa rzeka i miasto na dole. Zabawa pokazuje, że mokradła chronią przed powodzią, i uczy obserwacji.
Rosiczka łapie muszki
Powiedz dzieciom, że na torfowiskach rośnie mała roślina, rosiczka, która ma lepkie liście i łapie na nie owady. Każde dziecko dostaje kawałek taśmy klejącej przyklejony lepką stroną do góry na kartonik, to są liście rosiczki. Na stole rozsypujesz kawałki pociętej kolorowej bibuły, a dzieci przykładają do nich swoje liście i sprawdzają, ile muszek złapały. Policzcie złapane muszki i porównajcie, czyja rosiczka jest najbardziej głodna. Zabawa ćwiczy liczenie i pokazuje niezwykłą cechę rośliny, a taśmę przygotowuje dorosły.
Biebrzańska wyprawa
Rozłóż na podłodze mapę wymyślonego mokradła narysowaną na dużym arkuszu, z rzeką, kładką, szuwarami, laskiem i wieżą widokową. Dzieci w grupach losują karty z zadaniami: znajdź na mapie miejsce, gdzie bóbr zbudował tamę, wskaż, gdzie mógłby stać łoś, narysuj gniazdo żurawia w trawie. Każda grupa nakleja na mapę swoje obrazki i opowiada, dlaczego wybrała to miejsce. Na koniec porozmawiajcie, jak zachowujemy się na wycieczce w parku narodowym. Zabawa rozwija orientację na mapie i współpracę.
Zajęcia dla klas 1-3
Uczniowie potrafią mierzyć, porównywać i zapisywać wyniki, więc Dzień Mokradeł może stać się małym projektem badawczym.
Ile wody utrzyma mech?
Przynieście z lasu albo z ogrodu niewielką garść mchu, a jeśli to niemożliwe, użyjcie gąbki. Uczniowie ważą suchy mech na wadze kuchennej i zapisują wynik, potem zanurzają go w wodzie, lekko odciskają i ważą ponownie. Liczą, o ile cięższy stał się mech, i porównują z kawałkiem papieru albo materiału. Porozmawiajcie, dlaczego torfowiska, w których rośnie mech, są tak ważne w czasie suszy. Zajęcia ćwiczą ważenie, odejmowanie i prowadzenie zapisu doświadczenia. Mech zbieracie z umiarem i z miejsca, gdzie wolno to robić.
Mapa polskich mokradeł
Na konturowej mapie Polski uczniowie zaznaczają kilka obszarów Ramsar: Biebrzański Park Narodowy, Narwiański Park Narodowy, Poleski Park Narodowy i Stawy Milickie. Przy każdym miejscu przyklejają rysunek zwierzęcia, które tam żyje, na przykład łosia, bobra, żurawia albo czapli. Potem sprawdzacie, które z tych miejsc jest najbliżej waszej szkoły i jak można by tam dojechać. Zajęcia ćwiczą orientację na mapie i czytanie nazw geograficznych.
Gazetka z bagna
Uczniowie w grupach przygotowują jedną stronę gazetki pod tytułem „Wiadomości z bagna”. Każda grupa pisze krótką notatkę z perspektywy innego mieszkańca mokradła: bobra, który zbudował nową tamę, żurawia, który wrócił z ciepłych krajów, albo żaby, której staw ktoś zaśmiecił. Notatka ma tytuł i trzy, cztery zdania, a do niej rysunek. Gotowe strony łączycie w gazetkę ścienną. Zajęcia rozwijają pisanie krótkiej formy i przyjmowanie cudzej perspektywy.
Prace plastyczne
Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.
Szuwary z pasków papieru
- kartka A4 z niebieskim paskiem wody na dole
- paski zielonego i brązowego papieru różnej długości
- klej, kredki
Dzieci przyklejają paski pionowo nad niebieską wodą, tak żeby wyglądały jak trzciny i pałki wodne. Brązowe kawałki papieru zwinięte w wałeczki to kolby pałki. Między trzcinami dzieci rysują kaczkę, żabę albo bobra. Starsze dzieci mogą zaginać końce pasków, żeby szuwary wyglądały na poruszane wiatrem.
Ważka z rolki i bibuły
- połowa rolki po papierze toaletowym albo patyczek
- przezroczysta albo niebieska bibuła na skrzydła
- farby, klej, flamaster
Dzieci malują rolkę albo patyczek na niebiesko lub zielono, to jest ciało ważki. Z bibuły wycinają dwie pary podłużnych skrzydeł i przyklejają je do ciała, a flamastrem rysują duże oczy. Gotowe ważki zawieszacie pod sufitem nad makietą bagna. To dobry moment, żeby powiedzieć, że ważki zaczynają życie w wodzie.
Łoś z odcisków dłoni
- kartka z brystolu
- brązowa farba
- pędzel, mokre chusteczki, kredki
Dorosły maluje dziecku dłonie brązową farbą, a dziecko odciska je po obu stronach u góry kartki, z rozłożonymi palcami, to są poroże łosia. Pod odciskami dzieci rysują głowę łosia z dużym nosem i długie nogi. Starsze dzieci dorysowują wokół trzciny i wodę. Na koniec dzieci myją ręce.
Batalion w kolorowej kryzie
- szablon ptaka z szarego papieru
- paski kolorowego papieru i bibuły
- klej, kredki
Opowiedz, że batalion to ptak, który wiosną zakłada kolorową kryzę z piór, żeby pochwalić się przed innymi. Dzieci przyklejają wokół szyi ptaka postrzępione paski bibuły w różnych kolorach. Każdy batalion jest inny, tak jak w przyrodzie. Gotowe ptaki tworzą wiosenne tokowisko na ścianie.
Zabawy ruchowe i muzyczne
Zabawy ruchowe na motywach bagiennych zwierząt najlepiej przeprowadzić w sali gimnastycznej albo w przestronnej sali.
Kładka przez bagno
Ułóż na podłodze ścieżkę z gazet, szarf albo niskiej ławeczki, która jest kładką przez bagno. Dzieci przechodzą po niej jedno za drugim, z rękami rozłożonymi na boki, a dookoła jest „błoto”, na które nie wolno zejść. Na trasie możesz ustawić „przeszkody”: gałąź do przekroczenia, żabę do ominięcia, a na końcu wieżę widokową, czyli krzesło, z którego dziecko macha do grupy. Zabawa ćwiczy równowagę i uczy, że na mokradłach trzeba trzymać się wyznaczonej drogi.
Taniec żurawi
Włącz spokojną muzykę instrumentalną. Dzieci są żurawiami: chodzą powoli na sztywnych nogach, potem podskakują, kłaniają się w parach i rozkładają skrzydła. Gdy muzyka staje się głośniejsza, żurawie biegają w kole z rozpostartymi rękami, a gdy cichnie, stają na jednej nodze i zasypiają. Pokaż dzieciom wcześniej, jak wygląda taniec żurawia, opisując go słowami. Zabawa rozwija ekspresję ruchową i poczucie rytmu.
Bagienna orkiestra
Przygotuj proste instrumenty: gazetę do szeleszczenia jak trzciny na wietrze, butelkę z wodą do bulgotania, drewniane klocki do stukania jak bocian i grzechotkę. Dzieci dzielą się na grupy instrumentów i grają po kolei, a ty opowiadasz historię o dniu na bagnie: rano szumią trzciny, potem kwaczą kaczki, w południe bulgocze woda, wieczorem rechoczą żaby. Na koniec gra cała orkiestra naraz. Zabawa uczy słuchania, rytmu i współpracy.
Scenariusz zajęć: Dzień Mokradeł w przedszkolu
| Temat | Bagno to wielka gąbka pełna życia |
| Grupa wiekowa | 5-6 lat |
| Czas | około 45 minut |
| Cele | dziecko wymienia przynajmniej trzy zwierzęta żyjące na mokradłach; wyjaśnia prostymi słowami, że mokradło zatrzymuje wodę; zna zasadę chodzenia nad wodę tylko z dorosłym; współpracuje w grupie przy doświadczeniu |
| Pomoce | obrazki zwierząt i dwie maty, dwie kuwety z ziemią, gąbki lub mech, konewka, ręczniki, taśma klejąca na kartonikach, pocięta bibuła, gazety lub szarfy do kładki, spokojna muzyka |
| Przebieg | 1. Powitanie (5 minut): zapytaj, co dzieci wiedzą o bagnach i czy się ich boją; wyjaśnij, że dziś poznają prawdziwe mokradło. 2. Ciekawostki (7 minut): opowieść o mokradle jako gąbce, o rosiczce i żurawiach. 3. Mokro czy sucho? (7 minut): sortowanie zwierząt. 4. Bagno w misce (8 minut): doświadczenie z dwiema kuwetami i rozmowa o powodzi. 5. Kładka przez bagno (6 minut): zabawa ruchowa i zasada bezpieczeństwa. 6. Rosiczka łapie muszki (6 minut): zabawa z taśmą i liczenie. 7. Taniec żurawi (6 minut): zabawa przy muzyce. |
| Zakończenie | Dzieci siadają w kole i kolejno kończą zdanie „Na bagnie mieszka…”. Na koniec wszyscy razem ściskają gąbkę nad miską i mówią: „Bagno pije, bagno oddaje”. |
| Ewaluacja | Zapytaj, dlaczego mokradła są ważne i jak zachowujemy się nad wodą. Obserwuj, czy dzieci potrafią wymienić zwierzęta i czy w doświadczeniu zauważyły, gdzie woda spłynęła szybciej. |
Doświadczenia z wodą i ziemią przeprowadzaj na stolikach przykrytych folią malarską albo gazetami, a obok trzymaj ręczniki. Po zajęciach dzieci myją ręce. Jeśli wybierasz się z grupą na wycieczkę nad staw albo do parku narodowego, sprawdź wcześniej trasę, wybierz miejsce z kładką lub ścieżką edukacyjną i zabierz dodatkowych opiekunów. Nikt nie podchodzi do brzegu bez dorosłego i nie schodzi z wyznaczonej ścieżki.
Książki, wiersze i piosenki
Na początek zajęć przeczytaj dzieciom wiersz Jana Brzechwy „Żuraw i czapla”, który wprowadza dwa bagienne ptaki i daje okazję do rozmowy o tym, jak wyglądają naprawdę. Z ptakami mokradeł dobrze łączy się też wiersz Juliana Tuwima „Ptasie radio”, w którym możesz zatrzymać się przy ptakach znanych dzieciom i naśladować ich głosy. Starszym dzieciom pokaż atlasy ptaków i zwierząt z przedszkolnej biblioteczki, wyszukując bociana, żurawia, czaplę, łosia i bobra. Nie znaleźliśmy pewnej piosenki dla dzieci o mokradłach, dlatego poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Na bagienku, w trzcinach gęstych, żaba śpiewa bardzo często. Bóbr tamuje, żuraw tańczy, a bagienko wodę trzyma w swojej gąbce.
- Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Po kładeczce, krok za krokiem, idę z panią, nie sam, z boku. Patrzę, słucham, nic nie zrywam, bo na bagnie cisza żywa.
Jak zaangażować rodziców
Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „2 lutego obchodzimy Światowy Dzień Mokradeł. Będziemy poznawać zwierzęta i rośliny bagien i robić doświadczenia z wodą, dlatego prosimy o ubrania, które mogą się trochę pobrudzić. Zapraszamy dzieci w zielonych, brązowych lub niebieskich strojach.”. Dodaj prośbę o przyniesienie zdjęć z rodzinnych wycieczek nad jezioro, rzekę albo do parku narodowego, z których zrobicie wystawę.
Jako zadanie do domu zaproponuj rodzinny spacer w okolice najbliższego stawu, rozlewiska albo łąki nad rzeką i poszukanie śladów zwierząt lub ptaków. Dzieci mogą narysować, co zobaczyły, i opowiedzieć o tym w grupie. W klasach 1-3 uczniowie mogą razem z rodzicami sprawdzić na mapie, gdzie jest najbliższe mokradło lub park narodowy. Przypomnij rodzicom, że to wycieczka z dorosłym i po wyznaczonych ścieżkach, a udział jest dobrowolny.
Najczęstsze pytania
Światowy Dzień Mokradeł obchodzimy co roku 2 lutego. Data upamiętnia podpisanie konwencji ramsarskiej 2 lutego 1971 roku w irańskim mieście Ramsar.
Święto obchodzone jest od 1997 roku dla uczczenia konwencji o ochronie obszarów wodno-błotnych. W 2021 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło je oficjalnym dniem ONZ, obchodzonym w tej formie od 2022 roku.
Pokaż dzieciom, jak mokradło zatrzymuje wodę, na przykładzie gąbki, poznajcie zwierzęta bagien i zróbcie razem makietę szuwarów. Gotowy scenariusz na około 45 minut znajdziesz powyżej.
Najlepiej w zielone, brązowe lub niebieskie ubrania, które mogą się pobrudzić podczas doświadczeń z wodą i ziemią. Kostium nie jest potrzebny.
W Polsce jest 19 obszarów Ramsar, czyli mokradeł o znaczeniu międzynarodowym. Należą do nich między innymi Biebrzański, Narwiański i Poleski Park Narodowy oraz Stawy Milickie.
Dodaj komentarz