Dzień Śniegu: historia, zabawy i scenariusz zajęć

Światowy Dzień Śniegu obchodzi się w trzecią niedzielę stycznia, więc co roku wypada w innym dniu miesiąca: w 2026 roku był to 18 stycznia, w 2027 będzie 17 stycznia, a w 2028 roku 16 stycznia. Ponieważ święto przypada w niedzielę, przedszkola i szkoły świętują je w tygodniu przed albo po tej dacie. Dzień śniegu w przedszkolu to idealny pretekst, żeby wyjść na dwór, obejrzeć płatki śniegu z bliska, sprawdzić, co dzieje się ze śniegiem w ciepłej sali, i porozmawiać o zimie. Jeśli za oknem akurat nie ma śniegu, większość zabaw poradzi sobie bez niego, bo śnieg można zrobić z papieru, waty i wyobraźni.

We wpisie znajdziesz historię święta, ciekawostki o śniegu do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat oraz klasy 1-3. Są też proste eksperymenty, prace plastyczne z materiałów z przedszkolnej szafy, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, pewne tytuły książek i pomysły na współpracę z rodzicami. Przy zabawach na dworze i ze śniegiem w sali piszemy, jak zadbać o ciepłe dłonie i bezpieczeństwo. Każdą zabawę opisaliśmy tak, żeby dało się ją przeprowadzić bez dodatkowego szukania.

Historia Dnia Śniegu

Światowy Dzień Śniegu (World Snow Day) wymyśliła Międzynarodowa Federacja Narciarska, w skrócie FIS, czyli organizacja, która zajmuje się narciarstwem i innymi sportami na śniegu na całym świecie. Pomysł narodził się w listopadzie 2007 roku jako kampania pod angielską nazwą „Bring Children to the Snow”, czyli „Zabierz dzieci na śnieg”. Chodziło o to, żeby zachęcić dzieci i ich rodziny do spędzania czasu na śniegu, do ruchu na świeżym powietrzu i do spróbowania sportów zimowych. Pierwszy oficjalny Światowy Dzień Śniegu odbył się 22 stycznia 2012 roku, a od tego czasu obchodzi się go co roku w styczniową niedzielę.

Święto nie ma stałej daty. Przyjęło się, że wypada w trzecią niedzielę stycznia, dlatego w polskich kalendarzach świąt nietypowych można spotkać różne dni, na przykład 16, 17 albo 18 stycznia, w zależności od roku. Niektóre kalendarze podają jedną stałą datę, ale to data tylko na konkretny rok, a nie na zawsze. W 2026 roku Dzień Śniegu przypadł 18 stycznia, w 2027 wypadnie 17 stycznia, a w 2028 roku 16 stycznia. Ponieważ to niedziela, w przedszkolu warto zaplanować zajęcia w piątek przed nią albo w poniedziałek po niej, a najlepiej w dniu, w którym za oknem naprawdę leży śnieg.

W dniu święta w wielu krajach, także w Polsce, stacje narciarskie i kluby sportowe organizują zajęcia dla dzieci, pokazy i tańsze lekcje jazdy na nartach. Dla przedszkola ważniejsze jest jednak samo przesłanie święta: zima to nie czas na siedzenie w domu, tylko okazja do zabawy na śniegu. W tym wpisie nie namawiamy do nart, tylko do tego, co można zrobić z każdą grupą: spaceru, lepienia bałwana, rzucania śnieżkami do celu i obserwowania śniegu z bliska. Jeśli masz w grupie dzieci, które jeżdżą na nartach albo sankach, poproś je, żeby opowiedziały o tym kolegom.

Po co obchodzić Dzień Śniegu z dziećmi

Śnieg to jedno z najciekawszych zjawisk przyrodniczych, które dziecko może zobaczyć i dotknąć bez żadnego sprzętu. Obserwacja płatków, topnienia i zamarzania uczy myślenia przyczynowo-skutkowego i jest pierwszym krokiem do nauk przyrodniczych, czyli wspiera rozwój poznawczy. Dzieci poznają słowa takie jak płatek, zaspa, szron, lód, odwilż, a także uczą się opisywać, co czują, gdy dotykają śniegu. Porównywanie śniegu mokrego i sypkiego, ciężkiego i lekkiego rozwija spostrzegawczość. Rozmowa o tym, jak zwierzęta radzą sobie zimą, łączy temat śniegu z przyrodą wokół przedszkola.

Drugi cel to zdrowie i ruch. Święto powstało po to, żeby zachęcić dzieci do zabawy na świeżym powietrzu, więc zabawy na śniegu rozwijają siłę, równowagę i wytrzymałość, czyli pracują w sferze fizycznej. Wspólne lepienie bałwana uczy współpracy, dzielenia się zadaniami i cierpliwości, a więc rozwija sferę społeczną. Przy okazji dzieci uczą się dbać o siebie zimą: ubierać się na cebulkę, nie jeść śniegu, zmieniać mokre rękawiczki i wracać do środka, gdy zmarzną. To także czas na rozmowę o bezpieczeństwie na lodzie i przy zjeżdżaniu na sankach.

Ciekawostki o śniegu dla dzieci

Przeczytaj dzieciom trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie, a resztę zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, dlaczego śnieg jest biały?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź.

• Śnieg to zamarznięta woda. Powstaje wysoko w chmurach, gdy jest bardzo zimno i maleńkie kropelki wody zamieniają się w kryształki lodu.
• Płatek śniegu ma zwykle sześć ramion. Jeśli przyjrzysz mu się przez lupę, zobaczysz, że przypomina gwiazdkę z sześcioma promieniami.
• Trudno znaleźć dwa jednakowe płatki śniegu. Każdy płatek rośnie w chmurze trochę inaczej, więc ma swój własny wzór.
• Lód jest przezroczysty, a śnieg wydaje się biały. Dzieje się tak, bo w śniegu jest mnóstwo kryształków i powietrza, które odbijają światło na wszystkie strony.
• Śnieg to ciepła kołderka dla roślin. Pod warstwą śniegu rośliny i niektóre małe zwierzęta są lepiej chronione przed mrozem niż na gołej ziemi.
• Świeży śnieg jest w dużej części powietrzem. Dlatego z dużego wiaderka śniegu po stopieniu zostaje tylko trochę wody.
• Śnieg skrzypi pod butami, gdy jest duży mróz. Kryształki łamią się i trą o siebie, a my słyszymy charakterystyczne chrupanie.
• Pierwszy człowiek, który sfotografował płatek śniegu, był farmerem z Ameryki. Nazywał się Wilson Bentley i przez całe życie robił zdjęcia płatków przez mikroskop.
• Śniegu nie jemy. Nawet najbielszy śnieg zbiera z powietrza kurz i brud, więc może zaszkodzić brzuszkowi.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

U najmłodszych stawiaj na dotyk i krótkie, bezpieczne doświadczenia. Śnieg w sali podawaj w miskach i tylko na kilka minut, dzieci dotykają go w rękawiczkach albo krótko gołymi dłońmi, a po zabawie osuszasz im ręce. Pilnuj, żeby nikt nie jadł śniegu ani waty.

Śnieg w misce

Przynieś ze dworu dużą miskę czystego śniegu i postaw ją na ceracie na środku koła. Dzieci dotykają śniegu palcem, potem całą dłonią, a ty nazywasz, co czują: zimny, mokry, miękki, twardy. Potem każde dziecko nabiera trochę śniegu łyżką do swojego kubeczka i patrzy, jak po chwili robi się woda. Zabawa daje pierwsze doświadczenie zimna i topnienia, rozwija słownictwo i ciekawość, a trwa tylko tyle, ile dzieci mają ochotę.

Śnieżki z gazety

Rozdaj dzieciom płachty gazety albo białego papieru i pokaż, jak zgniata się je w kule. Każde dziecko robi kilka śnieżek, a potem wszyscy razem rzucają je do dużego kosza albo na rozłożoną chustę animacyjną. Na koniec podnosicie chustę i śnieżki podskakują na niej, a potem „pada śnieg”, gdy chustą potrząsacie. Zabawa rozwija siłę dłoni, rzut i współpracę, a dzieci uwielbiają ją także wtedy, gdy za oknem nie ma śniegu.

Płatki tańczą

Rozdaj dzieciom duże płatki śniegu wycięte z białego papieru albo kawałki białej bibuły wielkości dłoni. Przy spokojnej muzyce płatki „spadają” z rąk dzieci, a dzieci powoli kucają, przy szybszej płatki wirują, a dzieci kręcą się w miejscu. Na koniec wszyscy kładą się na podłodze jak śnieg, który przykrył ziemię, i odpoczywają. Zabawa ćwiczy ruch w rytmie muzyki, wycisza grupę i uczy słów szybko, wolno, w górę, w dół.

Zabawy dla 3- i 4-latków

W tym wieku dzieci chętnie obserwują i porównują, więc dodajemy proste doświadczenia i zabawy na podwórku.

Ślady na śniegu

Na podwórku pokaż dzieciom ślady na świeżym śniegu: butów, ptaków, psa, opon. Dzieci zgadują, kto je zostawił, a potem robią własne ślady: idą na palcach, na piętach, skaczą obunóż, idą tyłem. Porównajcie, które ślady są duże, a które małe, i odwzorujcie jeden ślad patykiem. Zabawa uczy spostrzegawczości i rozwija ruch, a przy okazji przypomina, że zimą zwierzęta też chodzą po podwórku. Wracacie do sali, zanim dzieci zmarzną.

Gdzie szybciej się stopi?

Nałóż śnieg do trzech takich samych kubeczków. Jeden postaw na parapecie przy kaloryferze, drugi na stole, a trzeci wystaw za okno. Dzieci co kwadrans sprawdzają, co dzieje się w kubeczkach, i przyklejają obok nich naklejkę: jeszcze śnieg, trochę wody, sama woda. Na koniec porozmawiajcie, dlaczego śnieg przy kaloryferze stopił się najszybciej, a za oknem wcale. Zabawa to pierwszy eksperyment przyrodniczy, który uczy obserwacji i wniosków.

Ubieramy się na śnieg

Przygotuj kosz z zimowymi ubraniami: czapka, szalik, rękawiczki, kurtka, spodnie ocieplane, buty. Pluszowy miś chce iść na śnieg, a dzieci pomagają mu się ubrać w dobrej kolejności: najpierw spodnie, potem kurtka, czapka, szalik i na koniec rękawiczki. Potem dzieci ubierają się same, a ty chwalisz tych, którzy poradzili sobie z zamkiem albo rękawiczką. Zabawa uczy samodzielności i kolejności czynności, a rozmowa o szaliku przypomina, że nie zawiązujemy go mocno wokół szyi.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki potrafią już mierzyć, zapisywać wyniki obrazkiem i planować, więc Dzień Śniegu staje się dla nich małym laboratorium.

Ile wody jest w śniegu?

Napełnij śniegiem przezroczysty słoik do samej góry i zaznacz poziom paskiem taśmy. Dzieci przewidują, ile wody zostanie po stopieniu: pełny słoik, połowa czy trochę. Każde zaznacza swoją odpowiedź na kartce. Po kilku godzinach sprawdzacie wynik i zaznaczacie poziom wody drugim paskiem. Porozmawiajcie, dlaczego wody jest tak mało, i nawiążcie do ciekawostki o powietrzu w śniegu. Przy okazji pokaż, że woda ze śniegu jest mętna i pełna drobinek, więc śniegu nie jemy.

Płatki pod lupą

Gdy pada śnieg, wynieś na dwór ciemny, schłodzony kawałek tektury albo czarny materiał. Dzieci łapią na niego płatki i oglądają je przez lupę, zanim się stopią. Potem w sali rysują to, co zobaczyły, i liczą ramiona płatków na swoich rysunkach. Jeśli śnieg nie pada, pokaż powiększone zdjęcia płatków w książce. Zabawa uczy obserwacji i dokładności, a dzieci przekonują się, że płatki naprawdę różnią się od siebie.

Bałwan z planu

Dzieci w małych grupach rysują najpierw plan bałwana: ile kul, jakie oczy, czy będzie miał czapkę, szalik albo gałązki zamiast rąk. Na podwórku lepią bałwana według planu, a po powrocie porównują, co się udało, a co trzeba było zmienić. Jeśli śniegu nie ma, bałwana budujecie w sali z trzech kartonów obklejonych białym papierem. Zabawa uczy planowania, współpracy i dzielenia się zadaniami, a porównanie planu z efektem rozwija myślenie.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie potrafią już mierzyć, zapisywać wyniki i czytać proste teksty, więc Dzień Śniegu może być projektem badawczym i językowym.

Badamy grubość śniegu

Na podwórku uczniowie w parach mierzą linijką albo patykiem z zaznaczonymi centymetrami, jak gruba jest warstwa śniegu w trzech miejscach: na trawniku, pod drzewem i przy murze. Wyniki zapisują w tabeli i porównują, gdzie śniegu jest najwięcej i dlaczego. W klasie rysują prosty wykres słupkowy z kratek w zeszycie. Zajęcia ćwiczą mierzenie, zapisywanie danych i wyciąganie wniosków, a do tego wyprowadzają klasę na świeże powietrze, czyli tak, jak chcieli twórcy święta.

Słownik zimowych słów

Uczniowie w grupach zbierają jak najwięcej słów związanych ze śniegiem: płatek, zaspa, zamieć, szron, szadź, gołoledź, odwilż, sopel, śnieżyca. Przy trudniejszych słowach szukają znaczenia w słowniku albo pytają ciebie. Każda grupa rysuje trzy słowa i układa z nimi zdania, a potem cała klasa tworzy wspólny zimowy słownik na ścianie. Zajęcia wzbogacają słownictwo i ćwiczą pisownię z „ó”, „rz” i „ż”, bo w zimowych słowach jest ich sporo.

Zimowe zasady bezpieczeństwa

Uczniowie w grupach piszą pięć zasad bezpiecznej zabawy na śniegu. Podpowiedz kierunki: nie rzucamy śnieżkami w twarz, nie wchodzimy na zamarznięte stawy, zjeżdżamy na sankach tylko z bezpiecznej górki, zmieniamy mokre rękawiczki, nie jemy śniegu i sopli. Każda zasada zaczyna się od czasownika w pierwszej osobie, na przykład „Rzucam”, „Sprawdzam”, „Wracam”. Z zasad powstaje plakat na korytarz, a uczniowie ćwiczą pisanie krótkiego tekstu użytkowego.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.

Wycinany płatek śniegu

• kwadratowa kartka białego papieru
• nożyczki
• niebieski karton do naklejenia

Pokaż, jak złożyć kwadrat na pół, potem jeszcze raz i jeszcze raz w trójkąt. Starsze dzieci wycinają na brzegach małe trójkąty, półkola i ząbki, a potem rozkładają kartkę i odkrywają swój płatek. Każdy wygląda inaczej, tak jak prawdziwe płatki śniegu. Gotowe płatki naklejacie na niebieski karton albo przyklejacie do okna.

Bałwan z waty

• kartka z niebieskiego brystolu
• wata albo białe waciki
• klej, kolorowy papier, kredki

Dzieci smarują klejem trzy narysowane koła i przyklejają na nie kawałki waty, tak żeby bałwan był puszysty. Z kolorowego papieru dodają nos marchewkę, czapkę i szalik, a kredkami rysują oczy i guziki. W tle mogą dorysować spadające płatki białą kredką albo pastelą. Ta praca jest dla dzieci od trzech lat, a młodszym przyklejasz watę razem z nimi i pilnujesz, żeby nie wkładały jej do buzi.

Śnieżny obraz solą

• ciemny karton
• klej wikolowy w buteleczce
• sól kuchenna, biała farba, pędzel

Starsze dzieci rysują klejem na ciemnym kartonie zimowy krajobraz: górki, choinki, płatki. Od razu posypują obrazek solą, a nadmiar strzepują na tackę. Po wyschnięciu dorysowują białą farbą bałwana albo sanki. Sól błyszczy jak prawdziwy śnieg w słońcu, a dzieci ćwiczą precyzyjny ruch dłoni. Tej pracy nie proponuj dwulatkom, bo sól łatwo trafia do buzi i oczu.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Te zabawy sprawdzą się w sali i na podwórku, a w sali możesz użyć papierowych śnieżek z zabaw dla najmłodszych.

Bałwanki i słońce

Dzieci są bałwankami i stoją nieruchomo w rozsypce. Gdy grasz cicho na bębenku, jest mróz i bałwanki stoją sztywno, a gdy podnosisz żółtą szarfę jak słońce, bałwanki powoli się topią: opuszczają ręce, uginają kolana i na koniec leżą płasko na podłodze jak kałuża. Gdy znów przychodzi mróz, dzieci wstają i „zamarzają” w dowolnej pozie. Zabawa ćwiczy kontrolę ciała, powolny ruch i reakcję na sygnał.

Śnieżki do celu

Ustaw kilka celów: kartony, obręcze, narysowanego bałwana na dużym arkuszu. Dzieci rzucają woreczkami gimnastycznymi albo papierowymi śnieżkami z coraz większej odległości. Na podwórku możecie rzucać prawdziwymi śnieżkami w drzewo albo w narysowaną na śniegu tarczę, nigdy w ludzi. Zabawa rozwija celność, koordynację oko-ręka i uczy zasady, że śnieżki rzucamy tylko do celu.

Zamieć w sali

Podziel dzieci na dwie grupy: wiatr i płatki. Wiatr szumi i dmucha, najpierw cicho, potem coraz mocniej, a płatki wirują po sali w tempie wiatru. Na twój znak robi się cisza, wiatr milknie, a płatki opadają na podłogę. Potem grupy zamieniają się rolami. Na koniec zaśpiewajcie znaną dzieciom zimową piosenkę i dodajcie do niej szum wiatru. Zabawa rozwija słuch, oddech i wyobraźnię ruchową.

Scenariusz zajęć na Dzień Śniegu w przedszkolu

Temat	Tajemnice płatka śniegu
Grupa wiekowa	4-5 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko wie, że śnieg to zamarznięta woda i że topi się w cieple; opisuje śnieg kilkoma przymiotnikami; zna zasady bezpiecznej zabawy na śniegu; wycina lub ozdabia płatek śniegu
Pomoce	miska ze śniegiem (albo lód z zamrażarki), trzy kubeczki, lupa, zdjęcia płatków śniegu, białe kartki, nożyczki, papierowe śnieżki, obręcze, niebieski karton
Przebieg	1. Powitanie (5 minut): nauczyciel opowiada, że w tym tygodniu przypada Światowy Dzień Śniegu, i pyta, co dzieci lubią robić na śniegu. 2. Śnieg w misce (7 minut): dzieci dotykają śniegu i opisują go słowami. 3. Gdzie szybciej się stopi? (5 minut): ustawienie trzech kubeczków w różnych miejscach sali. 4. Ciekawostki (6 minut): sześć ramion płatka, dlaczego śnieg jest biały, dlaczego go nie jemy. 5. Bałwanki i słońce (7 minut): zabawa ruchowa z topnieniem i zamarzaniem. 6. Wycinany płatek (10 minut): dzieci składają i wycinają płatki śniegu, a potem porównują, czy któreś są takie same. 7. Sprawdzamy kubeczki (5 minut): obserwacja wyniku doświadczenia i wniosek.
Zakończenie	Dzieci naklejają swoje płatki na wspólny niebieski karton „Nasza zamieć” i mówią jedną zasadę bezpiecznej zabawy na śniegu.
Ewaluacja	Zapytaj, co stało się ze śniegiem w ciepłej sali i dlaczego nie jemy śniegu. Obserwuj, kto samodzielnie opisał śnieg co najmniej dwoma słowami i kto poradził sobie z wycinaniem.

Jeśli wychodzicie na dwór, sprawdź przed wyjściem, czy każde dziecko ma czapkę, rękawiczki i suche buty, i zabierz zapasowe rękawiczki. W mroźny dzień zabawa na śniegu powinna być krótsza, a dzieci z zaczerwienionymi albo bardzo zimnymi dłońmi wracają do środka od razu. Unikaj miejsc przy dachach, z których mogą spaść sople albo zsunąć się śnieg, i nie wchodźcie na zamarznięte oczka wodne. Po powrocie dzieci zmieniają mokre ubrania, a śnieg w sali trzymasz w miskach na ceracie, żeby podłoga nie była śliska.

Książki, wiersze i piosenki

Najmłodszym i średnim przedszkolakom pokaż „Bałwanka” Raymonda Briggsa, książkę obrazkową bez słów o chłopcu i bałwanie, który ożywa nocą, bo dzieci mogą same opowiadać historię z obrazków. Starszym przedszkolakom przeczytaj baśń braci Grimm „Pani Zamieć”, w której śnieg pada, gdy dobra dziewczyna trzepie pierzyny. Uczniom klas 1-3 poleć „Królową Śniegu” Hansa Christiana Andersena, najlepiej w wydaniu dla młodszych czytelników, bo oryginał jest długi. Z piosenek sięgnij po zimowe utwory, które dzieci już znają z przedszkola. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Leci płatek, leci drugi, a za nimi cały sznur. Biała kołdra na podwórku, śnieg przykrywa każdy mur.
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Czapka, szalik, rękawiczki, idę lepić bałwaneczki. Śniegu nie jem, rzucam w cel, a po zabawie w ciepło, hej!

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „W tym tygodniu przypada Światowy Dzień Śniegu. Będziemy badać śnieg, lepić bałwana i bawić się na podwórku. Prosimy o zapasowe rękawiczki, ciepłe skarpety i ubranie, które może się ubrudzić, a w dniu zajęć o strój w kolorze białym lub niebieskim”. Jako zadanie do domu zaproponuj wspólny spacer i sfotografowanie albo narysowanie trzech zimowych rzeczy: śladów na śniegu, sopla i bałwana. W klasach 1-3 uczniowie mogą przez tydzień zapisywać z rodzicem temperaturę za oknem i to, czy pada śnieg.

Rodzice, którzy jeżdżą z dziećmi na nartach albo łyżwach, mogą przynieść zdjęcia lub sprzęt i opowiedzieć o nim grupie, pod warunkiem że nie reklamują żadnego ośrodka ani firmy. Jeśli śniegu nie ma, poproś rodziców o pomoc w zbieraniu gazet i kartonów do budowy bałwana w sali. Przypomnij też w komunikacie zasady bezpieczeństwa zimą, zwłaszcza o zamarzniętych stawach i zjeżdżaniu na sankach, bo rodzice chętnie przekazują je dalej, gdy dziecko przyniesie je z przedszkola. Udział w zadaniach domowych jest dobrowolny.

Najczęstsze pytania