Dzień Recyklingu (18 marca): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Światowy Dzień Recyklingu obchodzimy 18 marca. To święto przypomina, że to, co wyrzucamy do kosza, często wcale nie jest śmieciem, tylko surowcem, z którego można zrobić coś nowego. Dzieci świetnie to rozumieją, gdy zobaczą, że z butelki może powstać bluza, ze słoika nowy słoik, a z obierków ziemia dla kwiatów. Dzień recyklingu w przedszkolu to okazja, żeby nauczyć się segregowania, poznać kolory pojemników i odkryć, że stare rzeczy mogą dostać drugie życie. Wszystko w formie zabawy, bez straszenia katastrofą.

We wpisie znajdziesz historię święta, ciekawostki o odpadach i recyklingu do przeczytania dzieciom oraz zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat i klasy 1-3. Do tego prace plastyczne z czystych opakowań, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, rymowanki i pomysły na współpracę z rodzicami. Każdą zabawę opisaliśmy tak, żeby dało się ją przeprowadzić bez dodatkowego szukania. Tam, gdzie trzeba uważać, piszemy o tym wprost.

Historia Światowego Dnia Recyklingu

Światowy Dzień Recyklingu, po angielsku Global Recycling Day, obchodzono po raz pierwszy 18 marca 2018 roku. Święto powstało z inicjatywy międzynarodowej branży recyklingu, czyli firm i organizacji, które na co dzień zbierają i przetwarzają odpady. Dziś jego obchody prowadzi Global Recycling Foundation, fundacja powołana, by rozwijać to święto i mówić o recyklingu na całym świecie. Twórcy święta postawili sobie dwa cele: przekonać rządy różnych państw, że recykling jest sprawą wspólną i ważną dla całej planety, oraz zmienić sposób, w jaki zwykli ludzie patrzą na to, co wyrzucają.

Najważniejsza myśl święta brzmi: to, co trafia do kosza, to nie odpad, tylko surowiec. Organizatorzy nazywają materiały nadające się do recyklingu „siódmym surowcem” świata i przypominają, że dzięki ich ponownemu wykorzystaniu co roku do powietrza trafia dużo mniej szkodliwych gazów. Zamiast wydobywać z ziemi nowe surowce albo ścinać kolejne drzewa, można przerobić to, co już raz wyprodukowano. Stąd hasło, które dobrze sprawdza się także w przedszkolu: najpierw pomyśl, czy rzecz można jeszcze wykorzystać, a dopiero potem ją wyrzuć, i to do właściwego pojemnika.

W Polsce Światowy Dzień Recyklingu obchodzą przedszkola, szkoły, gminy i firmy odbierające odpady, często organizując zbiórki surowców, konkursy na zabawki z odpadów i spotkania z pracownikami sortowni. Nie należy go mylić z innymi ekologicznymi świętami, na przykład z Dniem Ziemi, obchodzonym w kwietniu, który dotyczy ochrony przyrody w ogóle. Dzień Recyklingu skupia się na jednym, bardzo praktycznym temacie: co zrobić z rzeczą, której już nie potrzebujemy. To temat, w którym nawet dwulatek może zrobić coś sam, na przykład wrzucić karton do niebieskiego pudła.

Po co obchodzić Dzień Recyklingu z dziećmi

Segregowanie odpadów to jedna z pierwszych prawdziwych czynności ekologicznych, które dziecko może wykonywać codziennie. Dzień Recyklingu pomaga zamienić ją w nawyk: dzieci uczą się kolorów pojemników, rozpoznają materiały, z których zrobione są rzeczy, i sortują je według cech. To praca w sferze poznawczej, bo klasyfikowanie według materiału wymaga uważnego patrzenia, dotykania i porównywania. Dzieci poznają też słowa szkło, papier, plastik, metal i odpady biologiczne. Starsze dzieci zaczynają rozumieć przyczyny i skutki, na przykład że butelka wyrzucona do lasu zostanie tam bardzo długo.

Drugi cel to postawa wobec rzeczy i świata. Dzieci uczą się, że rzeczy mają wartość, że zepsutą zabawkę czasem można naprawić, a z pudełka zrobić domek, zamiast od razu prosić o nowe. W sferze społecznej recykling to działanie wspólne: każdy wrzuca swój karton, a razem grupa zbiera pełne pudło. W sferze emocjonalnej ważne jest, żeby dzieci czuły, że mogą coś zrobić dobrze, a nie że muszą się bać o planetę. Zabawy z sortowaniem na czas, rzucaniem do celu i budowaniem z pudeł rozwijają przy okazji sferę fizyczną, czyli zręczność i koordynację.

Ciekawostki o recyklingu dla dzieci

Przeczytaj dzieciom trzy lub cztery ciekawostki na jedno spotkanie i do każdej pokaż przedmiot, o którym mowa. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, co może powstać ze starej plastikowej butelki?”.

• Każdy odpad ma swój kolor pojemnika. W Polsce papier wrzucamy do niebieskiego, metale i plastik do żółtego, szkło do zielonego, resztki jedzenia i liście do brązowego, a to, czego nie da się posegregować, do czarnego.
• Szkło można przetapiać bardzo wiele razy. Ze starego słoika może powstać nowy słoik, a potem kolejny, i szkło przy tym nie traci swoich właściwości.
• Puszki też dostają nowe życie. Aluminium z puszki po napoju da się przetopić i zrobić z niego nową puszkę albo część roweru.
• Z plastikowych butelek robi się ubrania. Butelki rozdrabnia się na płatki, z których powstają nitki, a z nich na przykład miękkie bluzy z polaru.
• Papier można przerabiać, ale nie bez końca. Za każdym razem włókna w papierze stają się krótsze, więc po kilku przeróbkach papier nie nadaje się już do kolejnej.
• Obierki mogą zamienić się w ziemię. Resztki warzyw, owoców i liście w kompostowniku rozkładają się i po pewnym czasie stają się żyzną ziemią dla roślin.
• W przyrodzie nie ma śmieci. Opadłe liście, gałązki i owoce rozkładają się i stają się pokarmem dla roślin, a problemem są dopiero rzeczy zrobione przez ludzi.
• Plastik w lesie leży bardzo, bardzo długo. Butelka wyrzucona w lesie może tam przetrwać dłużej, niż żyje człowiek, dlatego zabieramy śmieci ze sobą.
• Karton po mleku to nie papier. Ma w środku cienkie warstwy plastiku i metalu, dlatego w Polsce wrzucamy go do żółtego pojemnika, a nie do niebieskiego.
• Znak recyklingu to strzałki w kółku. Trzy strzałki goniące się nawzajem pokazują, że rzecz może krążyć i być używana wiele razy.
• Najlepszy odpad to ten, którego nie ma. Zanim coś wyrzucimy, warto pomyśleć, czy można to naprawić, oddać komuś albo wykorzystać do zabawy.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Z najmłodszymi recykling to przede wszystkim wkładanie rzeczy do właściwego pudła i poznawanie kolorów. Używaj tylko dużych, czystych opakowań: kartonów, dużych butelek z zakręconą nakrętką i rolek, bez nakrętek luzem, kapsli i niczego, co zmieści się w buzi.

Karton do niebieskiego

Przygotuj dwa duże pudła: jedno oklejone niebieskim papierem, drugie żółtym. Obok postaw kosz z gazetami, kawałkami tektury, papierowymi torbami, dużymi plastikowymi butelkami i pudełkami po jogurtach. Dzieci po kolei biorą rzecz, a ty pomagasz im zdecydować, czy to papier, czy plastik, i razem mówicie „papier do niebieskiego” albo „plastik do żółtego”. Nie poprawiaj surowo pomyłek, po prostu wspólnie przenieście rzecz do właściwego pudła. Zabawa uczy dwóch kolorów pojemników i pierwszego rozróżniania materiałów.

Szeleści czy stuka?

Włóż do kilku dużych, szczelnie zaklejonych pudełek różne czyste odpady: pognieciony papier, plastikową butelkę, karton. Dzieci potrząsają pudełkami i słuchają, a potem zaglądacie do środka i sprawdzacie, co tak szeleściło, a co stukało. Następnie dzieci dotykają każdego materiału i mówią, czy jest miękki, twardy, gładki czy szorstki. Zabawa rozwija słuch i zmysł dotyku, a przy okazji pokazuje, że rzeczy różnią się materiałem.

Pudełkowy pociąg

Zbierzcie kilka dużych kartonów, na przykład po butach albo po pieluchach, i ustawcie je w rzędzie jak wagony. Dzieci wsiadają do wagonów albo pchają je po dywanie, a pociąg rozwozi pluszaki do różnych stacji. Powiedz dzieciom, że pudło, które miało trafić do śmieci, zostało pociągiem, i to jest właśnie drugie życie rzeczy. Zabawa rozwija wyobraźnię, ćwiczy siłę i uczy zabawy przedmiotami codziennego użytku.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Trzy- i czterolatki potrafią już zapamiętać kilka kolorów pojemników i chętnie przejmują rolę pomocnika. Tu dochodzą nowe kolory i pierwsze rozmowy o tym, co dzieje się z odpadami.

Segregujemy na kolory

Przygotuj cztery pudła w kolorach niebieskim, żółtym, zielonym i brązowym oraz obrazki różnych odpadów: gazeta, butelka po wodzie, puszka, słoik, obierki z jabłka, liście. Prawdziwego szkła w tej zabawie nie używaj, bo może się stłuc, więc słoiki i butelki szklane pokazuj tylko na obrazkach. Dzieci losują obrazek, mówią, co to jest, i wrzucają go do właściwego pudła, a grupa sprawdza, czy się zgadza. Na koniec opróżnijcie pudła i policzcie, gdzie trafiło najwięcej obrazków. Zabawa utrwala kolory pojemników i uczy uzasadniania wyboru.

Co dalej z butelką?

Pokaż czystą plastikową butelkę i opowiedz jej podróż: ktoś wypił wodę, wrzucił butelkę do żółtego pojemnika, przyjechała śmieciarka, zawiozła ją do sortowni, tam butelkę pocięto na małe płatki, a z płatków zrobiono nitki na miękką bluzę. Przy każdym etapie dzieci pokazują ruchem, co się dzieje: pijemy, wrzucamy, jedziemy śmieciarką, kroimy, przędziemy. Potem opowiedzcie razem drugą historię, o słoiku. Zabawa uczy następstwa zdarzeń i pokazuje, że recykling to długa droga.

Sprzątamy łąkę

Rozłóż na podłodze zieloną chustę albo zielone szarfy jako łąkę i rozrzuć po niej czyste odpady: kartoniki, papierki, butelki plastikowe i pudełka po jogurtach. Wśród nich połóż też kilka „skarbów łąki”, czyli papierowe kwiaty, szyszki i liście. Dzieci w parach sprzątają łąkę, zbierając tylko to, co zostawili ludzie, i wrzucają odpady do odpowiednich pudeł, a kwiaty i liście zostawiają. Zabawa uczy odróżniania tego, co naturalne, od tego, co zostawił człowiek.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki mogą już przeprowadzić proste doświadczenie i wymyślać własne rozwiązania. Tu stawiamy na obserwację i twórcze myślenie.

Co zniknie w ziemi?

Weź duży przezroczysty pojemnik albo doniczkę i napełnij ją ziemią z ogrodu. Dzieci zakopują przy ściankach, tak żeby było je widać, kilka rzeczy: skórkę od banana, liść, kawałek gazety, plastikową nakrętkę i kawałek folii z opakowania. Co tydzień wspólnie sprawdzacie, co się zmieniło, i zapisujecie obserwacje rysunkiem na wspólnej karcie. Po kilku tygodniach okaże się, że skórka i liść prawie zniknęły, a plastik wygląda tak samo. Doświadczenie uczy obserwacji w czasie i tłumaczy, dlaczego plastiku nie wyrzuca się do lasu.

Drugie życie rzeczy

Przygotuj koszyk z czystymi rzeczami, które zwykle trafiają do kosza: rolki, słoiki plastikowe po kremie, pudełka, kartony po mleku, stare skarpetki. Dzieci losują jedną rzecz i wymyślają, do czego mogłaby się jeszcze przydać: rolka jako luneta, karton jako karmnik, skarpetka jako pacynka. Każdy pomysł nagradzacie brawami, a najciekawsze rysujecie na wspólnej liście. Zabawa rozwija kreatywność i uczy, że wiele rzeczy można wykorzystać ponownie, zanim trafią do recyklingu.

Wyścig segregacji

Podziel dzieci na dwie drużyny i ustaw na końcu sali po cztery pudła w kolorach pojemników dla każdej drużyny. Na starcie leżą czyste odpady albo obrazki odpadów. Na sygnał pierwsze dzieci biorą po jednej rzeczy, biegną do pudeł, wrzucają ją do właściwego koloru i wracają, przekazując zmianę kolejnej osobie. Po zakończeniu sprawdzacie razem zawartość pudeł, a punkty liczy się za poprawność, nie za szybkość. Zabawa łączy ruch z utrwalaniem zasad segregacji.

Wizyta śmieciarki

Jeśli to możliwe, umów się z firmą odbierającą odpady w twojej gminie na krótką wizytę śmieciarki pod przedszkolem albo pokaż dzieciom z okna, jak opróżniane są pojemniki. Przed wizytą dzieci przygotowują pytania, na przykład „Dokąd jedziecie z tymi śmieciami?” albo „Czy wszystko trafia w jedno miejsce?”. Po wizycie narysujcie drogę odpadów od pojemnika do sortowni. Dzieci widzą, że za każdym workiem stoi praca ludzi, a zasady segregacji mają sens.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie potrafią już liczyć, zapisywać dane i pracować nad projektem przez kilka dni. Dzień Recyklingu to dobry moment na klasowe badanie odpadów.

Detektywi klasowego kosza

Przez jeden dzień klasa zbiera wszystkie swoje odpady do jednego kosza, bez jedzenia i brudnych rzeczy. Następnego dnia uczniowie w rękawiczkach sortują zawartość według materiałów i liczą, ile jest papieru, plastiku, metalu i odpadów, których nie da się odzyskać. Wyniki zapisują w tabeli i przedstawiają na prostym wykresie słupkowym. Potem zastanawiacie się razem, czego klasa wyrzuca najwięcej i co można zmienić, na przykład używać bidonów zamiast butelek. Zajęcia uczą zbierania danych, liczenia i wyciągania wniosków.

Etykieta mówi

Przynieś kilka czystych opakowań i pokaż uczniom znaki na etykietach: trzy strzałki w kółku, znak z cyfrą w trójkącie na plastiku, symbole zachęcające do wrzucenia do kosza. Uczniowie w parach oglądają opakowania, szukają znaków i dopasowują je do opisów przygotowanych na kartkach. Na koniec każda para decyduje, do którego pojemnika trafi jej opakowanie, i uzasadnia to na podstawie etykiety. Zajęcia ćwiczą uważne czytanie i pokazują, że informacje o recyklingu są na każdym opakowaniu.

Instrukcja segregacji dla przedszkolaków

Uczniowie w grupach przygotowują ilustrowaną instrukcję dla młodszych dzieci: pięć pojemników, pięć kolorów, a przy każdym obrazki rzeczy, które do niego wrzucamy. Każda grupa odpowiada za jeden pojemnik, a na koniec składacie wszystkie strony w jedną książeczkę albo plakat. Jeśli w szkole jest oddział przedszkolny albo zerówka, uczniowie mogą przeczytać instrukcję młodszym kolegom. Zajęcia uczą pisania tekstu użytkowego i wyjaśniania czegoś innym.

Prace plastyczne

Do prac używaj tylko czystych, umytych opakowań, bez ostrych krawędzi i bez szkła. Przy nożyczkach dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.

Robot z pudełek

• pudełka różnej wielkości, rolki, kartony po soku
• taśma klejąca, klej, farby
• nakrętki na oczy i guziki robota (dla dzieci od 4 lat)

Dzieci wybierają duże pudło na tułów, mniejsze na głowę i rolki na ręce i nogi, a dorosły pomaga je skleić taśmą. Potem malują robota i doklejają mu oczy, przyciski i antenę z nakrętek albo z kolorowego papieru. Każdy robot dostaje imię i zadanie, na przykład robot sprzątający albo robot segregujący. Z robotów zróbcie wystawę „Nowe życie pudełek”.

Pojemniki w miniaturze

• pięć kartonów po mleku lub soku
• kolorowy papier: niebieski, żółty, zielony, brązowy i czarny
• klej, nożyczki (pod nadzorem dorosłego), kredki

Dorosły odcina górę kartonów, a dzieci oklejają je papierem w kolorach pojemników. Na każdym przyklejają obrazek tego, co do niego wrzucamy, narysowany albo wycięty z gazety. Gotowe mini pojemniki stają w kąciku zabaw i służą do sortowania papierków z prac plastycznych. Praca utrwala kolory i sprawia, że segregacja staje się codzienną czynnością w sali.

Kolorowy wąż z nakrętek

• kolorowe nakrętki (dla dzieci od 4 lat)
• duży arkusz tektury
• klej, flamaster

Dorosły rysuje na tekturze długiego węża albo tęczę, a dzieci przyklejają nakrętki według kolorów, tworząc wzór. Praca wymaga cierpliwości, więc dobrze rozłożyć ją na kilka dni, a każde dziecko dokleja swój fragment. Gotowy obraz pokazuje, że z drobnych odpadów można zrobić coś pięknego. Dla dzieci poniżej 4 lat tę pracę pomiń, bo nakrętki mieszczą się w buzi.

Ogródek w kartonie po mleku

• czysty karton po mleku lub soku
• ziemia, nasiona rzeżuchy, spryskiwacz z wodą
• kolorowy papier, klej, nożyczki (obsługuje dorosły)

Dorosły kładzie karton na boku i wycina w górnej ściance duże okno, tak żeby powstała podłużna skrzynka. Dzieci oklejają ją kolorowym papierem, wsypują ziemię i rozsypują na niej nasiona rzeżuchy, a potem delikatnie je spryskują. Skrzynki stają na parapecie, a dzieci codziennie sprawdzają, czy coś wyrosło, i podlewają ziemię. Po kilku dniach rzeżucha wschodzi, co przy okazji łączy Dzień Recyklingu z wiosną i pokazuje, że opakowanie może jeszcze komuś posłużyć.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Odpady mogą być też instrumentami i przyrządami do ćwiczeń. Wszystkie opakowania do zabaw ruchowych muszą być czyste, lekkie i bez ostrych brzegów.

Orkiestra z opakowań

Zróbcie z dziećmi instrumenty: grzechotki z plastikowych butelek z makaronem w środku, dobrze zakręconych i oklejonych taśmą, bębny z pudełek po lodach i kartonów oraz szuszcze z pogniecionego papieru. Najmłodszym daj tylko pudełka do bębnienia, a grzechotki z makaronem starszym dzieciom. Potem zagrajcie razem prosty rytm, a ty dyrygujesz: podniesiona ręka to głośno, opuszczona cicho, zaciśnięta pięść to cisza. Zabawa rozwija poczucie rytmu i pokazuje, że z odpadów można zrobić muzykę.

Rzut do pojemnika

Ustaw kilka pudeł w kolorach pojemników w pewnej odległości od linii startu. Dzieci dostają zgniecione kule papieru, pudełka po jogurtach i lekkie plastikowe butelki i rzucają nimi do właściwego pudła. Młodsze dzieci podchodzą bliżej, starsze rzucają z dalszej linii. Za trafienie do właściwego koloru grupa bije brawo. Zabawa ćwiczy celność i przypomina zasady segregacji.

Śmieciarka i pojemniki

Kilkoro dzieci to pojemniki, każde z szarfą w innym kolorze, a reszta grupy to odpady, które spacerują po sali przy muzyce. Gdy muzyka cichnie, mówisz na przykład „gazeta”, a dzieci biegną do dziecka z niebieską szarfą. Potem do sali wjeżdża śmieciarka, czyli ty albo wybrane dziecko, i zabiera odpady z pojemników w pociągu na koniec sali. Zabawa uczy reagowania na sygnał i utrwala kolory pojemników w ruchu.

Scenariusz zajęć na Dzień Recyklingu

Temat	Śmieć czy skarb?
Grupa wiekowa	5-6 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko zna kolory pojemników i wie, co do nich wrzucamy; rozpoznaje materiały: papier, plastik, metal, szkło, odpady biologiczne; wie, że z odpadów mogą powstać nowe rzeczy; potrafi wymyślić nowe zastosowanie dla starego przedmiotu
Pomoce	pudła w kolorach pojemników, czyste opakowania i obrazki odpadów, plastikowa butelka, bluza z polaru, szarfy w pięciu kolorach, koszyk z rzeczami do drugiego życia, taśma, farby
Przebieg	1. Powitanie (5 minut): na dywanie leży wysypany kosz czystych odpadów, a dzieci zastanawiają się, czy to śmieci, czy skarby. 2. Ciekawostki (7 minut): kolory pojemników, butelka zamieniona w bluzę, szkło przetapiane wiele razy, przed każdą pytanie. 3. Segregujemy na kolory (8 minut): sortowanie odpadów do pudeł. 4. Śmieciarka i pojemniki (6 minut): zabawa ruchowa. 5. Drugie życie rzeczy (8 minut): losowanie przedmiotów i wymyślanie ich nowych zastosowań. 6. Robot z pudełek (8 minut): praca w małych grupach. 7. Porządki (3 minuty): dzieci segregują ścinki z pracy do mini pojemników.
Zakończenie	Dzieci siadają w kole i każde kończy zdanie „Dziś do niebieskiego pojemnika wrzucę…”, a potem wybierają imię dla robota grupy.
Ewaluacja	Dzieci podnoszą szarfę w odpowiednim kolorze, gdy mówisz nazwę odpadu, na przykład gazeta, słoik, puszka, skórka od banana. Obserwuj, kto bez pomocy dopasował kolor, i kto zaproponował najwięcej pomysłów na drugie życie rzeczy.

W żłobku z tego scenariusza zostaw sortowanie do dwóch pudeł, pudełkowy pociąg i bębnienie w pudełka. W klasach 1-3 zamiast zabawy w drugie życie rzeczy przeprowadźcie badanie klasowego kosza, a pracę plastyczną zamieńcie na instrukcję segregacji dla młodszych. Doświadczenie z zakopywaniem odpadów warto zacząć właśnie w Dzień Recyklingu i obserwować przez kolejne tygodnie wiosny. Pamiętaj, żeby wszystkie opakowania do zajęć były wcześniej umyte i wysuszone.

Książki, wiersze i piosenki

Nie polecamy konkretnej książki, bo nie znamy pewnego, łatwo dostępnego polskiego tytułu dla przedszkolaków poświęconego wyłącznie recyklingowi. W wielu gminach firmy odbierające odpady i urzędy wydają jednak bezpłatne kolorowanki i broszury o segregacji dla dzieci, dopasowane do lokalnych zasad, więc warto zapytać o nie w swoim urzędzie gminy. Starsze dzieci mogą same poszukać w szkolnej bibliotece książek o ochronie przyrody i przynieść jedną do klasy. Poniżej dwie krótkie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Papier leci do niebieskiego, plastik z puszką do żółtego. Szkło zielone czeka w rządku, a obierki w brązowym, w porządku.
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Stara butelka, stary karton, nie wyrzucaj ich na darmo. Z pudła robot, z rolki smok, recykling to mądry krok.

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „18 marca obchodzimy Światowy Dzień Recyklingu. Będziemy uczyć się segregowania i budować zabawki z opakowań. Prosimy o przyniesienie kilku czystych, suchych opakowań: kartonów po soku lub mleku, rolek, pudełek i plastikowych butelek, bez szkła i puszek z ostrymi brzegami.”. Jako zadanie do domu zaproponuj rodzinne sprawdzenie, jakie pojemniki stoją przy domu dziecka, a dziecko narysuje je w odpowiednich kolorach. W klasach 1-3 uczniowie mogą przez tydzień z rodzicami liczyć, ile butelek i kartonów wyrzuca rodzina.

Chętni rodzice mogą pomóc w zbiórce surowców organizowanej przez przedszkole albo szkołę, na przykład nakrętek czy zużytych baterii, jeśli placówka ma pojemnik na baterie. Zanim ogłosisz zbiórkę, sprawdź, kto ją odbierze i na jakich zasadach, żeby nic nie zostało w sali na długie tygodnie. Rodzice pracujący w gospodarce odpadami albo w sklepie z używanymi rzeczami mogą opowiedzieć dzieciom o swojej pracy. Udział ma być dobrowolny, bez presji na nikogo.

Najczęstsze pytania