Dzień Ośmiornicy (8 października): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Światowy Dzień Ośmiornicy obchodzimy 8 października, a data wzięła się z liczby osiem: ośmiornica ma osiem ramion, a październik to w wielu językach miesiąc z „ósemką” w nazwie. To święto zupełnie nieoficjalne, ale bardzo wdzięczne w pracy z dziećmi. Ośmiornica wygląda jak stworzenie z bajki: nie ma kości, ma trzy serca i niebieską krew, zmienia kolor i ucieka, wypuszczając chmurę atramentu. Dzień ośmiornicy w przedszkolu to więc gotowy pretekst do zajęć o morzu, o liczeniu do ośmiu i o tym, jak zwierzęta się bronią i ukrywają. Dzieci słuchają takich ciekawostek z otwartymi buziami, a potem chcą je sprawdzać w zabawie.

We wpisie znajdziesz uczciwe wyjaśnienie, skąd wzięło się to święto, ciekawostki o ośmiornicach do przeczytania dzieciom oraz zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat i klasy 1-3. Do tego prace plastyczne z papieru, rolek i bibuły, zabawy ruchowe, scenariusz zajęć na około 45 minut, rymowanki i pomysły na współpracę z rodzicami. Wszystkie zabawy opisaliśmy krok po kroku, tak żeby dało się je przeprowadzić bez dodatkowego szukania. Tam, gdzie trzeba uważać, na przykład przy zabawach z wodą albo drobnymi elementami, piszemy o tym wprost.

Historia Dnia Ośmiornicy

Historia Dnia Ośmiornicy jest, jak żartują przyrodnicy, mętna jak chmura ośmiorniczego atramentu. Święto pojawia się w kalendarzach świąt nietypowych i na stronach poświęconych ochronie przyrody, ale żadna organizacja nie przyznaje się do jego założenia. Różne źródła podają różne lata i różnych pomysłodawców, a żadnej z tych wersji nie da się dziś potwierdzić. Dlatego nie podajemy tu roku ani nazwiska, bo nie chcemy przekazywać dzieciom i nauczycielom informacji, które mogą być nieprawdziwe. Pewne jest tylko to, że data 8 października jest we wszystkich kalendarzach taka sama.

Skąd właśnie ten dzień? Wyjaśnienie jest bardzo proste i dzieci od razu je rozumieją. Ośmiornica ma osiem ramion, więc jej święto przypada ósmego dnia miesiąca. Miesiąc też nie jest przypadkowy, bo po angielsku październik to October, a jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa octo, czyli osiem. W bardzo dawnym kalendarzu rzymskim, który zaczynał rok od marca, październik był właśnie ósmym miesiącem. Ta sama łacińska „ósemka” kryje się w słowie oktawa, a po angielsku ośmiornica to octopus, czyli dosłownie „ośmionoga”.

W Polsce Dzień Ośmiornicy obchodzą głównie przedszkola i szkoły, które lubią łączyć go z tematem morza i jego mieszkańców, a także niektóre akwaria i oceanaria. Ponieważ święto nie ma własnej historii, zajęcia warto oprzeć na historii samych ośmiornic w nauce. Naukowcy od dawna uważają je za jedne z najmądrzejszych zwierząt bez kręgosłupa: w akwariach potrafią odkręcać słoiki, uciekać przez małe szczeliny i rozpoznawać opiekunów. Dzień Ośmiornicy dobrze łączy się z innymi morskimi świętami z kalendarza, takimi jak Dzień Oceanów, Dzień Delfina czy Dzień Rekina. Można go też potraktować jako początek jesiennego tygodnia o morzu.

Po co obchodzić Dzień Ośmiornicy z dziećmi

Ośmiornica to wspaniały materiał do rozwoju poznawczego, bo jest zupełnie inna niż zwierzęta, które dzieci znają z podwórka. Pozwala rozmawiać o tym, że zwierzęta mają różne sposoby na przetrwanie: jedne uciekają, inne się chowają, a jeszcze inne zmieniają kolor. Liczba osiem daje okazję do ćwiczeń matematycznych, od liczenia ramion po dodawanie i porównywanie. Zabawy z wodą i kolorem pozwalają przeprowadzić pierwsze proste doświadczenia, w których dzieci obserwują, porównują i wyciągają wnioski. Starsze dzieci mogą przy okazji poznać słowa bezkręgowiec, macki czy przyssawki.

Ośmiornica pomaga też w pracy nad emocjami i relacjami. Jej sposób na strach, czyli schowanie się, zmiana koloru albo ucieczka w chmurze atramentu, to dobry punkt wyjścia do rozmowy o tym, co robimy, gdy się boimy, i gdzie szukamy bezpiecznego miejsca. W sferze fizycznej zabawy w poruszanie się jak ośmiornica ćwiczą koordynację rąk i nóg, pełzanie i płynne ruchy całego ciała. Prace plastyczne z paskami papieru ćwiczą sprawność rąk, cięcie, zwijanie i klejenie. Rozmowa o morzach i o tym, że śmieci w wodzie szkodzą zwierzętom, wprowadza z kolei pierwsze treści ekologiczne.

Ciekawostki o ośmiornicach dla dzieci

Przeczytaj dzieciom kilka ciekawostek, a przy każdej pozwól im coś sprawdzić: policzyć ramiona na obrazku, dotknąć przyssawki z gumowej zabawki do kąpieli albo przyłożyć dłoń do serca i policzyć, ile serc ma człowiek.

• Ośmiornica ma osiem ramion. Na każdym ramieniu ma mnóstwo przyssawek, którymi mocno chwyta kamienie i jedzenie.
• Ośmiornica ma trzy serca. Człowiek ma jedno serce, a ośmiornica aż trzy.
• Krew ośmiornicy jest niebieska. Nasza krew jest czerwona, a u ośmiornicy ma niebieskawy kolor.
• Ośmiornica nie ma kości. Jej ciało jest miękkie, dlatego potrafi przecisnąć się przez bardzo wąską szczelinę.
• Jedyną twardą częścią jej ciała jest dziób. Przypomina dziób papugi i ośmiornica używa go do jedzenia krabów i małży.
• Ośmiornica potrafi zmienić kolor w jednej chwili. Dzięki temu chowa się na kamieniach i w piasku tak, że trudno ją zauważyć.
• W razie niebezpieczeństwa wypuszcza atrament. Ciemna chmura w wodzie zasłania ośmiornicę, a ona w tym czasie ucieka.
• Ośmiornica jest bardzo mądra. W akwariach ośmiornice uczą się otwierać słoiki i rozwiązywać proste zagadki.
• Ośmiornice mieszkają w morzach i oceanach. Lubią kryjówki między skałami, w szczelinach i w pustych muszlach.
• Ośmiornica ma krewnych. Należą do nich kałamarnica i mątwa, które także żyją w morzu i także potrafią wypuszczać atrament.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Z najmłodszymi pracuj z dużymi, miękkimi pomocami i z ruchem całego ciała. Nie dawaj im drobnych muszelek, kamyczków ani koralików, bo łatwo trafiają do buzi, a przy zabawach z wodą dzieci są cały czas pod okiem dorosłego.

Ośmiornica się przytula

Zrób z dużej skarpety wypchanej gazetą albo z pluszaka ośmiornicę z przyszytymi mocno paskami materiału. Ośmiornica przychodzi do każdego dziecka i „przytula” je swoimi ramionami, a Ty mówisz: „Ośmiornica ma osiem rąk, a ty masz dwie”. Potem dzieci pokazują swoje ręce i przytulają ośmiornicę, oplatając ją rękami. Na koniec liczycie razem jej ramiona, dotykając po kolei każdego. Zabawa wprowadza pierwsze liczenie, uczy nazw części ciała i daje poczucie bliskości.

Morskie fale z chustą

Dzieci stoją wokół niebieskiej chusty animacyjnej, która jest morzem. Na chuście kładziesz miękką zabawkę ośmiornicę i razem robicie małe fale, żeby ośmiornica pływała, a potem wielkie fale, żeby podskakiwała. Na hasło „ośmiornica się chowa” szybko opuszczacie chustę na podłogę i zakrywacie zabawkę, a na hasło „ośmiornica wypływa” unosicie ją wysoko. Maluchy mogą też kolejno wchodzić pod uniesioną chustę jak ośmiornice do jaskini. Zabawa ćwiczy reakcję na sygnał i współpracę w grupie.

Gdzie się schowała?

Wytnij z kolorowego kartonu kilka dużych ośmiornic w różnych kolorach: czerwoną, żółtą, niebieską i zieloną. Na podłodze rozłóż duże arkusze w tych samych kolorach, które udają kamienie i wodorosty. Dzieci pomagają ośmiornicom schować się na arkuszu w ich kolorze, tak jak prawdziwa ośmiornica dopasowuje się do tła. Potem zamieniacie role: Ty chowasz ośmiornicę, a dzieci szukają, gdzie jej nie widać. Zabawa uczy nazw kolorów, dopasowywania i pokazuje w prosty sposób, na czym polega ukrywanie się zwierząt.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Trzylatki i czterolatki potrafią już liczyć do kilku, porównywać i odgrywać krótkie role, więc zabawy mogą łączyć liczenie z opowieścią.

Osiem rąk do pracy

Poproś, żeby cztery dzieci stanęły razem blisko siebie i wyciągnęły ręce przed siebie. Policzcie wspólnie wszystkie ręce, a dzieci przekonają się, że razem mają ich tyle, ile ośmiornica ramion. Potem ta „ośmiornica” dostaje zadanie: przenieść na drugą stronę sali osiem woreczków gimnastycznych tak, żeby każda ręka niosła jeden. Kolejne czwórki próbują tego samego, a reszta grupy liczy woreczki głośno. Zabawa uczy liczenia do ośmiu, współpracy i pokazuje, jak dużo może zrobić osiem rąk.

Ośmiornica w kryjówce

Przygotuj w sali kilka kryjówek: pod stolikiem przykrytym kocem, za krzesłami, w kartonie, pod chustą. Dzieci są ośmiornicami, które spokojnie pływają po sali w rytm cichej muzyki. Gdy powiesz „Uwaga, rekin płynie!”, każda ośmiornica szybko chowa się w jakiejś kryjówce, a gdy powiesz „Rekin odpłynął”, wypływa z powrotem. Po zabawie porozmawiajcie, gdzie dzieci chowają się, kiedy się boją, i kto im wtedy pomaga. Zabawa łączy ruch z rozmową o emocjach i bezpiecznych miejscach.

Przyssawki

Pokaż dzieciom zwykłą przyssawkę, na przykład od haczyka łazienkowego, i przyczep ją do gładkiej szyby albo płytki. Dzieci próbują ją oderwać i czują, jak mocno trzyma. Wyjaśnij, że ośmiornica ma na ramionach setki takich przyssawek, dzięki którym trzyma się skał i chwyta jedzenie. Potem dzieci „przyklejają się” dłońmi do podłogi i próbują się poruszać jak ośmiornica, odrywając kolejno dłonie. Przyssawkę trzyma dorosły albo dziecko pod jego okiem, a po zabawie chowasz ją do szafy. Zabawa pozwala dotknąć zjawiska, o którym mówi ciekawostka.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki są gotowe na proste doświadczenia i zadania matematyczne, więc tu ośmiornica staje się tematem małych badań.

Atramentowa ucieczka

Postaw na stole przezroczystą miskę z wodą, a na dnie połóż mały plastikowy przedmiot, który będzie ośmiornicą. Dzieci po kolei wkraplają do wody kilka kropli ciemnej farby rozrobionej z wodą albo atramentu i obserwują, jak rozlewa się chmura, która zasłania przedmiot. Porozmawiajcie, dlaczego to dobry sposób na ucieczkę przed drapieżnikiem i ile czasu ośmiornica ma na ucieczkę, zanim chmura się rozmyje. Doświadczenie wykonujecie przy stole, w fartuszkach, a po zabawie myjecie ręce. Zajęcie uczy obserwacji i formułowania wniosków.

Ile ramion w akwarium?

Narysuj na tablicy albo dużym arkuszu akwarium, a do niego dokładaj po kolei wycięte z papieru ośmiornice. Przy jednej ośmiornicy dzieci liczą osiem ramion, przy dwóch zastanawiają się, czy ramion jest więcej niż palców wszystkich rąk w grupie czwórki, a przy trzech liczą z pomocą kresek. Następnie dodaj do akwarium rozgwiazdę, która zwykle ma pięć ramion, i porównajcie, kto ma więcej. Zadania dopasuj do możliwości grupy, a liczenie wspieraj liczmanami, na przykład klockami. Zabawa ćwiczy liczenie, dodawanie i porównywanie liczebności.

Ośmiornica zmienia kolor

Przygotuj dla każdego dziecka wyciętą z białego papieru ośmiornicę oraz kilka tła: piaszczyste, skaliste, zielone jak wodorosty i niebieskie jak woda. Dzieci losują tło i kolorują swoją ośmiornicę tak, żeby jak najlepiej się na nim ukryła. Potem układacie ośmiornice na ich tłach i sprawdzacie, które najtrudniej zauważyć z drugiego końca sali. Porozmawiajcie, jakie inne zwierzęta ukrywają się w podobny sposób, na przykład zając, który zimą ma jaśniejsze futro, albo kameleon. Zabawa rozwija spostrzegawczość i uczy pojęcia kamuflażu.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie mogą już czytać krótkie teksty, porównywać informacje i pracować w grupach, więc Dzień Ośmiornicy warto zamienić w lekcję przyrody z elementami matematyki i języka.

Skąd ta ósemka?

Napisz na tablicy słowa: ośmiornica, osiem, October, octopus, oktawa. Uczniowie w parach szukają, co łączy te słowa, a potem słuchają wyjaśnienia o łacińskim słowie octo i o tym, że październik był kiedyś ósmym miesiącem roku. Następnie wypisują polskie słowa związane z liczbą osiem, na przykład ósemka, ośmiokąt, ósmy. Na koniec rozmawiacie, dlaczego to święto nie ma znanego twórcy i czemu warto sprawdzać, skąd pochodzą informacje. Zajęcia ćwiczą myślenie o języku i krytyczne podejście do informacji.

Ośmiornica czy człowiek?

Przygotuj tabelę z dwiema kolumnami: ośmiornica i człowiek, a w wierszach: liczba serc, kolor krwi, kości, liczba rąk lub ramion, miejsce życia, sposób obrony. Uczniowie wypełniają tabelę na podstawie ciekawostek, które im przeczytasz albo dasz do samodzielnego przeczytania. Potem piszą trzy zdania porównawcze, na przykład „Ośmiornica ma trzy serca, a człowiek ma jedno”. Najciekawsze zdania trafiają na klasową gazetkę. Zajęcia uczą porównywania, pracy z tabelą i budowania zdań złożonych.

Zadania z ośmioma ramionami

Przygotuj karty z zadaniami tekstowymi, na przykład: „W akwarium pływają dwie ośmiornice. Ile mają razem ramion?”, „Ośmiornica złapała ramionami trzy kraby, a pozostałymi trzyma się skały. Iloma ramionami się trzyma?”, „Ile ramion mają cztery ośmiornice?”. Młodsi uczniowie rozwiązują zadania z rysunkiem, starsi zapisują działania. Na koniec uczniowie w parach układają własne zadanie o ośmiornicach i wymieniają się nim z sąsiadami. Zajęcia ćwiczą dodawanie, odejmowanie, mnożenie przez osiem i czytanie ze zrozumieniem.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym paski i elementy wycinasz wcześniej sama.

Ośmiornica z papierowego talerzyka

• papierowy talerzyk
• osiem pasków kolorowego papieru albo bibuły
• farby, klej, kredki

Dzieci malują talerzyk na wybrany kolor, na przykład czerwony, fioletowy albo pomarańczowy. Po wyschnięciu przyklejają od spodu osiem pasków jako ramiona, licząc każdy głośno. Na ramionach mogą narysować kółka przyssawek, a na talerzyku oczy i uśmiech. Paski z bibuły falują przy ruchu, więc ośmiornicę można zawiesić pod sufitem. Dwulatkom wystarczy przykleić gotowe paski i domalować oczy palcem.

Ośmiornica z rolki

• rolka po papierze toaletowym
• farba plakatowa
• nożyczki, kredki, klej

Dziecko maluje rolkę i zostawia ją do wyschnięcia. Następnie dorosły albo starsze dziecko nacina dolną połowę rolki na osiem pasków, a dziecko zawija je na ołówku, tak żeby się skręciły jak ramiona. Na górze dzieci rysują albo doklejają oczy. Gotowe ośmiornice stoją na stole jak w akwarium. Praca ćwiczy liczenie, cięcie po linii i precyzję palców.

Podwodny świat w stylu atramentu

• kartka z bloku technicznego
• kredki świecowe
• rozwodniona granatowa albo czarna farba, szeroki pędzel

Dzieci rysują jasnymi kredkami świecowymi ośmiornicę, ryby, wodorosty i muszle, mocno przyciskając kredki. Potem malują całą kartkę rozwodnioną ciemną farbą. Farba nie przyjmuje się na kredce, więc rysunek wyłania się z ciemnej wody jak ośmiornica z chmury atramentu. Dzieci są zachwycone tym efektem, a przy okazji uczą się, że wosk odpycha wodę. To praca dla dzieci od 4 lat.

Wspólne akwarium

• duży arkusz niebieskiego papieru
• bibuła, kolorowy papier, gazety
• farby, klej, nożyczki

Na dużym arkuszu cała grupa tworzy podwodny świat. Jedne dzieci wyklejają dno z pomiętej gazety, inne robią wodorosty z pasków zielonej bibuły, a jeszcze inne dodają ryby i ośmiornice z poprzednich prac. Każde dziecko dokłada coś swojego. Gotowe akwarium zawieście w holu przedszkola i podpiszcie je „Dzień Ośmiornicy w przedszkolu”. Praca integruje grupę i podsumowuje cały dzień.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Ośmiornica porusza się zupełnie inaczej niż większość zwierząt, więc zabawy ruchowe dają dzieciom szansę spróbować nowych ruchów.

Ośmiornica łapie rybki

Na środku sali stoi ośmiornica, a pozostałe dzieci to rybki, które stoją pod jedną ścianą. Na hasło „Rybki, płyńcie!” przebiegają na drugą stronę sali, a ośmiornica próbuje je dotknąć. Złapana rybka staje się wodorostem: stoi w miejscu i macha rękami, próbując dotknąć przepływające rybki, ale nie może ruszyć nóg. Z każdą rundą wodorostów przybywa, a zabawa kończy się, gdy zostanie ostatnia rybka, która zostaje nową ośmiornicą. Zabawa rozwija szybkość, zwinność i orientację w przestrzeni.

Taniec ośmiu ramion

Dzieci stają parami, jedno za drugim, tak żeby wszystkie ręce były widoczne z przodu. Przy spokojnej muzyce para próbuje poruszać czterema rękami jak ośmiornica ramionami: falująco, raz w górę, raz w dół, raz na boki. Potem łączą się dwie pary i tworzą ośmiornicę z ośmioma ramionami, która musi razem przepłynąć przez salę, nie rozdzielając się. Zmieniaj tempo muzyki, żeby ośmiornice płynęły wolno albo szybko. Zabawa uczy współpracy, koordynacji i wyrażania muzyki ruchem.

Chmura atramentu

Dzieci poruszają się po sali jak ośmiornice przy dźwiękach bębenka. Gdy przestajesz grać i unosisz ciemną chustę albo szal, to znak, że pojawiła się chmura atramentu: wszystkie dzieci muszą szybko przykucnąć i zamknąć oczy, jakby nic nie widziały. Liczysz powoli do pięciu, a potem chmura się rozwiewa i ośmiornice pływają dalej. Z czasem skracaj lub wydłużaj czas chmury, żeby dzieci ćwiczyły czekanie w bezruchu. Zabawa ćwiczy reakcję na sygnał i uspokaja grupę po bardziej dynamicznych zabawach.

Scenariusz zajęć na Dzień Ośmiornicy w przedszkolu

Temat	Osiem ramion i trzy serca
Grupa wiekowa	5-6 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko liczy do ośmiu i porównuje liczebność; wymienia trzy sposoby obrony ośmiornicy; wie, gdzie żyją ośmiornice; wyjaśnia, skąd wzięła się data 8 października
Pomoce	duży obrazek ośmiornicy, przezroczysta miska z wodą i ciemna farba, przyssawka, papierowe ośmiornice i kolorowe tła, niebieska chusta animacyjna, woreczki gimnastyczne, papierowe talerzyki i paski papieru
Przebieg	1. Powitanie (5 minut): witacie się, machając rękami jak ośmiornica ramionami. 2. Skąd ta data? (5 minut): liczenie ramion na obrazku i krótko o ósemce w nazwie października. 3. Ciekawostki (7 minut): trzy serca, niebieska krew, brak kości, dziób, a przy każdej pytanie do dzieci. 4. Atramentowa ucieczka (7 minut): doświadczenie z wodą i farbą. 5. Ośmiornica zmienia kolor (8 minut): kolorowanie ośmiornic dopasowanych do tła. 6. Ośmiornica łapie rybki (7 minut): zabawa ruchowa. 7. Ośmiornica z talerzyka (6 minut): przyklejanie ośmiu ramion i liczenie ich na głos.
Zakończenie	W kole dzieci trzymają swoje ośmiornice i kończą zdanie: „Najbardziej zdziwiło mnie, że ośmiornica…”, a potem zanoszą prace do wspólnego akwarium.
Ewaluacja	Dzieci pokazują liczbę na palcach w odpowiedzi na pytania: ile ramion ma ośmiornica, ile ma serc, ile kości. Obserwuj, kto samodzielnie wymienił sposób obrony ośmiornicy.

Jeśli w okolicy jest akwarium, oceanarium albo ogród zoologiczny z akwariami morskimi, zapytaj, czy mają ośmiornicę i czy prowadzą zajęcia dla przedszkoli. Wycieczkę trzeba zaplanować wcześniej, bo takie miejsca bywają oblegane, a ośmiornice często chowają się w kryjówkach i nie zawsze je widać. Zamiast wycieczki możesz pokazać dzieciom krótki film przyrodniczy o ośmiornicy, który wcześniej obejrzysz sama, żeby sprawdzić, czy nie ma w nim scen polowania, które mogą przestraszyć najmłodszych. Po filmie porozmawiajcie, co dzieci zauważyły. Nawet dwie minuty nagrania zmiany koloru robią na dzieciach ogromne wrażenie.

Książki, wiersze i piosenki

Nie znamy polskiej książki dla dzieci poświęconej ośmiornicy, której tytuł i autora moglibyśmy tu podać z pełną pewnością, dlatego zamiast listy lektur proponujemy rozwiązanie praktyczne. Zajrzyj do działu z atlasami i encyklopediami przyrodniczymi dla dzieci w bibliotece przedszkola albo w najbliższej bibliotece publicznej i poszukaj rozdziału o mieszkańcach mórz. Takie książki mają zwykle duże zdjęcia ośmiornic i ich krewnych, które warto pokazać dzieciom przy ciekawostkach. Do słuchania możesz wykorzystać spokojną muzykę kojarzącą się z wodą, na przykład „Akwarium” z „Karnawału zwierząt” Camille’a Saint-Saënsa, przy którym dzieci płyną po sali jak ośmiornice. Poniżej dwie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz wykorzystywać w grupie bez ograniczeń.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Raz, dwa, trzy i cztery, macham ramion parą czterech. Pięć, sześć, siedem, osiem, ośmiornica płynie w jesień.
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Trzy serduszka, krew niebieska, w skalnej szparze ciepło mieszka. Gdy się boi, barwy zmienia i znika nam, do widzenia!

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „8 października obchodzimy Dzień Ośmiornicy. Będziemy poznawać mieszkańców mórz, liczyć do ośmiu i przeprowadzać proste doświadczenia z wodą. Prosimy, aby dzieci przyszły w czymś niebieskim albo w kolorze ośmiornicy, a chętnie przyjmiemy też czyste rolki po papierze i papierowe talerzyki.”. Jako zadanie do domu zaproponuj wspólne policzenie z dzieckiem, ile przedmiotów w domu ma osiem elementów, na przykład nogi krzeseł przy stole albo kółka w zabawkach. W klasach 1-3 uczniowie mogą poszukać z rodzicem w książce albo atlasie jednej ciekawostki o zwierzęciu morskim i przynieść ją zapisaną na kartce.

Jeśli ktoś z rodziców był nad morzem i ma zdjęcia z akwarium albo z nurkowania, możesz poprosić o ich przesłanie i pokazać je dzieciom. Rodzice mogą też pomóc w przygotowaniu wspólnego akwarium, przynosząc stare gazety, bibułę albo resztki kolorowego papieru. Warto przy okazji przypomnieć o zasadzie, że muszelki i kamyczki przywiezione z wakacji nie są zabawkami dla najmłodszego rodzeństwa. Udział jest dobrowolny, a dzieci, które nic nie przyniosą, korzystają z materiałów z przedszkolnej szafy. Najważniejsze, żeby dziecko opowiedziało w domu, czego się dowiedziało o ośmiornicy.

Najczęstsze pytania