Międzynarodowy Dzień Łamańców Językowych (druga niedziela listopada): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Autorka:

data święta

Międzynarodowy Dzień Łamańców Językowych przypada w drugą niedzielę listopada, więc co roku wypada w inny dzień miesiąca: w 2026 roku 8 listopada, w 2027 roku 14 listopada, a w 2028 roku 12 listopada. Ponieważ to niedziela, w przedszkolu i szkole świętuje się zwykle w piątek przed nią albo w poniedziałek po niej. Dzień łamańców językowych w przedszkolu to jedna z najweselszych okazji w roku, bo pomyłki są w nim mile widziane, a każda wywołuje śmiech. Pod tą zabawą kryje się jednak poważna praca: ćwiczenie wyraźnej mowy, słuchu i pamięci. Łamańce lubią logopedzi, aktorzy i spikerzy radiowi, a dzieci kochają je za to, że brzmią jak zagadka dla języka.

We wpisie znajdziesz to, co wiadomo o pochodzeniu święta, krótką historię łamańców, ciekawostki do przeczytania dzieciom i zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat i klasy 1-3. Są też prace plastyczne, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, sprawdzone tytuły książek, własne łamańce serwisu i pomysły na współpracę z rodzicami. Łamańce w zabawach napisaliśmy sami albo sięgnęliśmy po krótkie zdania ludowe, które krążą po Polsce od pokoleń. Każdą zabawę opisaliśmy tak, żeby dało się ją przeprowadzić od razu.

W skrócie

  • Data: druga niedziela listopada: 8 listopada 2026, 14 listopada 2027, 12 listopada 2028. W placówce najlepiej świętować w piątek przed albo w poniedziałek po.
  • Zasięg: święto nieoficjalne, znane głównie z kalendarzy amerykańskich, w Polsce obchodzone przez przedszkola, szkoły i logopedów.
  • Od kiedy: dokładny początek i pomysłodawca nie są pewnie udokumentowani.
  • Wiek: zabawy dla dzieci od 2 lat do klasy 3.
  • Czego potrzebujesz: karty z łamańcami, obrazki, bębenek, piłka, lustro, papierowe talerzyki, kredki, klej, szarfy.

Historia Dnia Łamańców Językowych

Międzynarodowy Dzień Łamańców Językowych (International Tongue Twister Day) jest znany przede wszystkim z amerykańskich kalendarzy świąt nietypowych, które podają, że obchodzi się go w drugą niedzielę listopada. Nie udało nam się pewnie ustalić, kto i w którym roku go wymyślił, bo źródła albo tego nie podają, albo powtarzają informacje, których nie da się sprawdzić. Dlatego nie będziemy tu zgadywać. Do Polski święto trafiło przez internetowe kalendarze świąt nietypowych, z których korzystają przedszkola i szkoły. Pewne jest za to, że łamańce językowe są dużo starsze od samego święta i znają je chyba wszystkie języki świata.

W języku angielskim jednym z najsłynniejszych łamańców jest wierszyk o Piotrze Pieprzu, czyli Peterze Piperze, który zbierał marynowaną paprykę. Ukazał się drukiem w 1813 roku w książeczce dla dzieci, która uczyła poprawnej wymowy, więc już ponad dwieście lat temu łamańce traktowano jako ćwiczenie dla dzieci, a nie tylko żart. W Polsce najbardziej znany łamaniec pochodzi z wiersza Jana Brzechwy „Chrząszcz”, w którym bohaterem jest chrząszcz z miasteczka Szczebrzeszyn. To zdanie stało się tak popularne, że w Szczebrzeszynie stoi dziś pomnik chrząszcza, a obcokrajowcy uczący się polskiego słyszą je jako sprawdzian swojej wymowy. Obok niego krążą krótkie łamańce ludowe, na przykład o stole z powyłamywanymi nogami albo o tym, czy tata czyta cytaty Tacyta.

Łamańce od dawna wykorzystuje się w pracy nad mową. Logopedzi ćwiczą nimi trudne głoski z dziećmi, aktorzy rozgrzewają aparat mowy przed spektaklem, a dziennikarze radiowi i telewizyjni ćwiczą dykcję, czyli wyraźne mówienie. W Polsce nauczyciele sięgają po łamańce przy okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego, Dnia Poezji i właśnie tego listopadowego święta. W przedszkolach i szkołach organizuje się tego dnia turnieje łamańców, zabawy logopedyczne i konkursy na najzabawniejszy własny łamaniec.

Po co obchodzić Dzień Łamańców Językowych z dziećmi

Łamańce to gimnastyka dla języka, warg i oddechu, czyli dla całego aparatu mowy. Dziecko, które powtarza zdanie pełne podobnych głosek, uczy się szybko zmieniać ułożenie języka i słyszeć różnicę między dźwiękami, na przykład między „s”, „sz” i „ś”. To bezpośrednio wspiera rozwój mowy i słuchu fonemowego, który jest potrzebny do nauki czytania i pisania. Powtarzanie coraz dłuższych zdań ćwiczy też pamięć słuchową i uwagę. Dla dzieci z wadami wymowy łamańce są przyjemniejszą formą ćwiczeń niż zwykłe powtarzanie sylab, ale zawsze dobieramy je do możliwości dziecka.

Równie ważna jest sfera emocjonalna i społeczna. Przy łamańcach mylą się wszyscy, także nauczyciel, więc dzieci uczą się, że pomyłka nie jest porażką, tylko częścią zabawy. To dobry moment, żeby wzmocnić odwagę mówienia przed grupą u dzieci nieśmiałych. Wspólny śmiech buduje dobrą atmosferę, a zasada „śmiejemy się z łamańca, nie z kolegi” uczy życzliwości. Starsze dzieci, które tworzą własne łamańce, ćwiczą kreatywność, dobierają słowa i bawią się językiem, co rozwija myślenie i bogaci słownictwo.

Ciekawostki o łamańcach językowych dla dzieci

Ciekawostki przeczytaj w dwóch, trzech porcjach. Po każdej możesz poprosić dzieci, żeby spróbowały powiedzieć krótki łamaniec, najpierw wolno, a potem szybciej.

  • Łamańce są w każdym języku. Mają je Anglicy, Niemcy, Czesi, Hiszpanie i Japończycy. Każdy naród ma zdania, które trudno wymówić właśnie w jego języku.
  • Łamaniec jest trudny, bo podobne głoski stoją obok siebie. Język musi bardzo szybko zmieniać miejsce w buzi i łatwo się zaplątuje.
  • Polski język jest dla obcokrajowców wyjątkowo trudny. Mamy wiele głosek szumiących i syczących, takich jak sz, cz, ż, rz, ś, ć, a do tego zbitki kilku spółgłosek obok siebie.
  • Szczebrzeszyn to prawdziwe miasteczko. Leży na Lubelszczyźnie, a na jego rynku stoi pomnik chrząszcza, bohatera słynnego wiersza Jana Brzechwy.
  • Ponad dwieście lat temu wydano książeczkę z łamańcami dla dzieci. Była po angielsku i miała uczyć poprawnej wymowy.
  • Łamańce ćwiczą aktorzy i spikerzy radiowi. Robią to przed występem, żeby mówić wyraźnie i nie przekręcać słów.
  • Logopeda używa łamańców jak przyrządów gimnastycznych. Dobiera je tak, żeby ćwiczyć jedną trudną głoskę, na przykład „r” albo „sz”.
  • Łamaniec najpierw mówi się wolno. Dopiero gdy wychodzi bezbłędnie, można przyspieszać. Kto zaczyna od szybkiego tempa, myli się najczęściej.
  • Łamańce można wymyślać samemu. Wystarczy wybrać słowa zaczynające się na tę samą głoskę i ułożyć z nich śmieszne zdanie.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Dwulatki i trzylatki nie powtarzają jeszcze całych zdań, więc łamańce zamieniamy na proste sylaby, odgłosy i rytm. Liczy się radość z dźwięku i ruch buzi, a nie poprawność. Wszystkie pomoce są duże, a zabawy krótkie, po kilka minut.

Echo w tunelu

Przygotuj dużą tubę z kartonu, na przykład rolkę po folii albo zwinięty i sklejony brystol. Mówisz do tuby krótką sylabę, na przykład „pa”, „ma” albo „ba”, a dziecko przykłada ucho do drugiego końca, słucha i odpowiada jak echo. Potem zamieniacie się rolami i to dziecko mówi do tuby, a ty odpowiadasz. Stopniowo wydłużaj ciągi: „pa-pa”, „pa-pa-pa”, „ma-pa”. Zabawa ćwiczy uważne słuchanie, powtarzanie sylab i kolejność w rozmowie, a tuba bardzo ciekawi maluchy.

Zwierzęca karuzela

Przygotuj duże obrazki zwierząt: kura, kaczka, krowa, kot, pies, żaba. Pokazujesz je w coraz szybszym tempie, a dzieci odpowiadają odgłosem: „ko-ko”, „kwa-kwa”, „muuu”, „miau”, „hau”, „kum-kum”. Na koniec układasz dwa obrazki obok siebie i dzieci mówią oba odgłosy po kolei, na przykład „kwa-kwa, ko-ko”. To pierwszy, maleńki łamaniec, bo język szybko przechodzi z jednego dźwięku na drugi. Zabawa ćwiczy wargi i język, uczy nazw zwierząt i reagowania na obrazek.

Bębenek mówi pa-ta-ka

Usiądź z dziećmi w kole z bębenkiem. Uderzasz w bębenek trzy razy i mówisz „pa-ta-ka”, a dzieci powtarzają sylaby i klaszczą w kolana. Potem grasz wolno jak ślimak i szybko jak mrówka, a dzieci dopasowują tempo mówienia do bębenka. Na hasło „cisza” wszyscy kładą palec na ustach. Zabawa ćwiczy przechodzenie języka i warg z przodu do tyłu buzi, poczucie rytmu i reagowanie na sygnał.

Zabawy dla 3- i 4-latków

Trzy- i czterolatki powtarzają już krótkie zdania, ale łatwo się zniechęcają, gdy coś nie wychodzi. Dlatego łamańce w tej grupie są krótkie, a nagrodą jest wspólny śmiech, nie wygrana.

Wolno jak żółw, szybko jak zając

Przygotuj dwa duże obrazki: żółwia i zająca. Uczysz dzieci krótkiego łamańca serwisu, na przykład „Kasia kroi kolorowe kanapki”. Gdy podnosisz żółwia, wszyscy mówią łamaniec bardzo wolno, wyraźnie, przeciągając głoski, a gdy podnosisz zająca, mówią go szybko. Zmieniaj obrazki coraz częściej, czasem pokaż oba naraz, a wtedy połowa grupy mówi wolno, a połowa szybko. Zabawa uczy panowania nad tempem mowy i pokazuje, że wolne mówienie pomaga się nie pomylić.

Łamaniec na raty

Wybierz łamaniec z czterech, pięciu słów, na przykład „Szymek szuka szarej szczotki”. Każde z kilkorga dzieci dostaje jedno słowo i obrazek, który mu podpowiada, a dzieci stają w rzędzie w kolejności słów. Mówią swoje słowa po kolei, jak pociąg, a potem coraz szybciej, aż łamaniec brzmi jak jedno zdanie. Na koniec cała grupa mówi go razem. Zabawa pozwala każdemu dziecku poradzić sobie z jednym trudnym słowem i uczy współpracy oraz słuchania innych.

Pudełko pełne szumu

Do pudełka włóż kilka dużych przedmiotów albo obrazków, w których nazwach słychać „sz” i „cz”: szalik, szczotka, czapka, szyszka, czajnik, kaczka. Dzieci po kolei wyjmują przedmiot i wyraźnie go nazywają, a potem razem mówicie dwie nazwy jednym tchem, na przykład „szalik, czapka, szalik, czapka”. Dopilnuj, żeby szyszki i inne przedmioty były na tyle duże, żeby nie mieściły się w buzi. Zabawa ćwiczy głoski szumiące, wzbogaca słownictwo i jest przygotowaniem do dłuższych łamańców.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki są gotowe na prawdziwe łamańce, zabawy z regułami i pierwsze próby tworzenia własnych zdań.

Łamaniec w obrazkach

Narysuj na kartkach obrazki do łamańca serwisu „Trzy tłuste trzmiele tańczą w trawie”: cyfrę trzy, grubego trzmiela, tańczące postaci i trawę. Pomieszaj kartki i poproś dzieci, żeby ułożyły je w takiej kolejności, w jakiej słyszą słowa, gdy mówisz łamaniec. Potem dzieci „czytają” łamaniec z obrazków, najpierw razem, a potem pojedynczo. Przygotuj dwa, trzy takie zestawy i pozwól grupom wymienić się nimi. Zabawa łączy mowę z pamięcią wzrokową i przygotowuje do czytania od lewej do prawej.

Fabryka łamańców

Na stole połóż kilkanaście obrazków przedmiotów i zwierząt zaczynających się na tę samą głoskę, na przykład na „k”: kot, kura, kapusta, koło, kubek, kredka, korona. Dzieci w trójkach wybierają trzy, cztery obrazki i układają z nich śmieszne zdanie, na przykład „Kot w koronie kupił kubek kapusty”. Ty zapisujesz zdania na dużym arkuszu, a każda grupa mówi swój łamaniec pozostałym. Grupa może też przyznać nagrodę „za najśmieszniejszy łamaniec”. Zabawa rozwija słuch fonemowy, kreatywność i umiejętność budowania zdań.

Łamaniec z piłką

Dzieci siedzą w kole, a ty trzymasz piłkę. Mówisz pierwsze słowo łamańca i podajesz piłkę dziecku obok, które mówi drugie słowo, i tak dalej, aż łamaniec się skończy, a następne dziecko zaczyna od początku. Wybierz łamaniec ludowy „Stół z powyłamywanymi nogami” albo łamaniec serwisu „Czarny czajnik czeka cicho”. Po kilku rundach przyspieszcie podawanie piłki. Zabawa ćwiczy koncentrację, pamięć słuchową i zręczność rąk.

Szeptany łamaniec

Dzieci siadają w rzędzie. Pierwszemu dziecku szepczesz do ucha krótki łamaniec, ono przekazuje go szeptem następnemu, i tak dalej aż do końca rzędu. Ostatnie dziecko mówi głośno, co usłyszało, a ty porównujesz to z wersją pierwotną. Zwykle wychodzi coś bardzo zabawnego, co jest świetnym pretekstem do rozmowy, dlaczego tak się stało: podobne głoski łatwo pomylić, zwłaszcza szeptem. Zabawa uczy uważnego słuchania i wyraźnego mówienia.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie czytają i piszą, więc łamańce mogą stać się materiałem do ćwiczeń z języka polskiego, pracy w grupie i małego turnieju.

Detektyw głosek

Napisz na tablicy trzy łamańce: ludowy „Czy tata czyta cytaty Tacyta?” oraz dwa łamańce serwisu: „Sześć szarych szczotek szoruje szafę” i „Trzy tłuste trzmiele tańczą w trawie”. Uczniowie w parach szukają, która głoska lub zbitka powtarza się w każdym zdaniu najczęściej, podkreślają ją kolorem i liczą wystąpienia. Potem porównujecie wyniki i zastanawiacie się, dlaczego właśnie te głoski plączą język. Zajęcia ćwiczą analizę głoskową i literową, czytanie ze zrozumieniem i liczenie.

Turniej łamańców z regulaminem

Razem z uczniami ustalcie regulamin turnieju. Zaproponuj, żeby liczyła się wyraźność, a nie tylko szybkość, i żeby za śmiech z kolegi odejmować punkt. Wybierzcie jury z trzech osób, które ocenia na kartach od jednej do trzech gwiazdek, a każdy uczestnik losuje łamaniec z koperty i ma minutę na przećwiczenie. Turniej można zakończyć dyplomami w kilku kategoriach, na przykład „najwyraźniejszy”, „najodważniejszy” i „najśmieszniejsza pomyłka”. Zajęcia uczą wystąpień przed grupą, oceniania według kryteriów i zdrowej rywalizacji.

Łamańce z różnych języków

Opowiedz uczniom, że łamańce są w każdym języku, i powiedz im angielski łamaniec o Peterze Piperze, który ma ponad dwieście lat. Jeśli w klasie są dzieci, które mówią w domu w innym języku, poproś je, żeby nauczyły kolegów krótkiego łamańca z tego języka. Uczniowie próbują powtórzyć obce łamańce i porównują, które głoski sprawiają im trudność, a które są łatwe. Na koniec zastanówcie się, który polski łamaniec byłby najtrudniejszy dla cudzoziemca, i dlaczego. Zajęcia budzą ciekawość innych języków i szacunek dla kolegów, którzy mówią więcej niż jednym językiem.

Mój własny łamaniec

Uczniowie wybierają jedną głoskę lub zbitkę, na przykład „cz”, „rz”, „str” albo „pr”, i wypisują jak najwięcej słów z nią w środku albo na początku. Z tych słów układają jedno lub dwa zdania, które mają sens, nawet jeśli bardzo śmieszny. Potem zamieniają się łamańcami z kolegą z ławki i sprawdzają, czy rzeczywiście plączą język. Najlepsze łamańce przepisują starannie i trafiają do klasowej książeczki. Zajęcia ćwiczą słownictwo, ortografię i pisanie zdań.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami i zszywaczem dzieci pracują pod nadzorem dorosłego. Najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.

Buzia z ruchomym językiem

  • papierowy talerzyk
  • czerwony pasek papieru na język, różowy papier na wargi
  • kredki, klej, nożyczki (dorosły nacina talerzyk)

Dorosły nacina na środku talerzyka szparę, która będzie ustami. Dzieci rysują oczy, nos i włosy, naklejają wargi wokół szpary, a przez szparę przewlekają czerwony pasek, który można wysuwać i chować. Buzia przyda się do pokazywania, gdzie jest język przy różnych głoskach. Z pomocą dorosłego taką buzię zrobią nawet trzylatki.

Chrząszcz w trzcinie

  • zielony i brązowy papier, paski bibuły
  • czarna i brązowa plastelina
  • karton, klej, kredki

Dzieci wycinają albo wydzierają z zielonego papieru wysokie, wąskie liście trzciny i przyklejają je pionowo na kartonie, dodając paski bibuły. Z plasteliny lepią chrząszcza: owalny tułów, małą głowę i sześć nóżek z cienkich wałeczków, a potem przyciskają go do kartonu między trzcinami. Przy pracy opowiedz, że w Szczebrzeszynie stoi pomnik chrząszcza. Starsze dzieci mogą podpisać pracę łamańcem, który znają.

Książeczka łamańców

  • kilka kartek A4 złożonych na pół i zszytych (zszywa dorosły)
  • kredki, flamastry
  • łamańce zapisane przez nauczyciela lub uczniów

Przedszkolaki rysują ilustracje do łamańców, które nauczyciel zapisuje im na dole strony, a uczniowie klas 1-3 sami wpisują łamańce i je ilustrują. Na okładce dzieci rysują zaplątany język i piszą tytuł. Książeczka wędruje potem do domu, żeby dziecko mogło przećwiczyć łamańce z rodzicami. To pamiątka po święcie i dobre ćwiczenie dla logopedy.

Plątanina z włóczki i papieru

  • kolorowa kartka
  • kawałki grubej włóczki
  • klej typu wikol, kredki

Dzieci rysują na kartce dużą buzię z otwartymi ustami, a z ust wyklejają włóczką plątaninę, czyli „zaplątany język”. Włóczkę układają w pętle i zawijasy, a na końcu każdej pętli rysują literę albo obrazek z łamańca. Praca pokazuje, co dzieje się z językiem, gdy mówimy łamaniec za szybko. Włóczka leży płasko na kartce, a kawałki są krótkie, więc praca jest bezpieczna, ale najmłodszych pilnuj, żeby nie owijali włóczki wokół palców ani szyi.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Łamańce świetnie łączą się z ruchem, bo rytm kroków pomaga utrzymać tempo mówienia.

Łamaniec w marszu

Dzieci maszerują po sali w rytmie bębenka i przy każdym kroku mówią jedną sylabę łamańca serwisu „Ma-ma Ma-ry-sia ma-lu-je ma-ki”. Gdy bębenek zwalnia, zwalnia marsz i mowa, gdy przyspiesza, przyspiesza wszystko. Na mocne uderzenie dzieci zatrzymują się i mówią cały łamaniec w miejscu. Zabawa uczy dzielenia na sylaby, koordynacji ruchu z mową i reagowania na zmiany tempa.

Stop na trudnej głosce

Dzieci poruszają się swobodnie przy muzyce. Gdy muzyka cichnie, mówisz słowo, a dzieci nasłuchują: jeśli słyszą w nim „sz”, stają na jednej nodze, jeśli „s”, przysiadają, a jeśli „ś”, podnoszą ręce. Zacznij od prostych słów, na przykład „szafa”, „sok”, „śnieg”, a potem dodaj słowa z dwiema głoskami. Zabawa ćwiczy słuch fonemowy i równowagę, a dzieci nie zauważają, że właśnie robią ćwiczenie logopedyczne.

Łamańcowy kanon

Ucz dzieci krótkiego łamańca na wymyśloną melodię albo rytmicznie, jak rap. Gdy wszyscy go znają, podziel grupę na dwie części: pierwsza zaczyna, a druga wchodzi z tym samym łamańcem po kilku słowach. Przy pierwszych próbach dyryguj gestem i pomagaj tej grupie, która się gubi. Na koniec cała grupa mówi łamaniec szeptem, normalnie i bardzo głośno. Zabawa rozwija słuch muzyczny, koncentrację i współdziałanie w grupie.

Scenariusz zajęć na Dzień Łamańców Językowych

TematPlączemy języki, ale mówimy wyraźnie
Grupa wiekowa5-6 lat
Czasokoło 45 minut
Celedziecko powtarza krótki łamaniec wolno i wyraźnie; słyszy różnicę między głoskami „s”, „sz” i „ś”; układa własne zdanie ze słów na tę samą głoskę; wie, że pomyłka jest częścią nauki
Pomocelustro, obrazki żółwia i zająca, obrazki do zabawy „Fabryka łamańców”, piłka, bębenek, duży arkusz papieru i flamaster, buzie z ruchomym językiem
Przebieg1. Powitanie (5 minut): mówisz łamaniec bardzo szybko i specjalnie się mylisz, dzieci zgadują, co to za zabawa i dlaczego się pomyliłaś.
2. Rozgrzewka buzi (5 minut): przed lustrem dzieci wysuwają język, uśmiechają się szeroko, robią dzióbek i dmuchają, a buzie z ruchomym językiem pokazują ruchy.
3. Wolno jak żółw, szybko jak zając (7 minut): nauka łamańca w różnym tempie.
4. Stop na trudnej głosce (6 minut): zabawa ruchowa z rozpoznawaniem głosek.
5. Fabryka łamańców (12 minut): praca w trójkach, zapisywanie zdań na arkuszu i prezentacja.
6. Łamaniec z piłką (6 minut): przekazywanie łamańca słowo po słowie.
7. Wspólny łamaniec (4 minuty): cała grupa wybiera najśmieszniejszy łamaniec dnia i mówi go szeptem, normalnie i głośno.
ZakończenieKażde dziecko kończy zdanie „Najtrudniej było mi powiedzieć…” albo „Najbardziej śmieszył mnie łamaniec o…”, a arkusz z łamańcami grupy wisi w sali przez cały tydzień.
EwaluacjaDzieci pokazują żółwia albo zająca z obrazka, odpowiadając na pytanie, w jakim tempie najłatwiej powiedzieć łamaniec bez błędu. Obserwuj, które dziecko odróżnia „s”, „sz” i „ś” bez podpowiedzi i kto miał odwagę powiedzieć łamaniec sam.

Jeśli w grupie są dzieci pod opieką logopedy, zapytaj go wcześniej, jakie głoski są dla nich teraz ćwiczone, a jakich lepiej nie utrwalać. Dziecko, które jeszcze nie wymawia „sz” albo „r”, nie powinno być wystawiane na publiczne próby z łamańcem pełnym tej głoski, bo to może je zawstydzić. Daj mu łamaniec z głoskami, które już opanowało, albo rolę jurora. Dobrze poprowadzony dzień łamańców językowych w przedszkolu ma być dla każdego dziecka zabawą, a nie sprawdzianem.

Książki, wiersze i piosenki

Najbardziej znanym polskim wierszem, który działa jak łamaniec, jest „Chrząszcz” Jana Brzechwy, a po zajęciach warto przeczytać go dzieciom w całości z książki. Na półce w sali przydadzą się też zbiory Małgorzaty Strzałkowskiej, autorki wielu wierszy do ćwiczeń językowych, w tym tomików „Wierszyki łamiące języki” i „Pejzaż z gżegżółką”. Z tych książek wybieraj krótkie utwory i czytaj je powoli, z przesadną artykulacją, a dzieci niech powtarzają najtrudniejsze słowa. Poniżej łamańce i rymowanka napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

  • Łamańce serwisu dzien.edu.pl: Sześć szarych szczotek szoruje szafę. Trzy tłuste trzmiele tańczą w trawie. Czarny czajnik czeka cicho. Kasia kroi kolorowe kanapki. Szymek szuka szarej szczotki.
  • Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Język skacze, język plącze, sz i cz się w buzi łączą. Najpierw wolno, tak jak żółw, potem szybko, no i już!

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „W drugą niedzielę listopada przypada Międzynarodowy Dzień Łamańców Językowych, a my będziemy świętować go w przedszkolu w piątek. Będziemy ćwiczyć wyraźną mowę i tworzyć własne łamańce. Prosimy, aby razem z dzieckiem przypomnieć sobie łamaniec, który znacie z dzieciństwa, i zapisać go na kartce, a dziecko przyniesie ją do przedszkola.”. Z kartek rodziców powstanie rodzinna księga łamańców, którą można czytać przez cały miesiąc. W klasach 1-3 zadaniem domowym może być nagranie łamańca w domu i wybranie przez rodzinę najtrudniejszego.

Rodzice, którzy mówią w innym języku, mogą przyjść i nauczyć dzieci krótkiego łamańca ze swojego kraju, co zawsze wywołuje dużo radości. Warto też zaprosić logopedę przedszkolnego, który pokaże rodzicom kilka ćwiczeń buzi i języka do zabawy w domu. Przypomnij rodzicom, żeby nie poprawiali dziecka na każdym kroku, tylko bawili się razem z nim i sami też się mylili. Udział jest dobrowolny i wystarczy jedna kartka z łamańcem.

Najczęstsze pytania

Kiedy jest Dzień Łamańców Językowych?

Międzynarodowy Dzień Łamańców Językowych obchodzi się w drugą niedzielę listopada, więc data co roku jest inna: 8 listopada 2026, 14 listopada 2027 i 12 listopada 2028. W przedszkolu i szkole świętuje się zwykle w piątek przed nim albo w poniedziałek po nim.

Skąd się wziął Dzień Łamańców Językowych?

Święto jest znane głównie z amerykańskich kalendarzy świąt nietypowych, a jego pomysłodawca i rok powstania nie są pewnie udokumentowane. Same łamańce są bardzo stare, a jedna z pierwszych książeczek z łamańcami dla dzieci ukazała się po angielsku w 1813 roku.

Jak obchodzić Dzień Łamańców Językowych w przedszkolu?

Połącz rozgrzewkę buzi i języka, krótkie łamańce mówione w różnym tempie, zabawy ruchowe z głoskami i tworzenie własnych łamańców. Gotowy scenariusz na 45 minut znajdziesz powyżej.

Co przynieść na Dzień Łamańców Językowych?

Najlepiej kartkę z łamańcem, który rodzina zna z dzieciństwa albo wymyśliła razem z dzieckiem. Strój nie jest potrzebny, choć można przyjść w ubraniu w paski, które plączą się jak język.

Czy łamańce są dobre dla dzieci z wadą wymowy?

Mogą być bardzo pomocne, ale trzeba je dobrać do możliwości dziecka, najlepiej po rozmowie z logopedą. Dziecko nie powinno publicznie ćwiczyć głoski, której jeszcze nie wymawia, bo może się zawstydzić.

Więcej świąt dla dzieci

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *