Dzień Emoji (17 lipca): historia, zabawy i scenariusz zajęć

Światowy Dzień Emoji obchodzimy 17 lipca, a datę wybrano dlatego, że właśnie 17 lipca pokazuje mały obrazek kalendarza wśród emoji na iPhone’ach. Święto wypada w wakacje, więc w przedszkolu najlepiej wykorzystać je na dyżurze wakacyjnym, a w szkole na półkoloniach albo na początku roku szkolnego. Dzień emoji w przedszkolu nie jest dniem telefonów. Emoji to po prostu małe obrazki, które zastępują słowa, a dzieci, które jeszcze nie czytają, świetnie rozumieją takie pismo obrazkowe. Dlatego ten dzień to dobra okazja do zabaw z buźkami, emocjami, znakami i opowiadaniem historii za pomocą rysunków.

We wpisie znajdziesz historię święta i samych emoji, ciekawostki do przeczytania dzieciom oraz zabawy dla czterech grup wiekowych: 2-3 lata, 3-4 lata, 5-6 lat i klasy 1-3. Są też prace plastyczne z materiałów z szafy, zabawy ruchowe i muzyczne, scenariusz zajęć na około 45 minut, propozycja książki o emocjach i rymowanki serwisu oraz pomysły na współpracę z rodzicami. Wszystkie zabawy odbywają się bez ekranów, na papierowych kartach i własnych minach. Każdą opisaliśmy tak, żeby dało się ją przeprowadzić bez dodatkowego szukania.

Historia Dnia Emoji

Światowy Dzień Emoji wymyślił w 2014 roku Jeremy Burge, założyciel Emojipedii, czyli internetowej encyklopedii emoji. Datę 17 lipca wybrał ze względu na wygląd emoji kalendarza na iPhone’ach, które pokazuje właśnie ten dzień. Ta data ma własną historię, bo 17 lipca 2002 roku firma Apple pokazała po raz pierwszy swój program kalendarza, a później ta sama data trafiła na ikonę i obrazek kalendarza. Przy pierwszych obchodach nie było żadnych planów poza samym wyborem dnia. Święto rozpowszechniło się samo, w internecie, a dziś co roku 17 lipca firmy i serwisy pokazują nowe emoji i zestawienia tych najczęściej używanych.

Same emoji są starsze od święta. Pierwszy zestaw zaprojektował w 1999 roku Japończyk Shigetaka Kurita dla japońskiej sieci telefonii komórkowej NTT Docomo. Były to malutkie obrazki mieszczące się w siatce dwanaście na dwanaście punktów, przedstawiające na przykład pogodę, serca i buźki. W 2016 roku ten pierwszy zestaw trafił do zbiorów Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku, co pokazuje, jak ważną częścią kultury stały się te obrazki. Słowo „emoji” pochodzi z języka japońskiego i oznacza obrazek i znak pisma, więc wbrew pozorom nie ma nic wspólnego z angielskim słowem „emotion”, czyli emocja.

Wcześniej ludzie układali buźki ze zwykłych znaków, na przykład dwukropka, myślnika i nawiasu. Takie znaczki nazywamy emotikonami, a pomysł na nie przypisuje się amerykańskiemu informatykowi Scottowi Fahlmanowi, który w 1982 roku zaproponował, żeby żarty w wiadomościach oznaczać uśmiechniętą buźką z trzech znaków. W Polsce Dzień Emoji nie ma szczególnej tradycji i pojawia się głównie w kalendarzach świąt nietypowych oraz w mediach społecznościowych. W przedszkolu dobrze łączy się z Dniem Uśmiechu i z zajęciami o emocjach, a w szkole z nauką o piśmie i znakach.

Po co obchodzić Dzień Emoji z dziećmi

Dzieci, które jeszcze nie czytają, codziennie „czytają” obrazki: znaki na drzwiach łazienki, symbole na szafkach, piktogramy w planie dnia. Dzień Emoji pozwala pokazać im, że obrazek też może być pismem i przekazać wiadomość, a to ważny krok w stronę nauki czytania i pisania. Zabawy z opowiadaniem historii z obrazków rozwijają mowę, wyobraźnię i myślenie przyczynowo-skutkowe, czyli sferę poznawczą. Uczniowie klas 1-3 mogą porównać emoji z pismem obrazkowym dawnych ludów i zobaczyć, jak zmieniało się pisanie. To także ćwiczenie w odczytywaniu symboli, które przyda się w matematyce i na mapie.

Drugi cel to rozwój emocjonalny i społeczny. Buźki emoji w prosty sposób pokazują uczucia, więc dzieciom łatwiej nazwać to, co czują, i rozpoznać emocje u innych. Dzięki kartom z emoji dziecko, które nie umie jeszcze opowiedzieć o swoim nastroju, może go po prostu pokazać. Rozmawiamy też o tym, że ta sama buźka może znaczyć coś innego dla różnych osób, dlatego warto pytać, a nie zgadywać. Zabawy ruchowe z kartami emoji rozwijają sprawność fizyczną i szybką reakcję na znak.

Ciekawostki o emoji dla dzieci

Przeczytaj dzieciom kilka ciekawostek na jedno spotkanie, a resztę zostaw na kolejne dni. Przed każdą zadaj pytanie, na przykład „Jak myślicie, skąd wzięła się nazwa emoji?”, i dopiero potem przeczytaj odpowiedź.

• Emoji to słowo japońskie. Znaczy mniej więcej „obrazek i znak”. Wymyślono je w Japonii, dlatego wiele emoji pokazuje japońskie jedzenie i zwyczaje.
• Pierwsze emoji były malutkie. Narysowano je na siatce z dwunastu kratek w poziomie i dwunastu w pionie. Były proste jak obrazki z kwadracików.
• Emoji mają swoje święto przez kalendarz. Obrazek kalendarza wśród emoji na iPhone’ach pokazuje 17 lipca i dlatego wtedy obchodzimy Dzień Emoji.
• Te same emoji wyglądają trochę inaczej na różnych telefonach. Każda firma rysuje je po swojemu, ale znaczą to samo.
• Co roku pojawiają się nowe emoji. O tym, które emoji dodać, decyduje organizacja zajmująca się znakami pisma na komputerach. Ludzie mogą zgłaszać swoje pomysły.
• Pierwsze emoji trafiły do muzeum. Ich zestaw można oglądać w zbiorach słynnego muzeum sztuki w Nowym Jorku.
• Emoji zostało kiedyś słowem roku. W 2015 roku twórcy słownika oksfordzkiego wybrali jako słowo roku buźkę płaczącą ze śmiechu.
• Zanim powstały emoji, ludzie rysowali buźki ze znaków. Dwukropek, kreska i nawias położone na boku tworzą uśmiechniętą twarz.
• Pisanie obrazkami jest bardzo stare. Starożytni Egipcjanie zapisywali słowa rysunkami, które nazywamy hieroglifami.

Zabawy dla najmłodszych (2-3 lata)

Z najmłodszymi pracujemy na dużych, prostych kartach z buźkami i obrazkami. Wszystkie pomoce mają być duże, bez drobnych elementów, które mieszczą się w buzi.

Kostka z buźkami

Z kartonowego pudełka zrób dużą kostkę i na każdej ściance naklej żółte koło z inną buźką: roześmianą, smutną, zdziwioną, śpiącą, złą i całującą. Dzieci siedzą w kole i po kolei turlają kostkę, a potem wszyscy razem robią taką minę, jaka wypadła na górze. Nazywaj każdą minę prostym słowem: „wesoły”, „smutny”, „śpiący”. Przy śpiącej buźce możecie udawać chrapanie, a przy całującej przesłać sobie buziaka w powietrzu. Zabawa ćwiczy naśladowanie, nazywanie uczuć i czekanie na swoją kolej.

Połówki buziek

Wytnij z brystolu kilka dużych żółtych kół z różnymi buźkami i przetnij każde na pół, prosto albo falistą linią. Rozłóż połówki na dywanie i poproś dzieci, żeby znalazły dwie pasujące połówki i złożyły z nich całą buźkę. Gdy buźka jest gotowa, dziecko pokazuje ją grupie, a wszyscy powtarzają tę minę. Zacznij od trzech buziek, a przy kolejnych rundach dodawaj następne. Zabawa rozwija spostrzegawczość, koordynację wzrokowo-ruchową i rozpoznawanie wyrazu twarzy.

Obrazek mówi, co robić

Przygotuj duże karty z prostymi obrazkami w stylu emoji: słońce, deszcz, piłka, pies, samochód, żaba. Każdy obrazek ma swój gest albo dźwięk: przy słońcu rozkładamy ręce, przy deszczu stukamy palcami w podłogę, przy piłce klaszczemy, przy psie szczekamy, przy samochodzie mówimy „brum”, przy żabie skaczemy w przysiadzie. Pokazujesz kartę, a dzieci reagują, najpierw razem z tobą, a potem same. Zabawa uczy, że obrazek może przekazać polecenie, i ćwiczy uwagę oraz szybką reakcję.

Zabawy dla 3- i 4-latków

W tym wieku dzieci zaczynają rozumieć, że znak coś znaczy, i chętnie szukają znaków wokół siebie.

Jak się czuje miś?

Przygotuj pluszowego misia i karty z buźkami emoji pokazującymi radość, smutek, strach, złość i zdziwienie. Opowiadasz krótkie historyjki o misiu, na przykład „Miś zgubił swoją ulubioną piłkę” albo „Do misia przyszła w odwiedziny babcia”. Dzieci wybierają kartę, która pokazuje, jak czuje się miś, i mówią, co mogłyby zrobić, żeby mu pomóc albo cieszyć się razem z nim. Pamiętaj, że czasem pasuje więcej niż jedna karta, i doceniaj różne odpowiedzi. Zabawa rozwija rozpoznawanie emocji, empatię i mowę.

Znaki wokół nas

Wybierzcie się na spacer po przedszkolu z zadaniem: szukamy obrazków, które coś mówią bez słów. Dzieci odnajdują znak łazienki, strzałkę wyjścia ewakuacyjnego, symbole na szafkach w szatni, piktogramy w planie dnia i znak gaśnicy. Przy każdym znaku zatrzymujecie się i dzieci mówią, co on znaczy. Po powrocie do sali wyjaśnij, że emoji to rodzeństwo takich znaków, bo też mówią coś obrazkiem. Zabawa uczy odczytywania symboli, orientacji w budynku i zasad bezpieczeństwa.

Pogodynka z obrazków

Przygotuj dużą tablicę z kilkoma okienkami i karty z obrazkami pogody: słońce, chmura, deszcz, burza, wiatr, śnieg i tęcza. Każdego ranka jedno dziecko wygląda przez okno i przyczepia do tablicy obrazki, które opisują dzisiejszą pogodę, a potem mówi to pełnym zdaniem, na przykład „Dziś świeci słońce, ale wieje wiatr”. Grupa dobiera do pogody odpowiednie ubranie z drugiego zestawu kart. Pogodynkę możecie prowadzić przez cały tydzień. Zabawa uczy obserwacji przyrody, układania zdań i praktycznego korzystania z obrazkowych znaków.

Zabawy dla 5- i 6-latków

Starsze przedszkolaki są gotowe, żeby obrazkami opowiadać historie i pisać pierwsze wiadomości.

Historia z czterech obrazków

Przygotuj talię kart z emoji: postacie, zwierzęta, pogodę, jedzenie, pojazdy i miejsca. Każda grupa losuje cztery karty i układa je w rzędzie, a potem wymyśla historię, w której wszystkie obrazki występują w tej kolejności. Na przykład pies, deszcz, parasol i tort mogą stać się opowieścią o psie, który szedł na urodziny w deszczowy dzień. Grupy opowiadają swoje historie, a reszta dzieci słucha i sprawdza, czy wszystkie obrazki się pojawiły. Zabawa rozwija wypowiedź, wyobraźnię i układanie wydarzeń w logicznej kolejności.

Emoji-kalambury

Na kartach narysuj emoji, które łatwo pokazać ciałem: zmęczona buźka, kichająca buźka, tańcząca postać, kot, ślimak, rakieta, lody, prezent. Dziecko losuje kartę, nie pokazuje jej nikomu i przedstawia obrazek miną, gestem i ruchem, bez słów. Grupa zgaduje, a osoba, która odgadnie, losuje kolejną kartę. Jeśli dziecko ma trudność, może szepnąć ci na ucho, co ma pokazać, a ty podpowiesz ruch. Zabawa rozwija ekspresję ciała, pomysłowość i uważne obserwowanie innych.

Wiadomość obrazkowa do domu

Zaproponuj dzieciom, żeby napisały do rodziców list, ale bez liter, tylko obrazkami w stylu emoji. Każde dziecko dostaje pasek papieru podzielony na pięć okienek i rysuje w nich, co dziś robiło, na przykład słońce, piłkę, obiad, książkę i uśmiech. Potem dzieci w parach „czytają” sobie nawzajem swoje wiadomości i sprawdzają, czy kolega dobrze zrozumiał. Dopisz na odwrocie krótką informację dla rodziców, że to list obrazkowy z Dnia Emoji. Zabawa przygotowuje do pisania, uczy przekazywania informacji i sprawdzania, czy odbiorca zrozumiał.

Zajęcia dla klas 1-3

Uczniowie czytają i piszą, więc emoji mogą stać się punktem wyjścia do zajęć o piśmie, znakach i o tym, jak dobrze się porozumiewać.

Bajki zapisane emoji

Zapisz na tablicy albo na kartkach tytuły znanych bajek za pomocą samych obrazków, na przykład dziewczynka, czerwona czapka i wilk to „Czerwony Kapturek”, a trzy świnki i dom to „Trzy małe świnki”. Uczniowie w parach odgadują tytuły i zapisują je poprawnie literami. Potem każda para wymyśla własny obrazkowy tytuł bajki albo książki z biblioteki klasowej i zadaje go innej parze. Na koniec porozmawiajcie, które zapisy były łatwe, a które mylące, i dlaczego. Zajęcia ćwiczą czytanie, pisanie tytułów wielką literą i logiczne myślenie.

Hieroglify i emoji

Pokaż uczniom obrazki starożytnych egipskich hieroglifów i powiedz, że dawno temu ludzie zapisywali słowa rysunkami, a nie literami. Uczniowie porównują kilka hieroglifów z emoji i szukają podobieństw: oko, ptak, słońce, woda. Potem każdy wymyśla własny obrazkowy alfabet z pięciu znaków i zapisuje nim krótkie zdanie, na przykład „Lubię słońce i lody”, a kolega próbuje je odczytać. Porozmawiajcie, dlaczego litery okazały się wygodniejsze od obrazków do zapisywania wszystkich słów. Zajęcia pokazują historię pisma i ćwiczą twórcze myślenie.

Projektujemy nowe emoji

Opowiedz, że co roku do telefonów trafiają nowe emoji, a pomysły na nie może zgłaszać każdy. Uczniowie w grupach wymyślają emoji, którego ich zdaniem brakuje, na przykład pokazujące polską potrawę, zwierzę z naszych lasów albo szkolną sytuację. Rysują projekt na kwadratowej kartce, nadają mu nazwę i piszą trzy zdania uzasadnienia, kto i kiedy by go używał. Na koniec klasa oddaje głosy na najlepiej uzasadniony projekt. Zajęcia ćwiczą argumentowanie na piśmie, pracę w grupie i wystąpienia.

Prace plastyczne

Przy pracach z nożyczkami i zszywaczem dzieci pracują pod nadzorem dorosłego, a najmłodszym elementy wycinasz wcześniej sama.

Poduszka emoji

• dwa jednakowe koła z żółtego brystolu albo szarego papieru
• farby, flamastry
• gazety do wypchania
• zszywacz (obsługuje dorosły)

Dzieci rysują albo malują na jednym kole swoją ulubioną buźkę emoji, a na drugim inną, na przykład wesołą z jednej strony i śpiącą z drugiej. Dorosły zszywa koła brzegami, zostawiając otwór, a dzieci wypychają poduszkę zgniecionymi gazetami. Na koniec dorosły domyka otwór. Gotowa poduszka ma dwie twarze i może służyć do pokazywania nastroju: dziecko obraca ją tą stroną, która pasuje do tego, jak się czuje. Najmłodsze dzieci zgniatają gazety i malują palcami, a oczy i buzię dorysowujesz ty.

Kalendarz z 17 lipca

• kartka brystolu
• czerwony i biały papier
• czarny flamaster, klej, nożyczki

Dzieci robią dużą kartkę z kalendarza, taką jak w emoji: u góry czerwony pasek z napisem „LIPIEC”, pod nim biała część z dużą liczbą 17. Starsze dzieci piszą napis same, a młodszym przygotowujesz szablon do obrysowania. Wokół kartki dzieci rysują swoje ulubione emoji jak ramkę. Przy pracy opowiedz, że to właśnie ta data dała nazwę świętu. Praca utrwala nazwę miesiąca i zapis liczby, a gotowe kartki mogą ozdobić tablicę w sali.

Buźki na patyku

• dwa małe koła z żółtego papieru dla każdego dziecka
• patyczek do lodów albo papierowa słomka
• flamastry, klej

Dzieci rysują na jednym kole buźkę wesołą, a na drugim buźkę, która czegoś potrzebuje, na przykład smutną albo zmęczoną. Koła przyklejają do patyczka tak, żeby każda buźka była z innej strony. Potem przez cały dzień mogą podnosić patyczek, żeby bez słów pokazać, jak się czują, na przykład w porannym kręgu. Porozmawiajcie, co robimy, gdy kolega pokazuje smutną buźkę. Patyczki dajemy dzieciom od 3 lat i pilnujemy, żeby nie biegały z nimi w rękach.

Zestaw naklejek klasy

• kartka papieru samoprzylepnego albo zwykłej kartki i klej
• cienkie flamastry, kredki
• nożyczki

Starsze dzieci i uczniowie projektują zestaw własnych emoji dla swojej grupy: buźkę grupy, ulubione zwierzę, ulubioną zabawę, symbol przedszkola albo szkoły. Rysują je w małych kółkach, kolorują i wycinają. Każde dziecko może zatrzymać kilka naklejek, a resztą wymienić się z kolegami. Zestaw możecie też nakleić na dużą kartkę jako „słownik emoji naszej grupy” z podpisami, co każda naklejka znaczy.

Zabawy ruchowe i muzyczne

Karty z emoji świetnie działają jako sygnały ruchowe, bo są czytelne z daleka i nie wymagają słów.

Emoji w ruchu

Przygotuj duże karty: zając oznacza skakanie, żółw wolny chód na czworakach, rakieta wyskok w górę, ślimak pełzanie, ptak bieg z machaniem rękami, a śpiąca buźka zatrzymanie się w miejscu. Przy muzyce dzieci poruszają się po sali, a ty podnosisz kolejne karty, które zmieniają sposób ruchu. Zacznij od dwóch kart, a potem dokładaj następne. Na koniec pokaż śpiącą buźkę na dłużej, żeby dzieci odpoczęły. Zabawa ćwiczy szybką reakcję na znak wzrokowy i różne formy ruchu.

Jaka to muzyka?

Każde dziecko dostaje trzy karty z buźkami: wesołą, smutną i przestraszoną albo tajemniczą. Puszczasz krótkie fragmenty muzyki instrumentalnej o wyraźnie różnym nastroju: skoczną, wolną i spokojną, niską i tajemniczą. Dzieci słuchają i podnoszą kartę, która według nich pasuje, a potem poruszają się do muzyki w tym nastroju. Porozmawiajcie, dlaczego niektórzy wybrali inne karty, bo muzykę każdy może odczuwać inaczej. Zabawa rozwija słuch muzyczny, wrażliwość i swobodę ruchu.

Sztafeta z buźkami

Po drugiej stronie sali rozłóż na podłodze wiele kart z różnymi emoji, obrazkami do dołu. Dzieci stoją w dwóch albo trzech drużynach. Mówisz nazwę emoji, na przykład „kot” albo „śmiejąca się buźka”, a pierwsza osoba z każdej drużyny biegnie, odwraca karty po kolei i szuka tej właściwej, a gdy ją znajdzie, przynosi ją drużynie. Karty, które nie pasują, odkłada z powrotem obrazkiem do dołu. Zabawa rozwija szybkość, pamięć wzrokową i współpracę w drużynie.

Scenariusz zajęć: Dzień Emoji w przedszkolu

Temat	Obrazki, które mówią
Grupa wiekowa	5-6 lat
Czas	około 45 minut
Cele	dziecko wie, że emoji to obrazki, które zastępują słowa; odczytuje znaki i piktogramy w przedszkolu; nazywa emocje pokazane na buźkach; układa krótką historię z czterech obrazków
Pomoce	karty z emoji (buźki, zwierzęta, przedmioty), duża kartka kalendarza z liczbą 17, kostka z buźkami, paski papieru z okienkami, kredki, muzyka
Przebieg	1. Powitanie (5 minut): pokazujesz kartkę kalendarza z liczbą 17 i opowiadasz, skąd wzięła się data święta. 2. Rozmowa (5 minut): co to są emoji, kto je wymyślił, dwie ciekawostki. 3. Kostka z buźkami (6 minut): dzieci turlają kostkę, robią miny i nazywają uczucia. 4. Emoji w ruchu (7 minut): zabawa ruchowa z kartami. 5. Historia z czterech obrazków (10 minut): grupy układają i opowiadają historie. 6. Wiadomość obrazkowa do domu (8 minut): dzieci rysują list bez liter. 7. Podsumowanie (4 minuty): dzieci pokazują kartą, jak im się podobały zajęcia.
Zakończenie	Dzieci siadają w kole, każde wybiera jedną kartę emoji, która pasuje do dzisiejszego dnia, i mówi, dlaczego ją wybrało.
Ewaluacja	Zapytaj: czym są emoji, dlaczego Dzień Emoji jest 17 lipca i jakie znaki można znaleźć w przedszkolu. Obserwuj, które dzieci ułożyły historię z zachowaniem kolejności obrazków.

Karty z emoji najlepiej narysować samodzielnie albo wydrukować proste buźki w kółkach, a nie przenosić do sali telefonu. Dzieciom łatwiej rozumieć emoji, gdy widzą je w dużym formacie. Pamiętaj, że niektóre dzieci niechętnie pokazują smutne albo złe miny, i nie zmuszaj ich do tego. Wystarczy, że wskażą kartę, a ty nazwiesz uczucie za nie.

Książki, wiersze i piosenki

Do rozmowy o uczuciach pokazanych na buźkach świetnie pasuje książka Anny Llenas „Kolorowy potwór”, w której potworek ma poplątane emocje, a dziewczynka pomaga mu je uporządkować według kolorów. Po lekturze dzieci mogą dopasować do każdego koloru potwora pasującą buźkę emoji. Dla młodszych dzieci dostępne jest też wydanie kartonowe tej książki. Nie znamy pewnych tytułów wierszy i piosenek o samych emoji, a cudzych tekstów nie cytujemy. Zamiast nich proponujemy dwie rymowanki napisane przez serwis dzien.edu.pl, które możesz dowolnie wykorzystywać w grupie.

• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Żółta buźka się uśmiecha, żółta buźka na mnie czeka. Nic nie mówi, ani słowa, a wesoła jest od nowa.
• Rymowanka serwisu dzien.edu.pl: Słońce, piesek, deszcz i kot, piszę obrazkowy list w lot. Nie znam jeszcze liter, ale mama czyta obrazki wspaniale.

Jak zaangażować rodziców

Kilka dni wcześniej wywieś na tablicy albo wyślij przez dziennik informację: „17 lipca obchodzimy Dzień Emoji. Będziemy bawić się obrazkami, które zastępują słowa, rozmawiać o emocjach i pisać listy obrazkowe, oczywiście bez telefonów. Prosimy, aby dzieci przyszły w żółtym ubraniu, jeśli takie mają w szafie.”. Jako zadanie do domu zaproponuj rodzicom, żeby odczytali z dzieckiem list obrazkowy z przedszkola i odpisali mu podobnym listem z obrazków. W klasach 1-3 uczniowie mogą z rodzicem zapisać tytuł ulubionej rodzinnej bajki za pomocą rysunków i przynieść go do odgadnięcia w klasie.

Poproś rodziców o przyniesienie czystych kartonowych pudełek na kostki z buźkami i patyczków po lodach, które przydadzą się w pracach. Warto też poprosić, żeby w domu pytali dziecko o nastrój za pomocą prostych buziek narysowanych na kartce, zwłaszcza gdy dziecko ma trudność z opowiedzeniem o uczuciach. Przypomnij delikatnie, że najmłodsze dzieci nie potrzebują telefonu, żeby bawić się emoji. Udział w zadaniach jest dobrowolny.

Najczęstsze pytania